Gruczolak wielopostaciowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gruczolak wielopostaciowy
Adenoma polymorphum
ICD-10 D11
D11.0 Ślinianka przyuszna
D11.7 Inne duże gruczoły ślinowe
Preparat mikroskopowy gruczolaka wielopostaciowego. Po lewej stronie widoczne komórki nabłonkowe, po prawej przewaga śluzowego podścieliska

Gruczolak wielopostaciowy (łac. adenoma pleomorphum) zwany inaczej guzem mieszanym (tumor mixtus) – najczęstszy nowotwór łagodny gruczołów ślinowych. Przeważnie rozwija się w śliniance przyusznej, rzadziej w podżuchwowej, wyjątkowo w podjęzykowej.

Patomorfologia[edytuj | edytuj kod]

Mikroskopowo guz jest zbudowany z małych i ciemnych komórek nabłonkowych o prostopadłościennym lub wrzecionowatym kształcie oraz śluzakowatego podścieliska, które niekiedy tworzy wyspy przypominające tkankę chrzęstną lub kostną. Komórki nowotworowe mogą tworzyć różnorodne struktury - przewody, cewki, gronka lub płaty.

Makroskopowo gruczolak wielopostaciowy jest zazwyczaj jednoogniskową, wolno rosnącą zmianą, która rzadko tylko przekracza średnicę sześciu centymetrów. Jest dobrze odgraniczony i otoczony torebką łącznotkankową, lecz często obecne są guzki satelitarne i naciek torebki, które po niecałkowitym usunięciu mogą być źródłem wznowy.

Diagnoza[edytuj | edytuj kod]

Podstawowym badaniem diagnostycznym jest biopsja cienkoigłowa, która z dużą precyzją potrafi wskazać ten typ nowotworu oraz określić czy jest on złośliwy czy nie. Czułość takiego badania w rękach doświadczonego operatora ocenia się na 90% [1][2]. Zaleca się również USG szyi celem sprawdzenia okolicznych węzłów chłonnych.

Obraz kliniczny[edytuj | edytuj kod]

Gruczolak wielopostaciowy objawia się jako bezbolesne obrzmienie w kącie żuchwy, palpacyjnie wyczuwalne jako oddzielona od otoczenia guzowata zmiana. Po latach może na jego podłożu rozwinąć się guz mieszany złośliwy; nowotworzenie jest częstsze w gruczolaku obecnym w śliniance podżuchwowej.

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Wskazana jest resekcja chirurgiczna z odpowiednio dużym marginesem zdrowych tkanek (częściowa albo całkowita parotidektomia) mimo ryzyka uszkodzenia nerwu twarzowego przebiegającego przez śliniankę przyuszną. W około 10% przypadków po zabiegu dochodzi do miejscowej wznowy nowotworu na skutek niedokładnego usunięcia zmian satelitarnych.

Rokowanie[edytuj | edytuj kod]

Rokowanie jest bardzo dobre, aczkolwiek zaleca się częste kontrole (szczególnie do dwóch lat po operacji) celem wykrycia ewentualnych wznów.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Cohen EG, Patel SG, Lin O, et al.. Fine-needle aspiration biopsy of salivary gland lesions in a selected patient population. . 130 (6), s. 773–8, Cze 2004. DOI: 10.1001/archotol.130.6.773. PMID: 15210562. 
  2. Batsakis JG, Sneige N, el-Naggar AK. Fine-needle aspiration of salivary glands: its utility and tissue effects. „Ann Otol Rhinol Laryngol”. 101 (2 Pt 1), s. 185–8, Luty 1992. PMID: 1739267. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Cohen EG, Patel SG, Lin O. i inni Fine-needle aspiration biopsy of salivary gland lesions in a selected patient population Arch Otolaryngol Head Neck Surg 130 (6): 773–8
  • V. Kumar, R. S. Cotran, S. L. Robbins Patologia Urban & Partner, Wrocław 2005 ​ISBN 0-7216-9274-5
  • Podstawy patomorfologii, Janusz Groniowski (red.), Stefan Kruś (red.), Daniel Chibowski, Warszawa: PZWL, 1984, ISBN 83-200-0765-8, OCLC 830181552.
  • Jerzy Stachura, Wenancjusz Domagała Patologia znaczy słowo o chorobie. Tom II - Patologia narządowa. Wydawnictwo PAU, Kraków 2005, ​ISBN 83-88857-91-6​.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.