Granowo (województwo wielkopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy wsi w powiecie grodziskim. Zobacz też: inne znaczenia nazwy Granowo.
Granowo
Wieża kościoła św. Marcina
Wieża kościoła św. Marcina
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
Powiat grodziski
Gmina Granowo
Liczba ludności (2012) 2657[1]
Strefa numeracyjna (+48) 61
Kod pocztowy 62-066
Tablice rejestracyjne PGO
SIMC 0583757
Położenie na mapie gminy Granowo
Mapa lokalizacyjna gminy Granowo
Granowo
Granowo
Położenie na mapie powiatu grodziskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu grodziskiego
Granowo
Granowo
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Granowo
Granowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Granowo
Granowo
Ziemia 52°13′20″N 16°31′41″E/52,222222 16,528056
Strona internetowa miejscowości

Granowo – duża wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie grodziskim, w gminie Granowo przy drodze krajowej nr 32[2]. Od 1935 roku miejscowość jest siedzibą gminy Granowo[3].

Historia[edytuj]

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1298 z dokumentów kościelnych[3]. Nazwa wsi wywodzi się od nazwiska Gran, a miejscowość była własnością rodową Granowskich herbu Leliwa, będących potomkami Grana. Najsłynniejszym członkiem rodu był Wincenty Granowski, starosta generalny Wielkopolski, dowódca chorągwi w bitwie pod Grunwaldem. Wdowa po nim, Elżbieta z Pileckich Granowska powtórnie wyszła za mąż za Władysława Jagiełłę i została w 1417 królową Polski[3]. Na początku XVI wieku miejscowość przeszła w ręce Ujejskich, a później jeszcze Radomickich, Działyńskich i Czartoryskich[3].

Wieś położona była w 1581 roku w powiecie kościańskim województwa poznańskiego[4].

Leon Plater w XIX-wiecznej książce pod tytułem "Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Księztwa Poznańskiego" (wyd. 1846) zaliczał Granowo do wsi większych w ówczesnym powiecie bukowskim, który dzielił się na cztery okręgi (bukowski, grodziski, lutomyślski oraz lwowkowski)[5]. Granowo należało do okręgu bukowskiego. Wieś była majętnością prywatną, której właścicielem była wówczas Klaudyna Potocka[5]. Według spisu urzędowego z 1837 roku Granowo liczyło 449 mieszkańców i 38 dymów (domostw)[5].

Według Słownika geograficznego Królestwa Polskiego (wyd. 1880–1902) w drugiej połowie XIX wieś była siedzibą gminy (która nadal należała do powiatu bukowskiego) i liczyła wówczas 45 domów zamieszkałych przez 425 osób (413 katolików, 6 ewangelików, 6 żydów, 99 analfabetów)[6]. Działał tu urząd pocztowy[6]. Najbliższa stacja kolejowa znajdowała się w Opalenicy[6]. Wieś, jak i cała gmina, była wówczas własnością hrabianki Cecylii Działyńskiej[6].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego[7].

Zabytki[edytuj]

W Granowie znajduje się zabytkowy drewniany kościół pw. św. Marcina z 1729 roku z wyposażeniem z XVIII wieku, dzwonnicą i cmentarzem[7][8][9]. Na listę zabytków jest również wpisany zespół pałacowy z przełomu XIX i XX wieku (obecnie biblioteka gminna) wraz z dworem z XVIII wieku otoczony parkiem[8]. Jeszcze pod koniec XX wieku we wsi były dwa drewniane wiatraki[7], z których jeden przeniesiono ze Śmigla[10]

Gospodarka[edytuj]

Granowo jest wsią gminną. Wśród budynków użyteczności publicznej są szkoła podstawowa i gimnazjum, ośrodek zdrowia, poczta, bank spółdzielczy i posterunek policji. Istnieją dwa zakłady związane z przetwórstwem mięsa, piekarnia oraz fabryka elementów stelaży mebli tapicerowanych.

Transport[edytuj]

Oś wsi stanowi droga krajowa nr 32, zapewniająca łatwy dojazd do Poznania i Grodziska Wielkopolskiego. Komunikację autobusową obsługuje PKS na trasie PoznańZielona Góra. Przez północny skraj miejscowości przebiega linia kolejowa Poznań - Wolsztyn (stacja Granowo Nowotomyskie).

Przypisy

  1. Granowo w liczbach (pol.). Urząd Gminy w Granowie. [dostęp 10 listopada 2012].
  2. Położenie (pol.). Urząd Gminy w Granowie. [dostęp 10 listopada 2012].
  3. a b c d Historia Granowa (pol.). Urząd Gminy w Granowie. [dostęp 10 listopada 2012].
  4. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, Wielkopolska t. I, Warszawa 1883, s. 68.
  5. a b c Leon Plater: Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜stwa Poznańskiego. Lipsk: Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère), 1846, s. 198-201.
  6. a b c d Granowo w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego, Tom II (Derenek – Gżack) z 1881 r.
  7. a b c Franciszek Jaśkowiak, Włodzimierz Łęcki: Poznań i okolice. Warszawa: Sport i Turystyka, 1983, s. 256. (pol.)
  8. a b Rejestr zabytków nieruchomych woj. wielkopolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 10 listopada 2012]. s. 37.
  9. Kościół pw. św. Marcina (pol.). Urząd Gminy w Granowie. [dostęp 10 listopada 2012].
  10. Alicja Dziewulska, Jan Maj: Kościan: mapa topograficzna Polski. Wydanie turystyczne. Warszawa: Państwowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne, 1997. ISBN 83-7135-149-6.

Linki zewnętrzne[edytuj]