Grover Cleveland

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Grover Cleveland
StephenGroverCleveland.png
Grover Cleveland Signature.png
Data i miejsce urodzenia 18 marca 1837
Stany Zjednoczone Caldwell, New Jersey
Data i miejsce śmierci 24 czerwca 1908
Stany Zjednoczone Princeton, New Jersey
22. prezydent Stanów Zjednoczonych
Przynależność polityczna Partia Demokratyczna
Okres urzędowania od 4 marca 1885
do 4 marca 1889
Pierwsza dama Rose Cleveland, Frances Cleveland
Poprzednik Chester Arthur
Następca Benjamin Harrison
24. prezydent Stanów Zjednoczonych
Przynależność polityczna Partia Demokratyczna
Okres urzędowania od 4 marca 1893
do 4 marca 1897
Poprzednik Benjamin Harrison
Następca William McKinley
31. gubernator stanu Nowy Jork
Okres urzędowania od 1 stycznia 1883
do 1 stycznia 1885
Poprzednik Alonzo B. Cornell
Następca David B. Hill
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Stephen Grover Cleveland (ur. 18 marca 1837 roku w Caldwell, zm. 24 czerwca 1908 roku w Princeton) – dwudziesty drugi (1885-1889) i dwudziesty czwarty (1893-1897) prezydent USA, przedstawiciel konserwatywnego skrzydła Partii Demokratycznej, lider burbonowych demokratów, którzy byli przeciwni wysokim taryfom, polityce „wolnego srebra”, inflacji, imperializmowi oraz dotacjom dla biznesu, rolników czy weteranów wojny secesyjnej.

Jego walka o polityczne reformy i konserwatyzm w kwestii finansów uczyniły go ikoną dla amerykańskich konserwatystów tamtej epoki.[1] Cleveland zdobył pochwałę za uczciwość, niezależność, spójność i zaangażowanie w zasady klasycznego liberalizmu.[2] Jedyny kandydat demokratów wybrany prezydentem w okresie dominacji republikanów (od 1861 aż do 1913), 52 lata, wyłączając okres prezydentury Clevelanda, oraz jedyna dotychczas osoba liczona dwukrotnie w numeracji prezydentów.

Jedyny zwierzchnik sił zbrojnych USA, któremu udało się, po czteroletniej przerwie, wrócić do Białego Domu oraz jeden z dwóch prezydentów (obok Franklina D. Roosevelta), który wygrał trzykrotnie pod rząd wybory prezydenckie w głosowaniu powszechnym (1884), (1888), (1892).

Rodzina i wczesne lata[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i historia rodziny[edytuj | edytuj kod]

Kościół prezbiteriański w Caldwell i plebania, miejsce urodzenia Grovera Clevelanda

Stephen Grover Cleveland urodził się 18 marca 1837 w Caldwell, New Jersey, w małżeństwie Richarda Falleya i Ann Neal Clevelandów.[3] Ze strony ojca - prezbiteriańskiego pastora pochodzącego z Connecticut[4] - był potomkiem emigrantów z północno-wschodniej Anglii do Massachusetts z 1635[5], a ze strony matki - córki księgarza z Baltimore[6] - potomkiem angielsko-irlandzkich protestantów i niemieckich kwakrów z Filadelfii.[7] Był dalekim krewnym generała Mosesa Cleavelanda, którego nazwiskiem nazwano miasto Cleveland, w stanie Ohio.[8]

Cleveland, piąty z dziewiątki dzieci, został nazwany Stephen Grover ku czci pierwszego pastora pierwszego prezbiteriańskiego kościoła w Caldwell, w którym jego ojciec był pastorem w tamtym czasie. W dorosłym życiu nie używał on jednak imienia Stephen.[9] W 1841 rodzina Clevelandów przeniosła się do Fayetteville w stanie Nowy Jork. Tam Grover spędził większość dzieciństwa.[10] Sąsiedzi opisali go później jako „pełnego uciech i żartownisia”[11] i lubiącego sporty poza domem.[12] W 1850 ojciec Clevelanda znalazł pracę jako pastor w Clinton, w hrabstwie Oneida, w stanie Nowy Jork i rodzina tam się przeprowadziła.[13] Przeprowadzili się ponownie w 1853 do Holland Patent w stanie Nowy Jork, blisko Utica.[14] Niedługo potem, gdy Clevelandowie przybyli do Holland Patent, ojciec Grovera zmarł.[14]

Edukacja i wyjazd na zachód[edytuj | edytuj kod]

Podstawowe wykształcenie Cleveland zdobywał w Fayetteville Academy and the Clinton Liberal Academy.[15] Po śmierci ojca w 1853, porzucił szkołę i pomagał w utrzymaniu rodziny. Później tamtego roku, brat Clevelanda, William, znalazł pracę nauczyciela w "New York Institute for the Blind" w Nowym Jorku, a później też etat dla Clevelanda, jako asystenta.

