Graniczna Placówka Kontrolna Głuchołazy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
PPK Głuchołazy
GPK Głuchołazy

GPK SG w Głuchołazach
Placówka SG w Głuchołazach
Ilustracja
Budynek dawnej siedziby GPK w Głuchołazach (luty 2014)
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945[a]
Rozformowanie 15 stycznia 2008
Tradycje
Rodowód PPK Głuchołazy
GPK OP Głuchołazy
GPK WOP Głuchołazy
Kontynuacja GPK SG w Głuchołazach
Placówka SG w Głuchołazach
Placówka SG w Nysie
Placówka SG w Opolu
Dowódcy
Ostatni mjr Jan Górniak
Organizacja
Dyslokacja Kolonia Jagiellońska 43
48-340 Głuchołazy;
Konradów
Formacja WOP
Straż Graniczna
Podległość 10 Oddział Ochrony Pogranicza
10 Katowicki Oddział WOP
21 Brygada Ochrony Pogranicza
4 Brygada WOP
4 Górnośląska Brygada WOP
Komenda Wojewódzka MO
Górnośląska Brygada WOP
Śląski Oddział SG
Graniczna Placówka Kontrolna Głuchołazy
Żołnierze WOP – Przejściowy Punkt Kontrolny nr 44 Wojsk Ochrony Pogranicza w Głuchołazach (1946)
Kadra bg WOP Prudnik, GPK Głuchołazy i strażnicy WOP Jasienica Górna, na placu apelowym w Prudniku podczas uroczystej zbiórki z okazji Święta LWP (październik 1985)
Konradów - budynek w którym od 02.01.2003 r. miała siedzibę GPK SG/Placówka SG w Głuchołazach (maj 2014)

Graniczna Placówka Kontrolna Głuchołazy – nieistniejący obecnie pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza wykonujący kontrolę graniczną osób i środków transportu bezpośrednio w przejściach granicznych na granicy z Czechosłowacją:

Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Głuchołazach – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej wykonująca kontrolę graniczną osób i środków transportu bezpośrednio w przejściach granicznych na granicy z Czechosłowacją/Czechami[b].

Placówka Straży Granicznej w Głuchołazach – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania w ochronie granicy państwowej na granicy z Czechami.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

W październiku 1945 roku Naczelny Dowódca Wojska Polskiego nakazywał sformować na granicy 51 przejściowych punktów kontrolnych[c]. Graniczna Placówka Kontrolna Głuchołazy powstała w 1945 roku jako kolejowy Przejściowy Punkt Kontrolny (PPK Głuchołazy) III kategorii o etacie nr 8/12[1] na linii kolejowej Głuchołazy-Opawa[2]. Obsada PPK składała się z 10 żołnierzy i 1 pracownik cywilny[3].

W 1946 roku przejściowy punkt kontrolny został przeformowany do kategorii B według etatu nr 7/11.

W 1947 roku przyjął nazwę Granicznej Placówki Kontrolnej WOP.

W 1948 roku nastąpiła kolejna reorganizacja Wojsk Ochrony Pogranicza. Oddziały WOP przeformowano w brygady ochrony pogranicza, a GPK WOP Głuchołazy przemianowano na Graniczną Placówkę Ochrony Pogranicza Głuchołazy kategorii B i przeformowano według etatu nr 7/52.

W 1950 roku GPK otrzymała etat nr 096/23. W 1950 roku Graniczną Placówkę Ochrony Pogranicza Pietrowice kategorii D przeformowano na etat nr 096/27 i w 1952 roku przeniesiono do Głuchołaz. Na jej bazie sformowano PK MRG w Pietrowicach[d].

W roku 1952 włączona w etat nr 352/2 4 Brygady WOP[2].

1 lipca 1965 roku WOP podporządkowano Ministerstwu Obrony Narodowej, Dowództwo WOP przeformowano na Szefostwo WOP z podległością Głównemu Inspektoratowi Obrony Terytorialnej. Do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych odeszła cała kontrola ruchu granicznego oraz ochrona GPK. Tym samym naruszono jednolity system ochrony granicy[4]. GPK Głuchołazy podlegało pod Komendę Wojewódzką Milicji Obywatelskiej, kontrolę graniczną wykonywali funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej podlegli MSW[5].

1 października 1971 roku WOP został podporządkowany pod względem operacyjnym, a od 1 stycznia 1972 roku pod względem gospodarczym MSW. Do WOP powrócił cały pion kontroli ruchu granicznego wraz z przejściami. Przywrócono jednolity system ochrony granicy państwa[6]. GPK Głuchołazy podlegała bezpośrednio Górnośląskiej Brygadzie WOP w Gliwicach.

Straż Graniczna:
Z dniem 16 maja 1991 roku przejęta przez Śląski Oddział Straży Granicznej i przyjęła nazwę Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Głuchołazach.

