Granica polsko-rumuńska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Granica międzypaństwowa
PL–RUM 1919.png
Państwa graniczące  Polska
 Rumunia
Okres istnienia 1918-1939
W obecnym przebiegu nie istnieje
Długość 338[1] km

Granica polsko-rumuńska − istniejąca w okresie międzywojennym granica państwowa o długości 338 km[a] pomiędzy Polską i Królestwem Rumunii.

Kształtowanie się granicy[edytuj | edytuj kod]

Rumuńska armia zajęła dawny habsburski kraj koronny, Bukowinę oraz południowo-wschodnią część Galicji, ograniczoną linią łączącą rzeki Dniestr i Cisa, do końca maja 1919 roku (zob. Okupacja Pokucia przez Rumunię). Bukowina była zamieszkana przez Rumunów i Rusinów, natomiast południowo-wschodnia Galicja była ruskojęzyczna, z wyjątkiem polskiego osadnictwa w miastach. Wojska polskie opanowały natomiast pozostałe terytorium wschodniej Galicji, łącznie z miastem Stanisławów, do połowy lipca. W ramach regulowania granicy w sierpniu 1919 Rumuni przekazali Polsce kontrolowane przez siebie terytoria galicyjskie. Granica pomiędzy dwoma krajami miała przebieg taki jak przedwojenna, wewnątrzaustriacka, granica bukowińsko-galicyjska.[2]

Przebieg granicy[edytuj | edytuj kod]

Granica polsko-rumuńska rozpoczynała się od trójstyku polsko-czechosłowacko-rumuńskiego, położonego na szczycie Stogu (1653 m n.p.m.) w Karpatach Marmaroskich. Dalej podążała na wschód grzbietem tego masywu aż do źródeł Białego Czeremoszu. Od tego miejsca granica skręcała na północ i wiodąc doliną Czeremoszu dochodziła do jego ujścia do Prutu. Potem wędrowała na północ, wprost do Dniestru. Trójstyk polsko-rumuńsko-radziecki, będący ostatnim punktem granicy polsko-rumuńskiej, znajdował się u ujścia Zbruczu do Dniestru. Dokładnie opisana w Końcowym Protokole Delimitacyjnym między Polską a Rumunią podpisanym 17 maja 1935 roku (Dz.U. z 1937 r. Nr 27, poz. 27).

Wyznaczenie granicy z Rumunią przeciągnęło się do lat trzydziestych. Było trudne ze względu na pretensje Rumunów do południowej, górskiej części Pokucia. Polacy odrzucili pomysł wymiany terytorium Bukowiny za południowe Pokucie, m.in. z powodu odkrytych złóż mineralnych Gór Czywczyńskich.

Granicę wyznaczały żeliwne słupy graniczne - mniejsze, zwieńczone sześcianem z literami P i R, oraz większe, z godłami na tabliczkach ponad sześcianami[3]. Granica państwowa przebiegała wzdłuż granic województwa stanisławowskiego i województwa tarnopolskiego.

Przejścia graniczne[edytuj | edytuj kod]

W okresie międzywojennym na owej granicy funkcjonowało kilka przejść granicznych, z których najważniejsze znajdowały się na Dniestrze w Zaleszczykach oraz w dolinie Prutu za Śniatynem. Szczególnie to pierwsze odegrało bardzo dużą rolę we wrześniu 1939 roku – wtedy to oddziały polskie przechodziły zaleszczycki most w nadziei kontynuowania walki z Niemcami i Sowietami przy boku zachodnich sojuszników – Francji i Anglii. Nadzieje te okazały się złudne, gdyż żołnierze zostali internowani i przewiezieni do obozów w Dobrudży.

Konwencja z 7 grudnia 1929 roku pomiędzy Polską i Rumunią ustaliła następujące przejścia graniczne[4]:

Przejścia z urzędami celnymi[edytuj | edytuj kod]

Przejścia bez urzędów celnych[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Henryk Dominiczak określa długość granicy z Rumunią na 349 km → Dominiczak 1997 ↓, s. 218

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. E. Romer Atlas Polski wspolczesnej, 1928
  2. Polityka. Wydanie specjalne 2/2008. Niepodległość 1918
  3. Andrzej Wielocha "Przedwojenne Bieszczady, Gorgany i Czarnohora. Najpiękniejsze fotografie", Wydawnictwo RM, Warszawa 2013
  4. Convenția din 7 Decemvrie 1929 între Regatul României și Republica Poloniei privitoare la înlesnirea traficului de frontieră local româno-polon

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]