Grażyna Rabsztyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Grażyna Rabsztyn
Grazyna Rabsztyn.jpg
Data i miejsce urodzenia 20 września 1952
Wrocław
Dorobek medalowy
Uniwersjada
Złoto
Moskwa 1973 bieg na 100 m ppł
Złoto
Rzym 1975 bieg na 100 m ppł
Złoto
Sofia 1977 bieg na 100 m ppł
Halowe mistrzostwa Europy
Złoto
Katowice 1975 60 m ppł
Złoto
Monachium 1976 60 m ppł
Srebro
Göteborg 1974 60 m ppł
Srebro
Mediolan 1978 60 m ppł
Srebro
Wiedeń 1979 60 m ppł
Srebro
Sindelfingen 1980 60 m ppł
Brąz
Grenoble 1972 50 m ppł
Mistrzostwa Europy juniorów
Złoto
Paryż 1970 100 m ppł

Grażyna Rabsztyn (ur. 20 września 1952 we Wrocławiu) – polska lekkoatletka, uprawiająca biegi płotkarskie. Dwukrotna halowa mistrzyni Europy (1975, 1976) w biegu na 60 m ppł, trzykrotna mistrzyni Uniwersjady (1973, 1975, 1977) i mistrzyni Europy juniorów (1970) w biegu na 100 m ppł, trzykrotna olimpijka (1972, 1976, 1980), rekordzistka świata w biegu na 100 m ppł i biegu na 60 m ppł, wielokrotna mistrzyni Polski.

Kariera sportowa[edytuj kod]

Była zawodniczką Burzy Wrocław (1967-1972) i Gwardii Warszawa, a jej trenerami byli Roman Guderski, Tadeusz Szczepański i Sławomir Nowak[1].

Igrzyska olimpijskie[edytuj kod]

Trzykrotnie startowała na igrzyskach olimpijskich, za każdym razem występując w finale biegu na 100 m ppł. W 1972 zajęła 8. miejsce, z wynikiem 13,44, w 1976 - 5 m. miejsce, z wynikiem 12,96, w 1980 - 5. miejsce z wynikiem 12,74. Na tych ostatnich igrzyskach wystąpiła także w sztafecie 4 x 100 m, zajmując 7. miejsce, z wynikiem 43,59 (razem z Zofią Bielczyk, Lucyną Langer i Elżbietą Stachurską)[2].

Mistrzostwa Europy[edytuj kod]

Dwukrotnie wystąpiła na mistrzostwach Europy seniorów. W 1974 zajęła 8. miejsce w biegu na 100 m ppł, z wynikiem 13,53. Na mistrzostwach w 1978 zakwalifikowała się do finału biegu na 100 m ppł, w którym zderzyła się na przedostatnim płotku z Rosjanką Niną Morguliną i spowodowała jej upadek (sama dobiegła zaś do mety na 7. pozycji). W konsekwencji została zdyskwalifikowana i nie dopuszczona do powtórzonego finału. Na tych samych zawodach w sztafecie 4 x 100 m zajęła 5. miejsce, z wynikiem 43,83 (z Zofią Bielczyk, Jolantą Stalmach i Ireną Szewińską)[3].

Halowe mistrzostwa Europy[edytuj kod]

Dziesięciokrotnie wystąpiła na halowych mistrzostwach Europy, zdobywając dwa złote (1975, z czasem 8,04, 1976, z czasem 7,96 (rekord Polski) - brązowy medal w tym biegu zdobyła Bożena Nowakowska, a piąta była Teresa Nowak) i cztery srebrne medale (1974, z czasem 8,08 identycznym, jak czas zwyciężczyni Annerose Fiedler, 1978, z czasem 8,07 - piąta w tym biegu była Zofia Bielczyk, 1979, z czasem 8,00 - zwycięstwo w tym biegu odniosła Danuta Perka i 1980 w biegu na 60 m ppł, z czasem 7,89 - zwycięstwo w tym biegu odniosła Zofia Bielczyk) oraz brązowy medal w biegu na 50 m ppł w 1972, z czasem 7,05 (srebrny medal w tym biegu wywalczyła Teresa Sukniewicz, natomiast sama G. Rabsztyn poprawiła w trzecim biegu eliminacyjnym rekord świata, wynikiem 7,05, który jednak w czwartym biegu eliminacyjnym poprawiła wynikiem 6,87 Annelie Ehrhardt). Ponadto w 1971 i 1973 odpadła w półfinale biegu na 60 m ppł, w 1982 zajęła 5. miejsce w finale biegu na 60 m ppł, a w 1979 i 1980 startowała także w biegu na 60 m, odpadając jednak w obu tych startach odpadła w półfinale[4].

