Greta Thunberg

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Greta Thunberg
Ilustracja
Greta Thunberg (2019)
Data i miejsce urodzenia 3 stycznia 2003
Sztokholm
Zawód, zajęcie uczennica, aktywistka
Narodowość szwedzka

Greta Thunberg (ur. 3 stycznia 2003 w Sztokholmie[1]) – szwedzka aktywistka klimatyczna. W 2018 roku zainicjowała protest pod budynkiem szwedzkiego parlamentu[2], który prowadzi przeciwko zmianom klimatu wynikającym z działalności człowieka[3]. Wystąpiła w tej sprawie m.in. na TEDxStockholm oraz podczas COP24, konferencji ONZ w sprawie zmian klimatu w Katowicach.

Szkolny strajk dla klimatu[edytuj | edytuj kod]

Szkolny strajk dla klimatu (Berlin).

20 sierpnia 2018 roku Thunberg, która uzyskała promocję do dziewiątej klasy, nie udała się do szkoły. Skłoniły ją do tego odbywające się 9 września wybory powszechne oraz fala upałów i pożarów lasów, które nawiedziły Szwecję w tym samym roku[3]. Jej postulaty kierowane do szwedzkiego rządu dotyczyły zmniejszenia emisji dwutlenku węgla i respektowania porozumienia paryskiego zawartego w 2015 roku. W dniu, w którym powinna rozpocząć rok szkolny, rozpoczęła protest pod budynkiem Riksdagu, szwedzkiego parlamentu z transparentem Skolstrejk för klimatet (tłum. strajk szkolny dla klimatu)[4]. W każdy piątek od początku roku szkolnego opuszcza zajęcia szkolne i kontynuuje swoją jednoosobową pikietę. Protestowała również w Londynie oraz pod siedzibą Parlamentu Europejskiego w Brukseli [5], a 16 kwietnia 2019 wystąpiła na jego forum[6].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Matką Thunberg jest szwedzka śpiewaczka operowa Malena Ernman, a ojcem aktor Svante Thunberg. Svante Arrhenius przodek ojca był laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie chemii – sformułował hipotezę globalnego ocieplenia i wpływu gazów cieplarnianych na atmosferę Ziemi[7][8]. Jej dziadek, Olof Thunberg, jest aktorem i reżyserem. U Thunberg zdiagnozowano zespół Aspergera[4].

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

  • Thunberg jest jedną z laureatów konkursu na artykuł na temat klimatu rozpisany dla młodych ludzi w maju 2018 roku przez „Svenska Dagbladet[9].
  • W konkursie World Nature Fund Thunberg była jedną z trzech nominowanych w kategorii młody bohater ochrony środowiska w 2018 roku[10].
  • Thunberg została nominowana do nagrody Children’s Climate Prize dla dzieci i młodzieży fundowanej przez koncern energetyczny Telge Energi AB, a promującej zrównoważony rozwój; odmówiła udziału w konkursie, ponieważ finaliści musieli udać się do Sztokholmu samolotem, czego konsekwentnie odmawia[11].
  • W listopadzie 2018 roku została nagrodzona stypendium sztokholmskiej fundacji Fryshuset w kategorii Young Role Model of the Year[12].
  • W grudniu 2018 roku amerykański tygodnik „Time” umieścił Thunberg na liście 25 najbardziej wpływowych nastolatków na świecie[13].
  • W marcu 2019 roku trójka norweskich parlamentarzystów nominowała Gretę Thunberg jako kandydatkę do otrzymania Pokojowej Nagrody Nobla; gdyby jej nominacja wygrała, zostałaby najmłodszą laureatką tej nagrody (przed Malali Yousafzai, która ją otrzymała w wieku 17 lat)[14][15].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Greta Thunberg - Women in Peace. Women in Peace. [dostęp 2019-06-03].
  2. Sekielski, Przybysz, Wojciechowska alarmują: Jesteśmy zagrożonym gatunkiem. gazeta.pl, 2018-12-15. [dostęp 2019-01-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-01-02)].
  3. a b David Crouch: The Swedish 15-year-old who's cutting class to fight the climate crisis (ang.). The Guardian, 2018-09-01. [dostęp 2018-12-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-09-07)].
  4. a b Masha Gessen: The Fifteen-Year-Old Climate Activist Who Is Demanding a New Kind of Politics (ang.). The New Yorker, 2018-10-02. [dostęp 2018-12-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-12-20)].
  5. akr/adso: „Liderzy nas zawiedli”. Mówi o niej świat, jest w Katowicach (pol.). TVN24, 2018-12-04. [dostęp 2019-01-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-12-05)].
  6. Kalina Oroschakoff, Michał Broniatowski (red.): 16-letnia Greta Thunberg, słynna aktywistka proekologiczna, zderza się z oporem polityków. Onet POLITICO, 17 kwietnia 2019. [dostęp 2019-06-03].
  7. Amy Goodman: School Strike for Climate: Meet 15-Year-Old Activist Greta Thunberg, Who Inspired a Global Movement (ang.). DemocracyNow.org, 2018-12-11. [dostęp 2018-12-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-01-02)].
  8. Damian Carrington: 'Our leaders are like children', school strike founder tells climate summit (ang.). The Guardian, 2018-12-04. [dostęp 2018-12-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-01-02)].
  9. Vi vet – och vi kan göra något nu (szw.). svd.se, 2018-05-30. [dostęp 2019-01-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-01-02)].
  10. Här är de nominerade till Årets miljöhjälte 2018 (szw.). natursidan.se, 2018-09-17. [dostęp 2019-01-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-01-02)].
  11. Gustav Gelin: Därför nobbar Greta Thunberg klimatpriset (szw.). etc.se, 2018-11-01. [dostęp 2019-01-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-01-02)].
  12. Lina Rosengren: Greta Thunberg blir Årets unga förebild (szw.). Aktuell Hållbarhet, 2018-11-22. [dostęp 2019-01-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-01-02)].
  13. Times staff: Time's 25 Most Influential Teens of 2018 (ang.). Time, 2018-12-07. [dostęp 2019-01-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-12-08)].
  14. bbc.com: Greta Thunberg nominated for Nobel Peace Prize for climate activism (ang.). BBC News, 2019-03-14. [dostęp 2019-03-20].
  15. Arkadiusz Stando: 16-latka nominowana do nagrody Nobla. Znacie Gretę Thunberg? Powinniście (pol.). tech.wp.pl, 2019-03-14. [dostęp 2019-03-20].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]