Grover wrócił do domu w Holland Patent pod koniec 1854.[16] Proboszcz jego parafii zaoferował mu zapłatę za jego naukę w college'u pod warunkiem, że zostanie księdzem. Cleveland jednak odmówił. Zamiast tego, w 1855 Cleveland pojechał na zachód. Najpierw zatrzymał się w Buffalo w stanie Nowy Jork, gdzie jego wujek, Lewis W. Allen, dał mu posadę adwokata.[17] Allen był ważną postacią w Buffalo i przedstawił bratanka wpływowym ludziom, partnerom z firmy prawniczej "Rogers, Bowen, and Rogers".[18] Cleveland odbył potem praktykę adwokacką w firmie i został przydzielony do "Bar Association" w 1859.[19]

Wykształcenie i kariera[edytuj | edytuj kod]

Cleveland zdobył wykształcenie prawnicze (po jego uzyskaniu pracował dla firmy Rogers przez 3 lata. Porzucił ją w 1862, aby zacząć własną działalność.[20])Zrobił błyskotliwą karierę w Buffalo, gdzie od 1 stycznia 1871 pełnił urząd szeryfa[21] i nawet osobiście wykonywał wyroki śmierci. W wieku 44 lat zainteresował się polityką i w ciągu trzech lat został prezydentem kraju. W 1881 wybrano go burmistrzem Buffalo, a następnie, gdy jego reputacja wzrosła, stanowi oficjele partii demokratycznej zaczęli rozważać jego kandydaturę na gubernatora stanu Nowy Jork.[22] Jego kandydaturę promował między innymi Daniel Manning, w uznaniu przeszłości Clevelanda.[23] .

Wybory w 1884 roku[edytuj | edytuj kod]

Nominacja na prezydenta[edytuj | edytuj kod]

Tandem Cleveland-Hendricks na plakacie wyborczym
Karykatura przedstawiająca Blaine'a jako oszusta i skandalistę
Karykatura ukazująca Clevelanda w świetle tzw. Halpin scandal

Republikanie odbyli konwencję w Chicago i nominowali byłego spikera Izby Reprezentantów Jamesa G. Blaine'a z Maine na prezydenta w czwartym głosowaniu. Nominacja ta nie spodobała się wielu republikanom, którzy oceniali go jako ambitnego i nieobyczajnego.[24]

Liderzy Partii Demokratycznej uznali wybór Republikanów za okazję, aby odbić Biały Dom po raz pierwszy od roku 1856, jeżeli znalazłby się odpowiedni kandydat.[24]

Głównym faworytem demokratów był Samuel J. Tilden, jako ich kandydat w kwestionowanych wyborach roku 1876.[25] Tilden był jednak schorowany i zrezygnował z kandydowania, a jego poplecznicy zaczęli popierać innych kandydatów.[25]

Cleveland był wśród liderów z wczesnym poparciem, lecz Thomas F. Bayard z Delaware, Allen G. Thurman z Ohio, Samuel Freeman Miller z Iowa oraz Benjamin Butler z Massachusetts też mieli wielu popleczników.[25]

Pierwszą z dwóch prezydentur zdobył w wyborach w 1884 dzięki poparciu członków obu głównych partii politycznych.

Pierwsza kadencja prezydencka (1885-1889)[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy rząd Clevelanda (1885-1889)

Nawykły do zwyczajnego życia, początkowo narzekał na luksusy w Białym Domu. 2 czerwca 1886 Cleveland poślubił Frances Folsom w „niebieskim gabinecie” (ang. the Blue Room) w Białym Domu.[26] Grover Cleveland był drugim prezydentem USA, który brał ślub w czasie trwania kadencji i jedynym dotychczas, którego ślub odbył się w Białym Domu.[27] Wcześniej pierwszą damą była Rose Cleveland, siostra Grovera, gdyż obejmował urząd jako kawaler.[28]

Cleveland był zdecydowanym przeciwnikiem ekonomicznego faworyzowania jakiejkolwiek grupy społecznej. Zgłaszając weto wobec ustawy przewidującej rozdawnictwo zboża farmerom z Teksasu, których dotknęła susza, pisał: „Pomoc federalna w takim przypadku zachęci do oczekiwania na ojcowską opiekę ze strony rządu i osłabi nasz narodowy charakter...”. Prezydent zawetował również wiele ustaw przewidujących przyznawanie w wątpliwych przypadkach rent weteranom wojny domowej. Nie zgodził się też na wypłacanie rent osobom, których kalectwo nie było spowodowane służbą w wojsku.