Uniwersjady[edytuj kod]

Trzykrotnie wygrywała bieg na 100 m ppł na Uniwersjadzie - w 1973, z wynikiem 13,2, w 1975, z wynikiem 13.14 (drugie miejsce w tym biegu zajęła Bożena Nowakowska), w 1977, z wynikiem 12,86[5].

Puchar Europy[edytuj kod]

Reprezentowała Polskę w Pucharze Europy w 1973 (w zawodach półfinałowych zajęła 1. miejsce w biegu na 100 m ppł, z wynikiem 13,27, ale reprezentacja Polski nie awansowała do finału), 1975 (1. miejsce w zawodach półfinałowych w biegu na 100 m ppł z rekordem Polski 12,82, 2. miejsce w tej samej konkurencji w finale A, z wynikiem 12,85), 1977 (tylko w zawodach półfinałowych, gdzie wygrała bieg na 100 m ppł, z wynikiem 13,46, w finale A pobiegła Bożena Nowakowska) i 1979 (w półfinale: 1 m. miejsce w biegu na 100 m ppł, z wynikiem 12,76 i 2. miejsce w sztafecie 4 x 100 m, z wynikiem 44,21, w finale A: 2 m. miejsce w biegu na 100 m ppł, z wynikiem 12,85 i 6. miejsce w sztafecie 4 x 100 m, z wynikiem 43,73[6].

Puchar Świata[edytuj kod]

Dwukrotnie wystąpiła w zawodach Pucharu Świata, w reprezentacji Europy. W 1977 zwyciężyła w biegu na 100 m ppł, z czasem 12,70, w 1979 zwyciężyła w tej samej konkurencji z wynikiem 12,67[7].

Mistrzostwa Europy juniorów[edytuj kod]

Na Europejskich Igrzyskach Juniorów w Lekkoatletyce w 1968 zajęła 6. miejsce w biegu na 60 m ppł, z czasem 11,6. W 1970 została mistrzynią Europy juniorek na 100 m ppł, z czasem 14,06[8].

Mistrzostwa Polski[edytuj kod]

Na mistrzostwach Polski seniorów zdobyła 10 złotych, trzy srebrne i jeden brązowy medal, w tym: złoty medal w biegu na 100 m w 1978, sześć złotych medali w biegu na 100 m ppł (1973, 1975, 1976, 1978, 1979, 1980), trzy złote medale w sztafecie 4 x 100 m (1973, 1978, 1979), dwa srebrne medale w biegu na 100 m ppł (1974, 1982), srebrny medal w pięcioboju (1971), brązowy medal w biegu na 100 m ppł (1972)[9].

Na halowych mistrzostwach Polski zdobyła siedem złotych medali w biegu na 60 m ppł (1973, 1974, 1975, 1976, 1978, 1979, 1980), srebrny medal w tej samej konkurencji w 1982 oraz dwa srebrne medale w biegu na 60 m (1979, 1980)[10].

Rekordy świata i Polski[edytuj kod]

Rekordy świata[edytuj kod]

10 czerwca 1978 ustanowiła w rekord świata w biegu na 100 m ppł, uzyskując wynik 12,48 (poprzedni rekord należał od 8 września 1972 do Annelie Ehrhardt i wynosił 12,59). Rekord ten wyrównała następnie 18 czerwca 1979 i poprawiła 13 czerwca 1980, uzyskując wynik 12,36 (rezultat ten wyrównała 13 sierpnia 1986, a następnie poprawiła 17 sierpnia 1986 wynikiem 12,35 Jordanka Donkowa)[11].

