Grozny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Grozny
Ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Rosja
Republika  Czeczenia
Data założenia 1818
Prawa miejskie 1869
Mer Muslim Chuczijew
Powierzchnia 305 km²
Populacja (2010)
• liczba ludności
• gęstość

271,6 tys. (2010)
890 os./km²
Nr kierunkowy +7 8712
Kod pocztowy 364000-364099
Tablice rejestracyjne 95
Położenie na mapie Czeczenii
Mapa lokalizacyjna Czeczenii
Grozny
Grozny
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Grozny
Grozny
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Grozny
Grozny
Ziemia 43°19′N 45°41′E/43,316667 45,683333
Strona internetowa
Portal Portal Rosja

Grozny (ros.: Гро́зный, Groznyj; czecz.: Соьлжа-ГӀала, Sölƶa-Ġala) – miasto w Rosji, stolica Czeczenii. W 2010 roku miasto liczyło ok. 270 tys. mieszkańców (wobec ok. 400 tys. na początku lat 90. XX wieku).

Czeczeńscy separatyści używają też nazwy Dżochar-Gala (czecz. Джохар-ГӀала / Dƶoxar-Ġala), na cześć Dżochara Dudajewa.

Historia[edytuj]

Miasto zostało założone przez Rosjan w 1818 roku jako placówka wojskowa podczas wojny kaukaskiej. Pierwotnie było zamieszkane przez ludność słowiańską (Kozaków), jednak władze ZSRR, zwalczające Kozaków, zachęcały Czeczenów do osiedlania się w mieście. W 1944 roku muzułmańscy mieszkańcy miasta zostali wysiedleni do Azji Środkowej, w 1957 zezwolono im na powrót. W 1960 liczba Czeczenów mieszkających w Groznym przekroczyła liczbę Rosjan. Obecnie Czeczeni stanowią ponad 95% mieszkańców miasta.

W latach 90., podczas wojen mających na celu zajęcie Czeczenii i włączenie w skład Federacji Rosyjskiej (I i II wojna czeczeńska), Grozny został znacznie zniszczony w wyniku działań wojsk rosyjskich. Status stolicy republiki został przyznany 18 kwietnia 2001 roku. Uroczyste otwarcie nowych budynków władz miasta (tzw. Biały Dom) miało miejsce 5 dni później. Zostały one częściowo zniszczone w zamachu bombowym 27 grudnia 2002 roku. W 2003 roku ONZ nazwała Grozny najbardziej zniszczonym miastem na Ziemi[1].

W pierwszych latach po II wojnie czeczeńskiej Grozny nie był spokojnym miastem. Często miały tam miejsce zamachy terrorystyczne i porachunki mafijne. W jednym z zamachów zginął w 2004 roku prezydent Czeczenii Achmad Kadyrow. Po wojnie nastąpiła rekonstrukcja miasta po stratach wojennych dzięki dotacjom rosyjskim. W 2005 r. ostatecznie zakończono renowację głównej arterii miasta – Prospektu Pobiedy (obecnie Prospekt Putina) w centrum Groznego. W 2011 r. ukończono budowę nowoczesnego kompleksu biznesowo-mieszkalnego Grozny City.

W 1892 roku w Groznym urodził się Stefan Narębski - polski architekt, a w 1980 Mamed Chalidow - polski zawodnik mieszanych sztuk walki pochodzenia czeczeńskiego.

Demografia[edytuj]

Skład narodowościowy i etniczny w latach 1897 i 2010 na podstawie oficjalnych danych rosyjskich:

  1. Rosjanie: 10 349 (66,49%)
  2. Żydzi: 1 686 (10,83%)
  3. Ukraińcy: 970 (6,23%)
  4. Czeczeni: 498 (3,20%)
  5. Polacy: 407 (2,61%)
  6. Ormianie: 352 (2,26%)
  7. Azerowie i Tatarzy: 272 (1,75%)
  8. Persowie: 267 (1,72%)
  9. Gruzini: 218 (1,4%)
  10. Niemcy: 134 (0,86%)
  • 2010
  1. Czeczeni: 254 558 (93,73%)
  2. Rosjanie: 8 961 (3,30%)
  3. Kumycy: 1 376 (0,51%)
  4. Ingusze: 992 (0,37%)
  5. Awarowie: 710 (0,26%)
  6. Tabasaranowie: 608 (0,22%)
  7. Lezgini: 365 (0,13%)
  8. Kazachowie: 310 (0,11%)

Sport[edytuj]

Galeria[edytuj]

Miasta partnerskie[edytuj]

Przypisy

  1. BBC NEWS | Programmes | From Our Own Correspondent | Scars remain amid Chechen revival
  2. [1]
  3. 16 kwietnia 1997 r. – jednostronnie, porozumienie nigdy nie parafowane przez władze Groznego
  4. 1997 r.