W 2000 roku rozpoczęła się reorganizacja struktur Straży Granicznej związana z przygotowaniem Polski do wstąpienia, do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Traktatu z Schengen. Podczas restrukturyzacji wprowadzono kompleksową ochronę granicy już na najniższym szczeblu organizacyjnym tj. strażnica i graniczna placówka kontrolna. Wprowadzona całościowa ochrona granicy zniosła podział na graniczne jednostki organizacyjne ochraniające tylko tzw. „zieloną granicę” i prowadzące tylko kontrole ruchu granicznego. W wyniku tego, 2 stycznia 2003 roku GPK SG w Głuchołazach przejęła wraz z obsadą etatową pod ochronę odcinek, po rozformowanych strażnicach SG w Trzebinie, Konradowie i Gierałcicach[e], tj. odcinek granicy państwowej od znaku granicznego nr II/126 II/126 (włącznie) do zn. gran. nr II/170 II/170 (wyłącznie)

Od 2 stycznia 2003 roku miejscem dyslokacji był obiekt po byłej strażnicy SG w Konradowie (W dotychczasowym obiekcie w Głuchołazach funkcjonował Zespół Ewidencji i Przetwarzania Danych).

Od 24 sierpnia 2005 roku funkcjonowała jako Placówka Straży Granicznej w Głuchołazach (PSG) z miejscem dyslokacji w Konradowie[f] do 15 stycznia 2008 roku, kiedy to została rozformowania[7]. Ochraniany przez placówkę odcinek granicy, przejęła Placówka SG w Nysie (z siedzibą tymczasową w Konradowie), gdzie funkcjonowała do 15 grudnia 2010 roku. Jednocześnie w strukturze opolskiej placówki SG rozpoczęła funkcjonowanie Grupa Zamiejscowa w Nysie z tymczasową siedzibą w Konradowie[8]. Po rozformowaniu grupy zamiejscowej PSG w Opolu (GZPSG w Opolu), obiekt został przekazany gminie i zaadoptowany na mieszkania.

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

Od 2 stycznia 2003 roku zasięg terytorialny GPK SG w Głuchołazach obejmował gminy: Prudnik, Lubrza, Biała, Strzeleczki, Krapkowice, Głuchołazy i Korfantów.

Przejścia graniczne obsługiwane przez Placówkę Straży Granicznej w Głuchołazach:

Dowódcy/komendanci granicznej placówki kontrolnej[edytuj | edytuj kod]

Straż Graniczna:

  • mjr SG Jan Górniak (2 IV 1991[h]–?)
  • kpt. dypl. SG/mjr dypl. SG Mirosław Brożko (?–?).

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1991 roku graniczna placówka kontrolna Straży Granicznej, a od 2005 roku placówka Straży Granicznej.
  2. Od 1 stycznia 1993 roku z Czechami.
  3. Rozkaz nr 0304/Org. ND WP z dnia 28.10.1945 roku → Prochwicz 2011 ↓, s. 123.
  4. Rozkaz Ministerstw Bezpieczeństwa Publicznego nr 037/0rg. z 18.12.1950 roku.
  5. Zarządzenie nr 058 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 13.12.2002 roku zmieniające zarządzenie w sprawie organizacji wchodzących w skład Straży Granicznej komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych, dywizjonów, pododdziałów odwodowych oraz ośrodków szkolenia w ramach III etapu realizacji programu dostosowania Straży Granicznej do standardów Schengen, polegającą na włączeniu wytypowanych strażnic w struktury gpk. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji we wszystkich oddziałach SG 62 strażnice zostały włączone w struktury gpk.
  6. W miejsce dotychczas funkcjonujących strażnic oraz granicznych placówek kontrolnych utworzono placówki Straży Granicznej. Funkcjonariusze i pracownicy pełniący służbę i zatrudnieni w strażnicach oraz granicznych placówkach kontrolnych Straży Granicznej stali się odpowiednio funkcjonariuszami i pracownikami placówek Straży Granicznej (Dz.U. z 2005 r. nr 90, poz. 757).
  7. Rozkaz Ministra Spraw Wewnętrznych nr 077 z dnia 17.04.1991 roku.
  8. Rozkaz nr Pf-57 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 28.03.1991 roku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. ASGran., sygn. 217/32 ↓.
  2. a b ASGran., sygn. 2825/1 ↓, s. 97.
  3. Dominiczak 1985 ↓, s. 47.
  4. Żurawlow 2014 ↓, s. 37-38.
  5. Gacek 2005 ↓, s. 13.
  6. Żurawlow 2014 ↓, s. 38.
  7. Reorganizacja ŚlOSG 15.01.2008 (pol.). sm.strazgraniczna.pl, 2008-01-16.
  8. Zniesienie placówki Straży Granicznej w Nysie.
  9. Gacek 2005 ↓, s. 65.
  10. a b Jarmoliński 2013 ↓, s. 170.
  11. Jan Górniak (pol.). W: Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej [on-line]. katalog.bip.ipn.gov.pl, 2019. [dostęp 2019-12-27].
  12. Gacek 2005 ↓, s. 21.
  13. Gacek 2005 ↓, s. 25.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]