11 marca 1972 w biegu eliminacyjnym halowych mistrzostw Europy poprawiła wynikiem 7.05 rekord świata w biegu na 50 m ppł (który wynosił 7,09 i został ustanowiony tego samego dnia w pierwszym biegu eliminacyjnym HME przez Teresę Sukniewicz, jednak rekord ten straciła tego samego dnia na rzecz Annelie Ehrhardt, która w kolejnym biegu eliminacyjnym uzyskała rezultat 6,87[12].

10 lutego 1974 wyrównała wynikiem 7,9 rekord świata w biegu na 60 m ppł (ustanowiony 25 lutego 1973 przez Valerię Bufanu). Na tym samym dystansie kolejne dwa rekordy świata ustanowiła najpierw 7 lutego 1979, wynikiem 7,86 (w finale halowych mistrzostw Polski - poprzedni rekord należał od 9 marca 1974 do Annelie Ehrhardt i wynosił 7,90), następnie 16 lutego 1980 (również w finale mistrzostw Polski), wynikiem 7,84 (poprawiła go 1 marca 1980 Zofia Bielczyk, uzyskując wynik 7,77)[13].

Rekordy Polski[edytuj kod]

Rekord Polski na 100 m ppł mierzony pomiarem ręcznym, wynoszący 12,7 i należący od 20 września 1970 do Teresy Sukniewicz wyrównała czterokrotnie (pierwszy raz 28 czerwca 1972). Rekord Polski mierzony pomiarem elektronicznym poprawiała wynikiem 12,84 w dniu 12 czerwca 1975, bijąc rekord należący do Teresy Nowak i wynoszący od 7 września 1974 - 12,91. Następnie rekord ten poprawiała 12 lipca 1975 (12,82), 22 czerwca 1976 (12,69), 2 czerwca 1978 (12,61) oraz bijąc równocześnie rekord świata (12,48 - 10 czerwca 1978 i 18 czerwca 1978, 12,36 - 13 czerwca 1980 - jest to wciąż (2016) rekord Polski). Ten ostatni wynik pozostał także rekordem życiowym na tym dystansie[14].

Rekord Polski na 60 m ppł mierzony pomiarem elektronicznym poprawiała kolejno 7 lutego 1976 (7,99 w finale halowych mistrzostw Polski), 21 lutego 1976 (7,96 - w finale halowych mistrzostw Europy), 14 marca 1978 (7,95) i bijąc równocześnie rekord świata - 7 lutego 1979 (7,86 w finale halowych mistrzostw Polski) oraz 16 lutego 1980 (7,84 w finale halowych mistrzostw Polski). Ten ostatni wynik pozostał jej rekordem życiowym i jest wciąż (2016) drugim w historii wynikiem w polskiej lekkoatletyce[15].

Miejsca na światowych listach rocznych[edytuj kod]

W latach 1971-1982 była dziesięciokrotnie klasyfikowana w 1. dziesiątce najlepszych płotkarek na listach światowych, w tym w 1976, 1977, 1978, 1979, 1980 na miejscu pierwszym (1971 - 9 m. z wynikiem 13,2, 1972 - 7 m. z wynikiem 12,95, 1973 - 2 m. z wynikiem 12,92, 1975 - 2 m. z wynikiem 12,82, 1976 - 1 m. z wynikiem 12,69, 1977 - 1 m. z wynikiem 12,70, 1978 - 1 m. z wynikiem 12,48, 1979 - 1 m. z wynikiem 12,48, 1980 - 1 m. z wynikiem 12,36, 1982 - 10 m. z wynikiem 12,93).[16].

Wyróżnienia[edytuj kod]

W latach 1978, 1979 i 1980 zwyciężała w rankingu Złotych Kolców[17]. Dwukrotnie znalazła się w pierwszej dziesiątce Plebiscytu Przeglądu Sportowego na najlepszego sportowca roku - w 1978 na miejscu siódmym, w 1979 na miejscu dziewiątym. W 1996 otrzymała tytuł Honorowego Obywatela Miasta Koła[18]. W 2015 została odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (M.P. z 25.09.2015, poz. 858).

