Grubosz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Grubosz
Ilustracja
Crassula ovata
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd skalnicowce
Rodzina gruboszowate
Rodzaj grubosz
Nazwa systematyczna
Crassula L.
Sp. Pl. 282. 1753[2]
Typ nomenklatoryczny
Crassula perfoliata L.[2]
Crassula perfoliata
Crassula nealana

Grubosz, rubasznica[3] (Crassula L.) – rodzaj roślin z rodziny gruboszowatych. Liczy co najmniej 209 gatunków[4] występujących w różnych częściach świata, przy czym w ogromnej większości w południowej Afryce[5]. Do polskiej flory należy tylko jeden dziko występujący gatunek – grubosz wodny zwany też uwrocią wodną (Crassula aquatica)[6][7].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Należą tu liczne sukulenty gromadzące wodę w mięsistych liściach i łodygach. Do rodzaju zalicza się rośliny zarówno jednoroczne, jak i byliny, a nawet krzewy. Zwykle osiągają do 0,5 m wysokości, są nagie, rzadziej owłosione[8].
Liście
Trwałe lub opadające, siedzące, naprzeciwległe i złączone nasadami. Blaszka mięsista, od równowąskiej do jajowatej, o długości od 0,1 mm do 7 cm[8].
Kwiaty
Rzadko pojedyncze, zwykle zebrane w kwiatostany wyrastające w kątach liści. Kwiaty zwykle 3- lub 4-krotne, rzadko 5-krotne. Działki kielicha zrosłe u nasady, płatki rozpostarte lub odgięte. Wolnych pręcików jest tyle co płatków korony. Słupki rozpostarte do wyprostowanych, o szyjkach krótszych od zalążni[8].
Owoce
Mieszki rozpostarte lub podnoszące się do wyprostowanych[8].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj tworzy monotypową i bazalną w obrębie rodziny gruboszowatych Crassulaceae podrodzinę Crassuloideae Burnett (co zarazem oznacza, że jest taksonem siostrzanym wszystkich pozostałych przedstawicieli gruboszowatych)[1]. Problematyczny przez długi czas rodzaj uwroć Tillaea, obejmujący rośliny roczne wodne lub nadwodne, był długi czas na zmianę wyodrębniany albo kwestionowany[8][5]. Ostatecznie, dzięki badaniom molekularnym, okazał się być być zagnieżdżony w obrębie rodzaju Crassula[5].

Synonimy[9]

Bulliarda DC., Combesia A. Rich., Danielia Lem., Dinacria Haw., Globulea Haw., Gomara Adans., Grammanthes DC., Larochea Pers., Rhopalota N. E. Br., Rochea DC., Sphaeritis Eckl. & Zeyh., Tillaeastrum Britton, Vauanthes Haw.

Wykaz gatunków[4]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Stevens P.F: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-07-11].
  2. a b Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-04-25].
  3. Encyklopedia Powszechna PWN. T. 2. G-M. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1974, s. 128.
  4. a b Crassula. W: Plants of the World [on-line]. Kew Gardens. [dostęp 2020-05-02].
  5. a b c Mort, M.E., Randle, C.P., Burgoyne, P. et al.. Analyses of cpDNA matK sequence data place Tillaea (Crassulaceae) within Crassula. „Plant Syst Evol”. 283, 211, 2009. 
  6. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  7. a b c Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 62. ISBN 978-83-925110-5-2.
  8. a b c d e Reid V. Moran: Crassula Linnaeus. W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2014-05-12].
  9. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2009-04-25].