Gruba kreska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tadeusz Mazowiecki (1989)

Gruba kreskaslogan polityczny wywodzący się z exposé premiera Tadeusza Mazowieckiego wygłoszonego w Sejmie kontraktowym 24 sierpnia 1989. Powiedział on:

Rząd, który utworzę, nie ponosi odpowiedzialności za hipotekę, którą dziedziczy. Ma ona jednak wpływ na okoliczności, w których przychodzi nam działać. Przeszłość odkreślamy grubą linią. Odpowiadać będziemy jedynie za to, co uczyniliśmy, by wydobyć Polskę z obecnego stanu załamania.

— Tadeusz Mazowiecki, exposé w Sejmie, 24 sierpnia 1989

Zdanie "Przeszłość odkreślamy grubą linią" zostało następnie użyte jako tytuł przedruku całego exposé w dzienniku „Gazeta Wyborcza[1][2].

Interpretacje[edytuj | edytuj kod]

Według Tadeusza Mazowieckiego te słowa oznaczały odcięcie się rządu od poprzedniego systemu politycznego Polski i funkcjonujących w nim władz[3].

Natomiast jego przeciwnicy, skupieni początkowo wokół Lecha Wałęsy, a następnie wokół rządu Jana Olszewskiego interpretowali „grubą kreskę” jako symbol niechęci wobec historycznych rozliczeń, lustracji i dekomunizacji oraz akceptację wobec funkcjonowania środowisk postkomunistycznych w polskiej polityce oraz gospodarce (uwłaszczenie nomenklatury). W ich opinii obóz wywodzący się z „Solidarności” uległ podziałowi na zwolenników „grubej kreski”, do której zaliczano środowiska popierające Tadeusza Mazowieckiego, związane z „Gazetą Wyborczą”, a także skupione w Unii Demokratycznej, a po odwołaniu rządu Jana Olszewskiego także środowiska popierające prezydenta Lecha Wałęsę i rząd Hanny Suchockiej oraz przeciwników „grubej kreski” do których zaliczano środowiska popierające rząd Jana Olszewskiego, a po jego odwołaniu, skupione w Porozumieniu Centrum i Ruchu dla Rzeczypospolitej. Adam Michnik, redaktor naczelny Gazety Wyborczej, odrzucał te oskarżenia[4].

Zwolenników tak rozumianej „grubej kreski” oskarżano m.in. o pobłażliwość wobec zbrodni komunistycznych i ich przemilczanie, deformowanie świadomości historycznej Polaków, torpedowanie lustracji, tolerowanie udziału dawnych agentów SB i innych służb specjalnych PRL, a także dawnych działaczy PZPR (Aleksander Kwaśniewski) w życiu publicznym, politycznym i gospodarczym.

Określenie „gruba kreska” w świadomości części społeczeństwo polskiego funkcjonuje jako określenie pobłażliwości wobec byłych działaczy politycznych PRL i podległych im służb bezpieczeństwa wbrew zapewnieniom Tadeusza Mazowieckiego, że nie było w tym sformułowaniu intencji jakiejkolwiek bezkarności dla osób działających w poprzednim ustroju, przed tak zakreśloną cezurą czasową[5].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tadeusz Mazowiecki. Przeszłość odkreślamy grubą linią Przemówienie Tadeusza Mazowieckiego w Sejmie. „Gazeta Wyborcza”. 78, s. 3, 1989-08-25. Agora (przedsiębiorstwo) (pol.). 
  2. Radosław Sojak, Daniel Wicenty: Zagubiona rzeczywistość. O społecznym konstruowaniu niewiedzy. Oficyna Naukowa, 2005. ISBN 83-88164-98-8.
  3. Gazeta Wyborcza nr 214, wydanie waw z dnia 11/09/2004 – 12/09/2004 GAZETA ŚWIĄTECZNA, str. 14
  4. „Sobota prasująca”
  5. Gazeta Wyborcza 4/4/2006 „To były prawdziwe rozmowy, a nie teatr”