Gródek nad Dunajcem (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy współczesnej gminy. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Gródek nad Dunajcem
gmina wiejska
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat nowosądecki
TERYT 1210032
Wójt Józef Tobiasz (2010)
Powierzchnia 88,17 km²
Populacja (2011)
• liczba ludności

9 155[1]
• gęstość 104 os./km²
Nr kierunkowy 18
Tablice rejestracyjne KNS
Adres urzędu:
Gródek nad Dunajcem 54
33-318 Gródek nad Dunajcem
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba sołectw 14
Liczba miejscowości 12
Położenie na mapie powiatu
POL Gmina Gródek nad Dunajcem on county map.svg
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Gródek nad Dunajcem
Gródek nad Dunajcem
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gródek nad Dunajcem
Gródek nad Dunajcem
Ziemia 49°44′N 20°43′E/49,733333 20,716667
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Portal Polska
Siedziba urzędu gminy
Drewniany kościół w Podolu-Górowej
Beluard w Rożnowie

Gródek nad Dunajcem (1934-54 gmina Kobyle-Gródek) – gmina wiejska w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie nowosądeckim. Siedzibą gminy jest Gródek nad Dunajcem.

Sąsiaduje z gminami Chełmiec, Czchów, Korzenna, Łososina Dolna, Zakliczyn.

Na terenie gminy działa prywatne, śmigłowcowe lądowisko Gródek nad Dunajcem 1.

Geografia[edytuj]

Gmina Gródek nad Dunajcem rozciąga się od południowych brzegów Jeziora Czchowskiego, aż po południowo-wschodnie brzegi Jeziora Rożnowskiego. Wschodnia część gminy rozlokowana jest na terenie Pogórza Rożnowskiego. Takie warunki geograficzne określiły jej charakter jako turystyczno-rolniczy. Gmina ma obszar 88,17 km², w tym: użytki rolne 51%, użytki leśne 29%. Stanowi to 5,69% powierzchni powiatu.

Sołectwa[edytuj]

Bartkowa-Posadowa, Bujne, Gródek nad Dunajcem, Jelna, Jelna-Działy, Lipie, Podole-Górowa, Przydonica, Przydonica-Glinik, Roztoka-Brzeziny, Rożnów, Sienna, Tropie, Zbyszyce.

Historia[edytuj]

Gródek nad Dunajcem, którego historia sięga XIV wieku powstał z połączenia dwóch wsi – Kobyle i Gródek. Nazwa Gródek odnosi się do jednego z zamków broniących doliny Dunajca. W 1390 roku należał on do trzech braci: Stanisława, Andrzeja, Jana ze Słupca. W 1410 roku przeszedł na własność arcybiskupa Piotra z Kurowa. Jego ruiny widoczne są jeszcze na wzgórzu zwanym przez mieszkańców „Małpią Wyspą". Powstała ona w wyniku zalania doliny Dunajca w 1942 roku i utworzeniu w ten sposób Jeziora Rożnowskiego.

Bogatą historię posiada Rożnów, który był własnością wielu znanych rodów. U schyłku XIV wieku Piotr Rożen (od niego wzięła się nazwa wsi) wzniósł na stromym wzgórzu w zakolu Dunajca zamek murowany, którego szczątki zachowały się do dziś (tutaj odbył się słynny ślub Zawiszy Czarnego z córką Piotra Rożena). W XVI wieku hetman Tarnowski zbudował tutaj rezydencję typu "palazzo di fortezza". Stanowi ona warownię nowożytnej fortyfikacji.

Podczas hitlerowskiej okupacji Gubernator Hans Frank wybudował w Gródku willę z pływającym basenem kąpielowym.

Demografia[edytuj]

  • Piramida wieku mieszkańców gminy Gródek nad Dunajcem w 2014 roku[2].


