Grecy w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Grecy w Polsce – ogół Greków bądź osób greckiego pochodzenia, żyjących w Polsce.

Liczebność i rozmieszczenie[edytuj]

Według wyników Narodowego Spisu Powszechnego w 2002 „Polskę zamieszkiwało 1404 Greków”[1]. Spis wykazał też „2793 obywateli polskich, urodzonych w Grecji”. Języka greckiego w kontaktach domowych używało 3166 osób, spośród których 2759 legitymowało się polskim obywatelstwem. [2] Z badań PAN wynika też, że przeważają rodziny mieszane (grecko-polskie).

Największe skupiska Greków w Polsce występowały we Wrocławiu (200 osób), gminie Police i w Zgorzelcu (po 55 osób), w Świdnicy (40 osób), w gminie Ustrzyki Dolne (24 osoby) i w Bielawie (14 osób)[3]. Osoby urodzone i wychowane w Polsce, przez pierwsze lata pobytu są postrzegane w Grecji jako obce kulturowo, „Polacy”[4].

W Zgorzelcu w latach 2001-2002 roku społeczność grecka współfinansowała budowę cerkwi śś. Konstantyna i Heleny.

Według Narodowego Spisu Powszechnego w 2011 3600 osób zadeklarowało narodowość grecką, z czego 1083 jako pierwszą (w tym 657 jako jedyną). 2858 spośród osób deklarujących narodowość grecką, zadeklarowało jednocześnie narodowość polską. 1609 osób zadeklarowało używanie języka greckiego w domu, z czego aż 943 osoby zadeklarowały jednocześnie jedynie polską identyfikację narodową. 928 osób wskazało na język grecki jako język ojczysty[5].

27 kwietnia 2007 powstało Stowarzyszenie Greków w Polsce „Odyseas”[6] a 15 grudnia 2008 powstało Towarzystwo Greków w Łodzi[7]. Miejski Dom Kultury w Zgorzelcu organizuje latem międzynarodowe festiwale piosenki greckiej.

Historia[edytuj]

Grecy w Polsce osiedlali się od średniowiecza[8]. W I Rzeczypospolitej Grecy zamieszkiwali m.in. Lwów, Zamość, Poznań, Mohylów Podolski, Lublin i Warszawę. We Lwowie osiedlali się już w XIV i XV wieku, a w drugiej połowie XVI wieku stanowili zwartą grupę etniczną. Wtedy też z fundacji greckiego kupca Konstantego Korniakta została wzniesiona przy Cerkwi Wołoskiej renesansowa wieża, zwaną Wieżą Korniakta. W Zamościu Grecy mogli zamieszkiwać od 1589 roku. W początkach XVII wieku zamojscy Grecy wznieśli drewnianą cerkiew św. Mikołaja. W Poznaniu byli obecni najpóźniej od 1590 roku. W 1767 w jednej z kamienic przy Starym Rynku powstała grecka kaplica prawosławna. W Mohylowie Grecy osiedlali się po założeniu miasta przez Stefana Potockiego u schyłku XVI wieku. W 1754 ufundowali tu budowę cerkwi św. Mikołaja. W Lublinie za zgodą króla Stanisława Augusta Poniatowskiego nieliczni lokalni Grecy wznieśli cerkiew św. Narodzenia Najświętszej Marii Panny. Warszawscy Grecy wznieśli kaplicę prawosławną dopiero po rozbiorach Polski – w 1818 roku.

Ostatnia duża fala migracji miała miejsce w 1949. Po tzw. drugiej bitwie o góry Grammos, czyli po ostatnim starciu wojny domowej w Grecji, Polska przyjęła ok. 14 000 (12 300) Greków i Macedończyków popierających partyzantkę DSE. Zorganizowano dla nich szpital polowy w Dziwnowie na Wolinie. Był to wówczas pierwszy tak duży szpital chirurgii wojennej i rehabilitacji na terenie Polski. Wielu Greków zamieszkało następnie na Dolnym Śląsku, w tym ok. 9000 w Zgorzelcu, oraz w rejonie Ustrzyk Dolnych (Krościenko, Jureczkowa, Liskowate, Grąziowa). Osierocone dzieci greckie trafiły do domu dziecka w Policach.

Przedstawiciele[edytuj]

I Rzeczpospolita[edytuj]

XIX wiek[edytuj]

XX wiek[edytuj]

Przypisy