Język grecki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Gr.)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ελληνικά
Obszar Grecja, Cypr, Włochy, Albania, Macedonia i inne
Klasyfikacja genetyczna Języki indoeuropejskie
*Języki helleńskie
**Język grecki
Pismo/alfabet greckie
Status oficjalny
Regulowany przez Kiendro Elinikis Glosas
Kody języka
Kod ISO 639-1 el
Kod ISO 639-2 gre
Kod ISO 639-3 ell
ISO 639-5 grk
IETF grk
Glottolog gree1276, mode1248
GOST 7.75–97 гре 157
WALS gcy, grk
SIL {{{sil}}}
Występowanie
Występowanie (jasnoniebieski = język w użyciu, ciemnoniebieski = język urzędowy)

Występowanie (jasnoniebieski = język w użyciu, ciemnoniebieski = język urzędowy)
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata





Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.
Wyraz "Grecja" napisany po nowogrecku
Wyraz "Cypr" napisany po nowogrecku

Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany, obok łaciny, jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym żywym językiem helleńskim.

Etymologia nazwy[edytuj | edytuj kod]

Określenia „język grecki”, „greka” pochodzą od Rzymian, którzy nazywali ten język po łacinie lingua Graeca. Nazwa stosowana przez samych Greków w grece klasycznej brzmiała ἡ Ἑλληνικὴ γλῶττα = he Hellenikè glõtta (nowogr. η Ελληνική γλώσσα = i Ellinikí glóssa lub τα Ελληνικά = ta Elliniká), co można by przetłumaczyć jako „język helleński”.

Fazy rozwoju[edytuj | edytuj kod]

Termin "język grecki" jest z naukowego punktu widzenia mało precyzyjny, ponieważ może się odnosić do kilku faz rozwojowych języka, z których każda posiada własną nazwę. Może więc odnosić się do następujących bardziej szczegółowych terminów:

Poniżej przedstawiono uproszczony schemat historii rozwoju poszczególnych odmian języka greckiego:

mykeński
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
greka archaiczna
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
greka klasyczna
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
koine
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
średniogrecki
(greka bizantyjska)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
kapadocki[1]
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
nowogrecki
(demotyk[2], katharewusa[3],
współczesne dialekty)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
pontyjski[4]
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jewanik[5]
 
 
 
 
 
 
 
 
 
cakoński[6]
 
 
 
 
 
 
 
 
 
griko[7]
 

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Istniał już w XII wieku (przez ponad dwieście lat równolegle do greki bizantyjskiej, z której się wywodzi).
  2. Współczesny standard literacki, rozwinął się pod silnym wpływem katharewusy.
  3. Język sztuczny, używany dawniej tylko w kontekstach oficjalnych (w dokumentach urzędowych, wiadomościach, polityce). Luźno oparty na grece klasycznej i dialektach mówionych języka nowogreckiego.
  4. Wywodzi się z koine i dialektu jońskiego greki klasycznej, przez wieki pod silnym wpływem greki bizantyjskiej i języka tureckiego.
  5. Wywodzi się z koine okresu hellenistycznego (z zapożyczeniami z języka hebrajskiego), należy do języków żydowskich. Wymarły w końcu XX w.
  6. Wywodzi się z dialektu doryckiego greki klasycznej, przez wieki pod silnym wpływem kolejno koine, greki średniowiecznej i języka nowogreckiego.
  7. Wywodzi się z dialektu doryckiego greki klasycznej, przez wieki pod silnym wpływem najpierw łaciny, później języka włoskiego.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]