Życie prywatne[edytuj kod]

Ukończyła studia magisterskie na Wydziale Ekonomii Produkcji Szkoły Głównej Planowania i Statystyki w Warszawie (1978) oraz studia trenerskie w Akademii Wychowania Fizycznego Poznaniu (1981). Jej córką jest płotkarka Kaja Tokarska, siostrą lekkoatletka Elżbieta Rabsztyn[19].

Przypisy

  1. Bogdan Tuszyński, Henryk Kurzyński Leksykon olimpijczyków polskich. Od Chamonix i Paryża do Soczi 1924-2014, wyd. PKOl, b.m. i d. w., s. 504
  2. Bogdan Tuszyński, Henryk Kurzyński Leksykon olimpijczyków polskich. Od Chamonix i Paryża do Soczi 1924-2014, wyd. PKOl, b.m. i d. w., s. 504
  3. Francisco Ascorbe i inni History of the European Athletics Championship. Statistics Handbook, wyd. Barcelona 2010, s. 392, 389 i 940
  4. Francisco Ascorbe i inni European Indoor Handbook. History of the European Indoor Championship, wyd. Madryt 2005, s. 444
  5. Halina Hanusz, Bartłomiej Korpak Polacy na letnich uniwersjadach 1959-2009, wyd. Warszawa 2010, s. 46, 50, 52
  6. Francisco Ascorbe, Félix Capilla, José Luis Hernández History of the European Cup. Statistics handbook, wyd. Malaga 2006, s. 91, 107, 108, 127, 144-145, 149-150
  7. Encyklopedia (statystyczna) polskiej lekkiej atletyki 1919-1994, wyd. Warszawa 1994, s. 252
  8. Bogdan Tuszyński, Henryk Kurzyński Leksykon olimpijczyków polskich. Od Chamonix i Paryża do Soczi 1924-2014, wyd. PKOl, b.m. i d. w., s. 504
  9. Henryk Kurzyński, Leszek Luftman, Janusz Rozum, Maciej Rychwalski, Andrzej Socha Historia finałów lekkoatletycznych mistrzostw Polski 1922-2011. Konkurencje kobiece, wyd. Bydgoszcz 2011, s. 431
  10. Daniel Grinberg i inni Historia polskiej lekkoatletyki halowej 1924-2014, wyd. Warszawa-Sopot 2014, s. 444
  11. Francisco Ascorbe i inni History of the European Athletics Championship. Statistics Handbook, wyd. Barcelona 2010, s. 1067
  12. Daniel Grinberg i inni Historia polskiej lekkoatletyki halowej 1924-2014, wyd. Warszawa-Sopot 2014, s. 39
  13. Francisco Ascorbe i inni European Indoor Handbook. History of the European Indoor Championship, wyd. Madryt 2005, s. 473
  14. Encyklopedia (statystyczna) polskiej lekkiej atletyki 1919-1994, wyd. Warszawa 1994, s. 252
  15. Daniel Grinberg i inni Historia polskiej lekkoatletyki halowej 1924-2014, wyd. Warszawa-Sopot 2014, s. 355
  16. Janusz Waśko Polscy lekkoatleci na listach światowych 1921-2010, wyd. Zamość 2011, s. 108
  17. Bogdan Tuszyński, Henryk Kurzyński Leksykon olimpijczyków polskich. Od Chamonix i Paryża do Soczi 1924-2014, wyd. PKOl, b.m. i d. w., s. 505
  18. Honorowi Obywatele Miasta Koła
  19. Bogdan Tuszyński, Henryk Kurzyński Leksykon olimpijczyków polskich. Od Chamonix i Paryża do Soczi 1924-2014, wyd. PKOl, b.m. i d. w., s. 505

Bibliografia[edytuj kod]

  • Bogdan Tuszyński, Henryk Kurzyński Leksykon olimpijczyków polskich. Od Chamonix i Paryża do Soczi 1924-2014, wyd. PKOl, b.m. i d. w., s. 504-505

Linki zewnętrzne[edytuj kod]