Piramida wieku Gmina Grodek Nad Dunajcem.png

Zabytki[edytuj]

Turystyka[edytuj]

Ze względu na swoje położenie gmina jest miejscem często odwiedzanym przez letników. Turyści znajdują tu bazę o zróżnicowanym standardzie, w tym: hotele, pensjonaty, ośrodki wypoczynkowe, pola namiotowe, kwatery prywatne. Tu zaczynają się piesze szlaki turystyczne i rowerowe na cały teren Pogórza Rożnowskiego.

Najdłużej nad jeziorem trwa sezon dla wędkarzy. Od kiedy klika lat temu w Nowym Sączu oddano do użytku oczyszczalnię ścieków, czystość wód Dunajca i Jeziora znacznie się poprawiła, a wraz z poprawą wróciły niektóre gatunki ryb. Jesienią w Bartkowej można złowić szczupaka, zaś w Gródku nad Dunajcem oraz w Lipiu sandacza, a nawet suma.

Szlaki turystyczne[edytuj]

Przez tereny gminy Gródek nad Dunajcem przebiegają trzy szlaki: czerwony, niebieski i żółty.

Powstanie tych szlaków związane jest ściśle z budową zapory w Rożnowie. W 1937 roku w środowisku działaczy turystycznych i przy wsparciu ówczesnych władz starostwa, podjęto działania w celu utworzenia szlaków turystycznych na terenach otaczających przyszłe jezioro. W tym samym roku zostaje wyznaczony szlak biało-czerwono-biały prowadzący z Nowego Sącza przez Jelną do Rożnowa. Szlak ten później został skrócony do Bartkowej z powodu rozwinięcia koncepcji długiego szlaku niebieskiego: Tarnów-Bartkowa-Rożnów-Just-Limanowa-Kamienica-Lubań-Czorsztyn-Pieniny-Szczawnica-granica państwa-Obidza-Wlelki Rogacz.

W roku 1968 następuje kolejna modernizacja szlaku biało-czerwono-białego (Nowy Sącz-Bartkowa) na odcinku Jelna-Kobylnica-Glinik na żądanie władz wojskowych, a w roku 1984 jego ostatnia modyfikacja na północ od Jelnej.

Szlak niebieski istniejący przed podjęciem decyzji o budowie zapory w Rożnowie zostaje zmodyfikowany i przedłużony o odcinki prowadzące do przyszłego jeziora, a później dalej do Tarnowa.

W roku 1936 poprowadzono odcinki Limanowa-Jaworz-Rojówka-Just, a w rok później odcinek Just-Rożnów.

Przed wojną do szlaku niebieskiego doprowadzono szlak: Męcina-Jaworz – kolor żółty.

W latach pięćdziesiątych kolejne: Pisarzowa-Sałasz – kolor zielony i Łososina Górna-Sałasz – kolor zielony.

Kolejna modyfikacja szlaku niebieskiego miała miejsce w 1988 roku, kiedy przełożono odcinek Bartkowa-Bukowiec.

Ostatnia modyfikacja to projekt przełożenia odcinka szlaku prowadzącego z Bartkowej do Rożnowa.

Opis tego odcinka brzmi: „Z Bartkowej (przystanek PKS w kierunku Rożnowa) nowa trasa szlaku biegnie w kierunku północno-zachodnim razem ze znakami żółtymi szlaku Bartkowa-Jamna wznosząc się wśród pól i pojedynczych zagród ku brzegowi lasu. Na południe rozległy widok na basen Jeziora Rożnowskiego, na wschód widać dolinę Przydonickiego Potoku zamkniętą na horyzoncie grzbietem Bukowca, a od południa wzgórzami Glinika i Żebraczki. Szlak biegnie lasem około 400 m dochodząc do drogi leśnej. Tu szlak żółty odchodzi na północ, a nasz szlak biegnie na zachód, a potem na południe drogą okalającą głęboko wcięta dolinę potoku Wiesiółka. Przy pierwszych domach Wiesiółki, szlak przybiera kierunek zachodni, trawersując północne zbocza wzgórza i dochodząc do drogi Bartkowa-Rożnów w pobliżu przystanku PKS...

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]