Granaty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy masywu w Tatrach. Zobacz też: inne znaczenia słowa „Granat” i Granaty – wieś w województwie kujawsko-pomorskim.
Granaty
Granaty i Wierch pod Fajki zimą
Granaty i Wierch pod Fajki zimą
Państwo  Polska
Pasmo Tatry, Karpaty
Wysokość 2240, 2234, 2225 m n.p.m.
Pierwsze wejście 19 września 1867 r.
Eugeniusz Janota, Bronisław Gustawicz i przewodnik Maciej Sieczka
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Granaty
Granaty
Ziemia 49°13′29″N 20°01′59″E/49,224722 20,033056Na mapach: 49°13′29″N 20°01′59″E/49,224722 20,033056
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Granaty, widok z Koziego Wierchu. Widoczny zielony szlak łącznikowy z Dolinki Koziej
Granaty – widok z Kasprowego Wierchu

Granaty (słow. Granáty, niem. Granatenspitze, węg. Gránát-csúcsok) – masyw w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, pomiędzy Czarnym Stawem Gąsienicowym w Dolinie Gąsienicowej a Dolinką Buczynową, odgałęziającą się od Doliny Roztoki. Masyw ma trzy wierzchołki:

Przez wszystkie kulminacje Granatów prowadzi trasa Orlej Perci. Masyw Granatów oddzielony jest od Koziego Wierchu odcinkiem grani nazywanym Czarnymi Ścianami, Przełączką nad Dolinką Buczynową i Kozim Murem. Pomiędzy Czarnymi Ścianami a Granatami znajduje się Zadnia Sieczkowa Przełączka (2194 m). Od wschodu masyw graniczy z Orlimi Turniczkami, od których oddziela go Granacka Przełęcz[1].

Szczyty Granatów rozdzielają Sieczkowe Przełączki – Pośrednia Sieczkowa Przełączka (2218 m) i Skrajna Sieczkowa Przełączka (2197 m). Ze Skrajnej Sieczkowej Przełączki (nazwa przełęczy pochodzi od nazwiska przewodnika tatrzańskiego Macieja Sieczki, zdobywcy Granatów) w kierunku Hali Gąsienicowej schodzi Żleb Drège'a, który niejeden raz stawał się pułapką dla turystów próbujących nim zejść na doliny, zwabionych łatwością terenu w jego górnej części. Nazwa żlebu pochodzi od nazwiska studenta z Warszawy, który 22 sierpnia 1911 roku podczas schodzenia żlebem spadł około 100 metrów i poniósł śmierć[2].

Skrajny Granat jest zwornikiem dla grani Żółtej Turni (odchodzącej od niego w kierunku północnym). Z uwagi na swoje położenie Skrajny Granat uważany jest za główny wierzchołek masywu. W kolejności od zwornika w północnej grani Skrajnego Granata wyróżniają się:

Ściany Skrajnego Granatu (z uwagi na jego zwornikowe położenie) opadają także w kierunku doliny Pańszczycy.

Na szczyty poprowadzone są szlaki z Hali Gąsienicowej – na Skrajny Granat przez zbocza Żółtej Turni oraz na Zadni Granat. Można tam również dotrzeć z Doliny Pięciu Stawów Polskich przez Krzyżne bądź Kozi Wierch.

Pierwszymi udokumentowanymi zdobywcami szczytów Granatów byli ksiądz Eugeniusz Janota i Bronisław Gustawicz wraz z przewodnikiem Maciejem Sieczką podczas wyprawy 19 września 1867 r. Na szczycie Skrajnego Granata znaleźli wówczas ślady wcześniejszego pobytu człowieka. Pierwsze zimowe wejścia:

Ciekawa flora. Występują tutaj m.in. mietlica alpejska, wiechlina tatrzańska i skalnica odgiętolistna – bardzo rzadkie rośliny, w Polsce znajdujące się tylko w Tatrach i to w nielicznych tylko miejscach[3].

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

szlak turystyczny czerwony – czerwony (Orla Perć) przebiegający granią główną z Zawratu przez Kozi Wierch, Granaty i Buczynowe Turnie na Krzyżne.
  • Czas przejścia z Zawratu na Krzyżne: 6:40 h
  • Czas przejścia z Krzyżnego na Kozi Wierch (część Zawrat – Kozi Wierch jest jednokierunkowa!): 3:35 h
szlak turystyczny niebieski szlak turystyczny żółty szlak turystyczny zielony – zielony szlak na Zadni Granat. Trasa prowadzi najpierw niebieskim szlakiem (Czarny Staw – Zawrat) nad Zmarzły Staw, potem Dolinką Kozią krótko żółtym (na Kozią Przełęcz) i zielonym na Zadni Granat.
  • Czas przejścia znad Czarnego Stawu do początku szlaku zielonego: 45 min, ↓ 45 min
  • Czas przejścia szlakiem zielonym: 1:15 h, ↓ 1:05 h
szlak turystyczny żółty – żółty szlak znad Czarnego Stawu Gąsienicowego na Skrajny Granat. Czas przejścia: 1:45 h, ↓ 1:20 h[4]

Przypisy

  1. Jarosław Januszewski, Grzegorz Głazek, Witold Fedorowicz-Jackowski: Tatry i Podtatrze, atlas satelitarny 1:15 000. Warszawa: GEOSYSTEMS Polska Sp. z o.o., 2005. ISBN 83-909352-2-8.
  2. 2,0 2,1 Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część II. Zawrat – Żółta Turnia. Warszawa: Sport i Turystyka, 1951.
  3. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  4. Tatry. Zakopane i okolice. Mapa w skali 1:27 000. Warszawa: ExpressMap Polska, 2005. ISBN 83-88112-35-X.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.