Nakazując rozpoczęcie śledztwa, które miało zbadać niejasne okoliczności przekazania przez państwo ziemi pod budowę linii kolejowych, wywołał wściekłość przedsiębiorców z branży kolejowej. W efekcie musieli oni zwrócić państwu 81 mln akrów ziemi. Cleveland podpisał też Interstate Commerce Act, pierwszą ustawę regulującą działalność kolei. W 1887 starał się również o zniesienie ceł ochronnych.

Wybory w 1888 roku i powrót do prywatnego życia[edytuj | edytuj kod]

Przegrana z Harrisonem[edytuj | edytuj kod]

Duet Cleveland-Thurman na plakacie wyborczym

Debata dotycząca obniżenia taryf była poruszana w czasie kampanii prezydenckiej w wyborach w roku 1888.[29] Republikanie nominowali Benjamina Harrisona z Indiany na prezydenta, a Leviego P. Mortona z Nowego Jorku na wiceprezydenta. Cleveland łatwo zdobył ponowną nominację na konwencji demokratów w St. Louis.[30] Wiceprezydent Hendricks zmarł w 1885, więc Demokraci wybrali Allena G. Thurmana z Ohio do tandemu z Clevelandem.[30] Republikanie prowadzili twardą kampanię w kwestii taryf, zyskując głosy protekcjonistów w ważnych przemysłowych stanach Północy.[29] Co więcej, demokraci w Nowym Jorku byli zajęci wspieraniem kandydatury Davida B. Hilla na gubernatora, czym osłabili poparcie dla Clevelanda w tym stanie, typu „swing state”.[31]

W wyborach w 1884 do „swing states” zaliczano stany: Nowy Jork, New Jersey, Connecticut, Indiana. Wtedy w 1884 Cleveland zdobył wszystkie te cztery stany, natomiast w 1888 tylko dwa, przegrywając w swoim rodzinnym stanie Nowy Jork 14,373 głosami, dlatego też, mimo większego poparcia społecznego niż republikanin Benjamin Harrison, przegrał z nim wybory w 1888 roku.

Zwykły obywatel przez cztery lata (1889-1893)[edytuj | edytuj kod]

Frances Cleveland opuszczając Biały Dom, powiedziała personelowi: „Teraz, Jerry, chcę abyście zaopiekowali się wszystkimi meblami w domu, bo chcę zastać wszystko jak teraz, kiedy tu wrócimy”. Na pytanie kiedy wróci, odpowiedziała: „Wracamy za cztery lata od dziś”.[32] Clevelandowie zamieszkali w Nowym Jorku, gdzie Cleveland zajął stanowisko w firmie prawniczej.[33] Nie uzyskiwał wysokich dochodów, ale nie miał dużych obowiązków.[34] W tym czasie (1891) urodziło się im pierwsze dziecko, Ruth.[35]

Administracja prezydenta Harrisona pracowała z Kongresem nad wprowadzeniem tzw. McKinley Tariff oraz Sherman Silver Purchase Act. Dwóch ustaw, które Cleveland uważał za niebezpieczne dla finansów publicznych.[36] Początkowo Cleveland nie krytykował Harrisona, ale w 1891 poczuł, że musi przemówić i zrobił to w otwartym liście do reformatorów z Nowego Jorku.[37] Tzw. The „silver letter” przypomniał ponownie społeczeństwu imię Clevelanda przed nadchodzącymi wyborami w 1892.[38]

Wybory w 1892 roku i powrót na urząd[edytuj | edytuj kod]

Nominacja Partii Demokratycznej[edytuj | edytuj kod]

