Grochowe Łąki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Grochowe Łąki
część miasta Poznania
Ilustracja
Widok ogólny zabudowy – ul. Grochowe Łąki
Państwo  Polska
Miasto Poznań
Dzielnica Osiedle Stare Miasto
Nr kierunkowy (+48) 61
Tablice rejestracyjne • PO
• PY (motocykle)
Położenie na mapie Poznania
Mapa lokalizacyjna Poznania
Grochowe Łąki
Grochowe Łąki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Grochowe Łąki
Grochowe Łąki
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Grochowe Łąki
Grochowe Łąki
Ziemia52°24′45″N 16°56′10″E/52,412600 16,936000
Portal Portal Polska
Pierzeja południowa ulicy Grochowe Łąki
Róg ul. Garbary - pracownia, z której korzystał Wojciech Kossak

Grochowe Łąki – część Garbar w Poznaniu, zlokalizowana w rejonie obecnych ulic Grochowe Łąki i Bóźniczej, w obrębie Osiedla Stare Miasto.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Tereny na północ od dawnej Bramy Wronieckiej stanowiły ongiś podmokłe łąki nadwarciańskie, należące w XVI wieku do kupca i rajcy miejskiego Jana Groffa, zamieszkałego przy Starym Rynku w kamienicy o numerze 61 (jeszcze wcześniej łąki przynależały do Dominikanów). Na terenach tych założono ogrody i sady. Ze względu na nazwisko rodziny właścicieli nazywano je Groffowymi Łąkami (także Groffowskimi). W 1900 wytyczono tutaj nowe ulice - Południową oraz, nieco wcześniej, Północną. Ta druga nadal istnieje pod niezmienioną nazwą, a Południowej nadano w 1919 miano Grochowych Łąk, dla upamiętnienia spolszczonej już, a będącej w powszechnym użyciu, nazwy dawnych łąk Groffa. Łącznie teren Grochowych Łąk został w historii podniesiony o kilka metrów względem pierwotnego, podmokłego podłoża. Miąższość tych nawiezień może sięgać w niektórych miejscach nawet ponad 10 metrów. Ostatnie znaczne podniesienie terenu (o 3-5 metrów) nastąpiło w 1892, w związku z budową rzeźni. Ziemię zwożono wówczas z terenu obecnych Winiar – ulic Wołyńskiej, Szydłowskiej i Obornickiej[1]. W maju 1937, przy ul. Bóżniczej miał miejsce wielki pożar Akwawitu.

Zabudowa[edytuj | edytuj kod]

Przy Grochowych Łąkach znajduje się wiele okazałych kamienic z początku XX wieku (pierzeja południowa), w tym monumentalny budynek dawnej fabryki wódek i likierów Hartwiga Kantorowicza z roku 1907, który jako pierwszy produkował Wódkę Wyborową. Inni znani poznańscy kupcy, którzy zrealizowali tutaj fabryki i kamienice, to Józef Czepczyński (nr 3, architekt Emil Asmus) i Józef Warschauer. Pierzeję północną stanowi ozdobne ogrodzenie dawnej, zabytkowej rzeźni. Na narożniku z ulicą Garbary stoi dom dla pracowników rzeźni miejskiej, wybudowany w latach 1927-1928 według projektu Jerzego Tuszowskiego (inne źródła mówią, że był to Kazimierz Ruciński)[potrzebny przypis]. Na poddaszu tego budynku mieściło się atelier malarskie Instytutu Sztuk Pięknych Adama Hannytkiewicza, z którego w latach 30. korzystał m.in. Wojciech Kossak. Inne kamienice przy tej ulicy projektowali m.in. Paul Lindner (znany z zespołu rezydencji na Jeżycach), Karl Roskam i Hugo Francke.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

W pobliżu, przed rzeźnią, do lat 70. XX wieku istniała pętla tramwajowa. Obecnie teren obsługują autobusy linii 147, 151, 160, 163, 167, 174, 176, 190, 911 (przystanki Grochowe Łąki i Małe Garbary) oraz tramwaje linii 3, 4, 8, 17 (przystanek Małe Garbary).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Poznań - atlas aglomeracji 1:15.000, wyd. CartoMedia/Pietruska & Mierkiewicz, Poznań, 2008, ​ISBN 978-83-7445-018-8
  2. Praca zbiorowa, Atlas architektury Poznania, Wydawnictwo Miejskie, Poznań, 2008, ss.125 i 142, ​ISBN 978-83-7503-058-7
  3. Praca zbiorowa, Poznań - spis zabytków architektury, Wydawnictwo Miejskie, Poznań, 2004, s.107, ​ISBN 83-89525-07-0
  4. Kazimierz Sobkowicz, Architekci wielkopolscy – biogramy – dzieła – stowarzyszenia, cz.I, lata 1886–1939, wyd. Oddziału Poznańskiego Stowarzyszenia Architektów Polskich, Poznań, 1988, ​ISBN 83-00-02480-8
  5. System Informacji Miejskiej - tablica na ul. Grochowe Łąki