Granowo (województwo wielkopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy wsi w powiecie grodziskim. Zobacz też: inne znaczenia nazwy Granowo.
Granowo
Wieża kościoła św. Marcina
Wieża kościoła św. Marcina
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
Powiat grodziski
Gmina Granowo
Liczba ludności (2012) 2657[1]
Strefa numeracyjna (+48) 61
Kod pocztowy 62-066
Tablice rejestracyjne PGO
SIMC 0583757
Położenie na mapie gminy Granowo
Mapa lokalizacyjna gminy Granowo
Granowo
Granowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Granowo
Granowo
Ziemia 52°13′20″N 16°31′41″E/52,222222 16,528056
Strona internetowa miejscowości

Granowo – duża wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie grodziskim, w gminie Granowo przy drodze krajowej nr 32[2].

Od 1935 roku miejscowość jest siedzibą gminy Granowo[3]. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1298 z dokumentów kościelnych[3]. Nazwa wsi wywodzi się od nazwiska Gran, a miejscowość była własnością rodową Granowskich herbu Leliwa, będących potomkami Grana. Najsłynniejszym członkiem rodu był Wincenty Granowski, starosta generalny Wielkopolski, dowódca chorągwi w bitwie pod Grunwaldem. Wdowa po nim, Elżbieta z Pileckich Granowska powtórnie wyszła za mąż za Władysława Jagiełłę i została w 1417 królową Polski[3]. Na początku XVI wieku miejscowość przeszła w ręce Ujejskich, a później jeszcze Radomickich, Działyńskich i Czartoryskich[3].

Jan Nepomucen Bobrowicz w XIX-wiecznej książce pod tytułem "Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Księztwa Poznańskiego" (wyd. 1846) zaliczał Granowo do wsi większych w ówczesnym powiecie bukowskim, który dzielił się na cztery okręgi (bukowski, grodziski, lutomyślski oraz lwowkowski)[5]. Granowo należało do okręgu bukowskiego. Wieś była majętnością prywatną, której właścicielem była wówczas Klaudyna Potocka[5]. Według spisu urzędowego z 1837 roku Granowo liczyło 449 mieszkańców i 38 dymów (domostw)[5].

Według Słownika geograficznego Królestwa Polskiego (wyd. 1880–1902) w drugiej połowie XIX wieś była siedzibą gminy (która nadal należała do powiatu bukowskiego) i liczyła wówczas 45 domów zamieszkałych przez 425 osób (413 katolików, 6 ewangelików, 6 żydów, 99 analfabetów)[6]. Działał tu urząd pocztowy[6]. Najbliższa stacja kolejowa znajdowała się w Opalenicy[6]. Wieś, jak i cała gmina, była wówczas własnością hrabianki Cecylii Działyńskiej[6].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

W Granowie znajduje się zabytkowy drewniany kościół pw. św. Marcina z 1729 roku z wyposażeniem z XVIII wieku, dzwonnicą i cmentarzem[4][7][8]. Na listę zabytków jest również wpisany zespół pałacowy z przełomu XIX i XX wieku (obecnie biblioteka gminna) wraz z dworem z XVIII wieku otoczony parkiem[7]. Jeszcze pod koniec XX wieku we wsi były dwa drewniane wiatraki[4].

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Granowo jest wsią gminną. Wśród budynków użyteczności publicznej są szkoła podstawowa i gimnazjum, ośrodek zdrowia, poczta, bank spółdzielczy i posterunek policji. Istnieją dwa zakłady związane z przetwórstwem mięsa, piekarnia oraz fabryka elementów stelaży mebli tapicerowanych.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Oś wsi stanowi droga krajowa nr 32, zapewniająca łatwy dojazd do Poznania i Grodziska Wielkopolskiego. Komunikację autobusową obsługuje PKS na trasie PoznańZielona Góra. Przez północny skraj miejscowości przebiega linia kolejowa Poznań - Wolsztyn (stacja Granowo Nowotomyskie).

Przypisy

  1. Granowo w liczbach (pol.). Urząd Gminy w Granowie. [dostęp 10 listopada 2012].
  2. Położenie (pol.). Urząd Gminy w Granowie. [dostęp 10 listopada 2012].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Historia Granowa (pol.). Urząd Gminy w Granowie. [dostęp 10 listopada 2012].
  4. 4,0 4,1 4,2 Franciszek Jaśkowiak, Włodzimierz Łęcki: Poznań i okolice. Warszawa: Sport i Turystyka, 1983, s. 256. (pol.)
  5. 5,0 5,1 5,2 Leon Plater: Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜stwa Poznańskiego. Lipsk: Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère), 1846, s. 198-201.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Granowo w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom II (Derenek – Gżack) z 1881 r.
  7. 7,0 7,1 Rejestr zabytków nieruchomych woj. wielkopolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 10 listopada 2012]. s. 37.
  8. Kościół pw. św. Marcina (pol.). Urząd Gminy w Granowie. [dostęp 10 listopada 2012].