Duet Cleveland/Stevenson na plakacie wyborczym
Rezultat wyborów w 1892

Wizerunek ex-prezydenta i niedawne obietnice w kwestiach finansowych dały Clevelandowi prym w walce o nominację demokratów.[39] Jego głównym opponentem był David B. Hill, senator z Nowego Jorku w tamtym czasie.[40] Hill zjednoczył w Partii Demokratycznej przeciwników polityki Clevelanda, ale nie potrafił stworzyć większościowej koalicji, która mogłaby pozbawić Clevelanda trzeciej z rzędu nominacji prezydenckiej u demokratów.[41] Mimo desperackich manewrów Hilla, Cleveland uzyskał nominację na prezydenta w pierwszym głosowaniu w czasie konwencji w Chicago.[42] Na kandydata na wiceprezydenta Demokraci wytypowali Adlaia E. Stevensona z Illinois, zwolennika „wolnego srebra”.[43] Chociaż siły popierające Clevelanda wolały Isaaca P. Graya z Indiany na wiceprezydenta, ostatecznie poparły faworyta konwencji.[44]

Kampania przeciw Harrisonowi[edytuj | edytuj kod]

Republikanie nominowali ponownie prezydenta Harrisona, czym powtórzono pojedynek sprzed 4 lat.

W porównaniu z kontrowersyjnymi elekcjami lat: 1876, 1884 i 1888, wybory w 1892 były, według biografa Clevelanda Allana Nevinsa, „najczystszymi (moralnie), najspokojniejszymi i najbardziej wiarygodnymi w pamięci pokolenia powojennego”, (zob. Wojna secesyjna),[45] po części z powodu śmierci (na gruźlicę) żony prezydenta Harrisona, Caroline.[46]Po jej śmierci w dniu 25 października, dwa tygodnie przed wyborami, wszyscy kandydaci zaprzestali kampanii, czyniąc dzień wyborów wyciszonym wydarzeniem dla całego kraju.

Kwestia taryf dała przewagę Republikanom w 1888, ale w ciągu czterech lat importowane towary tak zdrożały, że ta kwestia już nie pracowała na korzyść kandydata Republikanów.[47] Na zachodzie wielu, tradycyjnie republikańskich wyborców, zagłosowało na Jamesa Weavera, kandydata nowej Partii Populistycznej, gdyż złożył on wiele obietnic.[48] W końcu demokraci z tzw. the Tammany Hall udzielili poparcia Clevelandowi, dzięki czemu zjednoczona Partia Demokratyczna zdobyła stan Nowy Jork.[49] Cleveland został wybrany ponownie w tych wyborach w 1892. Wygrał w głosowaniu powszechnym (po raz trzeci z rzędu) i elektorskim (po raz drugi).[50]

Druga kadencja prezydencka (1893-1897)[edytuj | edytuj kod]

Drugi rząd Clevelanda (1893-1897)

Krótko po rozpoczęciu przez Clevelanda drugiej kadencji rynki nawiedziła panika roku 1893i prezydent musiał zmierzyć się z ekonomiczną depresją.[51] W tym celu poprosił Kongres o pomoc.[52] Gdy strajkujący w Chicago pracownicy kolei nie posłuchali wyroku sądu, nakazującego im przerwanie strajku, prezydent wysłał przeciwko nim wojsko, mówiąc: „Jeśli dostarczenie kartki pocztowej do Chicago będzie wymagało wysłania całej armii i floty Stanów Zjednoczonych, kartka będzie dostarczona”.

Zarówno łagodne obejście się Clevelanda z robotnikami kolejowymi, jak i zmuszenie Wielkiej Brytanii do zaakceptowania amerykańskich propozycji dotyczących przebiegu granicy Wenezueli, mile łechtało dumę narodową jego współobywateli. Jednak prezydenckie reformy gospodarcze były bardzo niepopularne.

Nowotwór[edytuj | edytuj kod]

W 1893 Cleveland dowiedział się od swojego lekarza, doktora O'Reilly'ego, że ma guza, ale oficjalnie podano informację o przyroście tkanki nabłonkowej.[53] Cleveland poddał się operacji potajemnie, aby uniknąć dalszej paniki, która mogła pogorszyć finansową depresję.[54]

Wybory w 1896 roku, emerytura i śmierć[edytuj | edytuj kod]

Cleveland w ostatnim dniu swojej 2. kadencji (4 marca 1897)
Były prezydent Cleveland w 1903
Były prezydent Cleveland na banknocie 1000-dolarowym (1934)

W wyborach prezydenckich w 1896 kontrolowana przez jego politycznych oponentów partia nominowała zamiast niego Williama Jenningsa Bryana.[55][56] Po zakończeniu drugiej kadencji 4 marca 1897 Cleveland osiadł w swoim domu Westland Mansion w Princeton.[57]

Przez ostatnie lata życia jego stan zdrowia gwałtownie się pogarszał, na jesieni 1907 poważnie zachorował.[58] W 1908 doznał zawału serca i zmarł.[59] Jego ostatnimi słowami były: „Starałem się tak bardzo postępować słusznie” (ang. I have tried so hard to do right).[60] Pochowany jest na Princeton Cemetery, należącym do Nassau Presbyterian Church.[61]

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Jego wizerunek widnieje na banknocie 1000-dolarowym. Banknot ten od lat nie jest dodrukowywany, więc w powszechnym obiegu spotykany jest niezwykle rzadko. Częściej traktowany jest jako przedmiot kolekcjonerski.

