Granica polsko-węgierska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Granica polsko-węgierska − granica państwowa pomiędzy Polską a Węgrami, istniejąca od czasów Bolesława Chrobrego (około 1000 roku) do włączenia Węgier w skład państwa habsburskiego (XVI wiek) oraz w ponownie w roku 1939. Na przestrzeni lat zmieniał się jej przebieg, ale oba państwa zawsze pozostawały w dość dobrych stosunkach.

 Osobny artykuł: Stosunki polsko-węgierskie.

Granica polsko-węgierska w średniowieczu[edytuj | edytuj kod]

Granica polsko-węgierska za panowania Bolesława III Krzywoustego
 Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.


Granica polsko-węgierska w II RP[edytuj | edytuj kod]

Granica międzypaństwowa
Mapa
Państwa graniczące  Polska
 Węgry
Okres istnienia 18 marca 193928 września 1939[1]
W obecnym przebiegu

W okresie II RP granica polsko-węgierska istniała kilkakrotnie.

1918[edytuj | edytuj kod]

W początkowym okresie istnienia II RP granica polsko-węgierska istniała od 11 listopada 1918 do 6 grudnia 1918, kiedy zostało zawarte porozumienie między węgierskim ministrem Albertem Bartha i ambasadorem Czechosłowacji Milanem Hodžą, przekazujące obszar Górnych Węgier Czechosłowacji, wskutek czego granica polsko-węgierska na całej swojej długości stała się granicą polsko-czechosłowacką. [2]

1919[edytuj | edytuj kod]

W późniejszym okresie granica polsko-węgierska wróciła na krótki okres podczas ofensywy Węgierskiej Republiki Rad na ziemie Słowacji w dniu 16 czerwca 1919 na krótkim, ok. 5-kilometrowym odcinku w rejonie Bardiowa po węgierskiej stronie i Muszyny po polskiej stronie. W dniu 7 lipca 1919 wojska węgierskie zostały wycofane z terenów Słowacji.[2]

1939[edytuj | edytuj kod]

W wyniku rozbioru Czechosłowacji, dokonanego po dyktacie monachijskim w okresie od marca do września 1939 roku, jednym z państw graniczących z Polską były również Węgry, które zajęły Ruś Zakarpacką.

Powstanie wspólnej granicy[edytuj | edytuj kod]

Anektowanie w 1939 roku przez Węgry Karpato-Ukrainy pozwoliło stworzyć granicę z Polską

W wyniku postanowień układu monachijskiego z 30 września 1938, które osłabiły rząd centralny w Pradze, przedstawiciele wszystkich niepodległościowych stronnictw Rusi Zakarpackiej 8 października ogłosili autonomię tego kraju w ramach Republiki Czesko-Słowackiej. Jednakże 2 listopada 1938 Węgry, działając na podstawie pierwszego arbitrażu wiedeńskiego, zajęły południową część Rusi Zakarpackiej z dwoma największymi miastami – stołecznym Użhorodem i Mukaczewem. W odpowiedzi na działania Węgrów, 22 listopada 1938 roku Zgromadzenie Narodowe Republiki Czesko-Słowackiej uchwaliło nową konstytucję, przyznającą Rusi Zakarpackiej autonomię (jako Ukraina Karpacka).

Dalsze losy Rusi Zakarpackiej zostały rozstrzygnięte przez politykę wielkich mocarstw. Dążenia władz węgierskich do przyłączenia tych terenów skłoniła hitlerowskie Niemcy do zgody na anektowanie przez Węgry całej Rusi Zakarpackiej. Odpowiednie porozumienie podpisano 11 marca 1939. Jednak po ogłoszeniu niepodległości przez Słowację 14 marca 1939, również Ruś Zakarpacka, w nocy z 14 marca na 15 marca ogłosiła niepodległość jako Karpato-Ukraina. Wskutek zbrojnej interwencji Węgier do 18 marca 1939 roku powstający organizm państwowy Karpato-Ukrainy został całkowicie zlikwidowany. 16 marca odbyły się na Przełęczy Tucholskiej (Wereckiej) uroczystości spotkania wojsk polskich oraz węgierskich i stworzenia wspólnej granicy.

Granica przebiegała identycznie jak fragment granicy polsko-czechosłowackiej sprzed 1938 roku od okolic Solinki (góra Czerenin), do szczytu Stoh w Karpatach Marmaroskich.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. po agresji Niemiec i ZSRR we wrześniu 1939 roku wojska obu państw w całości zajęły terytorium II RP, w wyniku czego 28 września 1939 roku władze niemieckie i radzieckie podpisały pakt o granicach i przyjaźni, który wyznaczał granicę niemiecko-sowiecką na okupowanym terytorium Polski
  2. a b Studia nad geopolityką XX wieku, Piotr Eberhardt (red.), Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyckiego, 2013, ISBN 978-83-61590-33-0, OCLC 869922233.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]