Groombridge 34

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Groombridge 34 A
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Andromeda
Rektascensja 00h 18m 22,887s[1]
Deklinacja +44° 01′ 22,65″[1]
Paralaksa (π) 0,28074 ± 0,00031[1]
Odległość 11,618 ± 0,013 ly
3,5620 ± 0,0039 pc
Wielkość obserwowana (pasmo V) 8,13 ± 0,01[1]m
Rozmiar kątowy 1,005 ± 0,005[2] mas
Ruch własny (RA) 2890,431 ± 0,045[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) 411,319 ± 0,038[1] mas/rok
Prędkość radialna 11,62 ± 0,08[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy czerwony karzeł
Typ widmowy M1 V[3]
Masa 0,375 ± 0,057[2] M
Promień 0,3863 ± 0,0021[2] R
Metaliczność [Fe/H] −0,34 ± 0,09[3]
Wielkość absolutna 10,32[4]m
Jasność 0,02173 ± 0,00021[2] L
Prędkość obrotu 1,09 ± 0,79[3] km/s
Temperatura 3507 ± 67[3] K
Charakterystyka orbitalna
Krąży wokół Centrum Galaktyki
Półoś wielka 7792[2] pc
Mimośród 0,1719[2]
Alternatywne oznaczenia
2MASS: J00182256+4401222
Bonner Durchmusterung: BD+43°44
Boss General Catalogue: GC 358
Katalog Gliesego: GJ 15 A/B
Katalog Henry’ego Drapera: HD 1326
Katalog Hipparcosa: HIP 1475
SAO Star Catalog: SAO 36248
GX Andromedae, GCRV 161, G 171-47, LFT 31, LHS 3, LTT 10108
Groombridge 34 B
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Andromeda
Rektascensja 00h 18m 25,498s[5]
Deklinacja +44° 01′ 37,64″[5]
Paralaksa (π) 0,2793 ± 0,0054[5]
Odległość 11,68 ± 0,23 ly
3,580 ± 0,071 pc
Wielkość obserwowana (pasmo V) 11,04[5]m
Ruch własny (RA) ~2912[5] mas/rok
Ruch własny (DEC) ~351[5] mas/rok
Prędkość radialna 10,960 ± 0,000[5] km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy czerwony karzeł
Typ widmowy M3,5 Ve[5]
Masa 0,15 ± 0,02[3] M
Promień 0,18 ± 0,03[3] R
Metaliczność [Fe/H] −0,37 ± 0,10[3]
Jasność 0,00085[3] L
Temperatura 3304 ± 70[3] K
Charakterystyka orbitalna
Krąży wokół Groombridge 34 A
Półoś wielka 93 +42−6[3] au
Okres orbitalny 1230 +930−110[3] lat
Mimośród 0,53 +0,23−0,28[3]
Alternatywne oznaczenia
2MASS: J00182549+4401376
GQ Andromedae, GCRV 162, G 171-48, LFT 32, LHS 4, LTT 10109

Groombridge 34gwiazda podwójna w gwiazdozbiorze Andromedy, jedna z najbliższych Układowi Słonecznemu. Znajduje się w odległości około 11,6 roku świetlnego od Słońca.

Właściwości fizyczne[edytuj | edytuj kod]

Układ Groombridge 34 (Gliese 15) tworzą dwa czerwone karły, przedstawicielki typu widmowego M[6].

Jaśniejsza gwiazda, Groombridge 34 A należy do typu M1 i ma jasność około 2,2% jasności Słońca[3]. Jej temperatura to ok. 3600 K[3], ma ona masę około 0,38 masy Słońca i promień około 0,39 promienia Słońca[7]. Ciemniejszy składnik Groombridge 34 B należy do typu M3,5, jego jasność to tylko 0,85% jasności Słońca. Ma on jeszcze niższą temperaturę około 3300 K, masę 0,15 M i promień 0,18 R[3].

Oba składniki są gwiazdami zmiennymi rozbłyskowymi[1][5].

Okres orbitalny składników, krążących wokół wspólnego środka masy, jest na tyle długi, że przez długi czas był wyznaczony z bardzo dużą niepewnością. W 1972 roku oceniano, że jest to około 2600 lat[3][6], pomiary z 2018 roku oparte na dłuższych obserwacjach wskazują, że jest to około 1200 lat. Gwiazdy dzielą średnio 93 jednostki astronomiczne, dość duży mimośród orbity to ok. 0,53[3].

Układ planetarny[edytuj | edytuj kod]

W 2014 ogłoszono odkrycie planety orbitującej wokół składnika A z okresem około 11,4 doby. Masę planety Gliese 15 Ab oceniano na co najmniej 5 mas Ziemi[2]. Planeta b krąży w odległości 0,072 au wokół gwiazdy, znacznie bliżej niż ekosfera[6] i ocenia się, że jej temperatura równowagowa to około 390 K[2]. Analizy z 2018 roku potwierdziły jej istnienie, wskazując równocześnie, że masa minimalna jest mniejsza – około 3 mas Ziemi, co wzmacnia hipotezę, że jest to planeta typu ziemskiego. Długookresowy sygnał zmian prędkości radialnej wskazał także obecność w układzie drugiej planety, o masie około dwukrotnie większej od Neptuna, okrążającej gwiazdę co około 21 lat. Krążąc tak daleko, planeta podlega perturbacjom ze strony drugiej gwiazdy, które, zależnie od nachylenia orbity, mogą poprzez mechanizm Lidowa-Kozai znacznie zwiększać jej mimośród[3].

Towarzysz
Masa
(MJ)
Okres orbitalny
(dni)
Półoś wielka
(au)
Ekscentryczność
b[3][7] 0,00953 ± 0,0014 11,4433 ± 0,0016 0,072 ± 0,004 0,094 +0,091−0,065
c[3] 0,113 +0,079−0,057 7600 +2200−1700 5,4 +1,0−0,9 0,094 +0,091−0,065

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h GQ And w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d e f g h Andrew W. Howard, et al.. The NASA-UC-UH Eta-Earth Program: IV. A Low-mass Planet Orbiting an M Dwarf 3.6 pc from Earth. „The Astrophysical Journal”. 794 (1), 2014. DOI: 10.1088/0004-637X/794/1/51. arXiv:1408.5645 (ang.). 
  3. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t Matteo Pinamonti, et al. The HADES RV Programme with HARPS-N@TNG VIII. Gl15A: A multiple wide planetary system sculpted by binary interaction. „Astronomy and Astrophysics”, 2018 (ang.). [dostęp 2018-04-23]. 
  4. Anderson E., Francis C: HIP 1475 (ang.). W: Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2018-04-23].
  5. a b c d e f g h i GX And w bazie SIMBAD (ang.)
  6. a b c Groombridge 34 (ang.). SolStation. [dostęp 2018-04-23].
  7. a b GJ 15A b w serwisie The Extrasolar Planets Encyclopaedia (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]