Przypisy

  1. Blum, 527
  2. Jeffers, 8–12; Nevins, 4–5; Beito and Beito
  3. Nevins, 8–10
  4. Graff, 3–4; Nevins, 8–10
  5. Nevins, 6
  6. Graff, 3–4
  7. Nevins, 9
  8. Graff, 7
  9. Nevins, 10; Graff, 3
  10. Nevins, 11; Graff, 8–9
  11. Nevins, 11
  12. Jeffers, 17
  13. Nevins, 17–19
  14. 14,0 14,1 Nevins, 21
  15. Nevins, 18–19; Jeffers, 19
  16. Nevins, 23–27
  17. Nevins, 27–33
  18. Nevins, 31–36
  19. Graff, 14
  20. Graff, 14–15
  21. Jeffers, 33
  22. Nevins, 94–99; Graff, 26–27
  23. Nevins, 95–101
  24. 24,0 24,1 Nevins, 185–186; Jeffers, 96–97
  25. 25,0 25,1 25,2 Nevins, 146–147
  26. Graff, 79
  27. The previous president who married while president was John Tyler. Graff, 80
  28. Brodsky, 158; Jeffers, 149
  29. 29,0 29,1 Nevins, 418–420
  30. 30,0 30,1 Graff, 90–91
  31. Nevins, 423–427
  32. Nevins, 448
  33. Nevins, 450.
  34. Nevins, 450–452
  35. Nevins, 450; Graff, 99–100
  36. Graff, 102–105; Nevins, 465–467
  37. Graff, 104–105; Nevins, 467–468
  38. Nevins, 470–471
  39. Nevins, 468–469
  40. Nevins, 470–473
  41. Nevins, 470–473
  42. Nevins, 480–491
  43. Graff, 105; Nevins, 492–493
  44. William DeGregorio, The Complete Book of U.S. Presidents, Gramercy 1997
  45. Nevins, 498
  46. Calhoun, 149
  47. Nevins, 499
  48. Graff, 106–107; Nevins, 505–506
  49. Graff, 108
  50. Leip, David. 1892 Presidential Election Results. Dave Leip's Atlas of U.S. Presidential Elections (February 22, 2008)., Electoral College Box Scores 1789–1996. Official website of the National Archives. (February 22, 2008).
  51. Graff, 114
  52. Nevins, 526–528
  53. A Renehan and J C Lowry (July 1995). "The oral tumours of two American presidents: what if they were alive today?". J R Soc Med. 88 (7): 377–383. PMC 1295266. PMID 7562805.
  54. Nevins, 528–529; Graff, 115–116
  55. Nevins, 684–693
  56. R. Hal Williams, Years of Decision: American Politics in the 1890s (1993)
  57. Graff, 131–133; Nevins, 730–735
  58. Graff, 135–136; Nevins, 762–764
  59. Graff, 135–136; Nevins, 762–764
  60. Jeffers, 340; Graff, 135. Nevins makes no mention of these last words.
  61. Discover the Hidden New Jersey. Rutgers University Press, 1995. ISBN 978-0813522524. [dostęp 2012-08-22].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Alexander Brush
Burmistrz Buffalo
1882-1883
Następca
Marcus Drake
Poprzednik
Alonzo B. Cornell
Gubernator stanu Nowy Jork
1883-1885
Następca
David B. Hill
Poprzednik
Winfield Scott Hancock
Kandydat demokratów na urząd prezydenta USA 1884 (zwycięstwo), 1888 (porażka) i 1892 (zwycięstwo) Następca
William Jennings Bryan
Poprzednik
Chester Arthur
Prezydent USA
1885-1889
Następca
Benjamin Harrison
Poprzednik
Benjamin Harrison
Prezydent USA
1893-1897
Następca
William McKinley
Poprzednik
Andrew Johnson
Demokratyczny prezydent USA Następca
Woodrow Wilson