ITI Corporation
| |
| Państwo | |
|---|---|
| Siedziba | |
| Adres |
Aleje Ujazdowskie 13 |
| Data powstania |
1984 |
| Data likwidacji |
2018 |
| Forma prawna | |
| Prezes | |
| Udziałowcy |
46% Aldona Wejchert |
| Nr KRS | |
| Strona internetowa | |
ITI Corporation ( wymowa: /aɪtiːaɪ ˌkɔːr.pəˈreɪ.ʃən/ ) – holding medialno-rozrywkowy działający w latach 1984–2018. Dawny właściciel stacji telewizyjnej TVN.
Historia
[edytuj | edytuj kod]
ITI zostało założone w 1984 jako Przedsiębiorstwo Zagraniczne ITI (International Trading and Investment) z siedzibą w Zurychu przez Jana Wejcherta i Mariusza Waltera. Firma rozpoczynała w branży spożywczej udostępniając chipsy „Lilly Chips” i polepszacz do pieczywa „Jan Piekarz”. Wkrótce udało im się nabyć prawa do dystrybucji sprzętu elektronicznego marki Hitachi, po tym jak jeden z założycieli spotkał przypadkowo w warszawskim hotelu przedstawiciela tej marki na Austrię. Otrzymali również koncesję od ówczesnych władz PRL na dystrybucję filmów na kasetach video w Polsce oraz produkcję własną. W ramach pierwszej działalności podpisano umowy z aktorami i teatrami na rejestracje spektakli. Pierwszą wydaną kasetą był „Kabaret Jana Pietrzaka”. W ramach drugiej działalności zajmowali się produkcją filmów o Polsce prezentując w nich polską kulturę i obyczaje m.in. filmy o obiektach z listy UNESCO, kuchni polskiej, muzeach, orkiestrach. Produkowano je na zlecenie Ministerstwa Spraw Zagranicznych i przeznaczone były dla zagranicznego widza. Można było je nabyć w polskich ambasadach, konsulatach i ośrodkach kulturalnych. Wkrótce rozpoczęto także produkcje podobnych kaset promocyjnych na zlecenie polskich biur podróży. Kolejną działalnością było tworzenie reklam i filmów instruktażowych, które były zamawiane głównie przez przedsiębiorstwa handlu zagranicznego i zakłady przemysłowe. Produkcją zajmowało się nowo powstałe ITI Film Studio. Jako dodatkowe usługi oferowane przez spółkę można wymienić produkcję samochodowych spojlerów i filmowanie ślubów i komunii. Wiosną 1986 roku uzyskali prawa do dystrybucji kaset z programami telewizyjnymi co pozwoliło na wydawanie we współpracy z państwową telewizją seriali dla dzieci, młodzieży oraz dorosłych m.in. „Szaleństwa panny Ewy”, „Dziewczyna i chłopak”, „Kasztelanka”, „Kariera Nikodema Dyzmy”, „Strachy”. W planach było także wydawanie co miesiąc kaset dla Polonii pt. „Weekend z Polską”. W momencie utworzenia ITI, liczbę osób posiadających odtwarzacze VHS szacowano na 100,000 osób, a pierwsze prywatne wypożyczalnie zaczęły dopiero powstawać, oferując nielicencjonowane zgrywanie i tłumaczenia filmów. ITI była pierwszą spółką w Polsce sprzedającą legalne kasety VHS. Coraz większy rozrost rynku, pozostającego poza kontrolą cenzury niepokoił władze, które podjęły drastyczny krok i rozpoczęły walkę z nowym rynkiem. Pierwotnie wydana koncesja na zajęcia związane z filmami została wkrótce cofnięta, tłumacząc to walką z wpływami międzynarodowymi. Jednak w 1987 roku wycofano się z pomysłu i wprowadzono nową ustawę o kinematografii, zezwalającą na dystrybucję wideo w obszarze pozapaństwowym i ITI dostało znowu licencje. Towary były rozprowadzane w sieci sklepów Baltona, a kasety można było wypożyczać w Okręgowym Instytucie Rozpowszechniania Filmów (OIRF). Część kaset była wydawana przez założone wiele lat wcześniej przez Jan Wejcherta, przedsiębiorstwo Contal International z siedzibą w Irlandii[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11].
W 1987 roku pojawił się pomysł dystrybucji kaset zagranicznych producentów i na początku 1988 roku rozpoczęto rozprowadzanie kaset od Warner Bros. pod marką ITI Home Video z czego pierwszym filmem wydanym legalnie był Łowca androidów. Do początku 1990 roku, wypuszczono w sumie 350 kaset zagranicznych (od m.in. Warner, Columbia Pictures, Thames, Sunbow) i własnych. Wtedy poszerzono także ofertę o filmy przedsiębiorstw CIC, „Film Polski” i Walt Disney[5][6]. Działalność została także rozszerzona o dystrybucję kinową za sprawą ITI Cinema. W grudniu 1991 roku wydano na VHS tysięczny film, którym był Uznany za niewinnego[6]. W połowie 1992 roku, ITI podpisał umowę z United International Pictures stając się dystrybutorem wytwórni Universal Pictures, Paramount Pictures, Metro Goldwyn Mayer i United Artists[12]. W 1991 roku utworzono własną sieć markowych sklepów o nazwie ITI Neovision, która na początku swojego istnienia posiadała placówki w 16 miastach oraz zajmowała się sprzedażą kaset wideo wymienionych wcześniej producentów, sprzętu marki Hitachi i Gelhard. Wiosną 1992 roku ofertę poszerzono o konsole i gry marki Sega, a 1 lipca rozpoczęto sprzedaż kaset od 11 najbardziej liczących się polskich dystrybutorów m.in. Imperial, NVC, VIM, Silesia. Przedsiębiorstwo posiadało własny klub członkowski oraz kwartalnik ITI Neovision News[8][13][14]. W tym czasie, ITI osiągało również sukcesy w innych branżach. Na przełomie lat 1990 i 1991 utworzyli joint venture z agencją reklamową McCann Erickson oraz spółką spożywczą Knabber-Gebaeck. Do ITI Corporation dołączył nowy prezes - Bruno Valsangiacomo, bankier który w 1984 roku udzielił założycielom kredytu na start[9][10].
Koniec 1992 roku był problematyczny dla przedsiębiorstwa. Z kontraktu wycofał się Walt Disney, który rozpoczął współpracę z konkurencyjnym Syrena Entertainment Group, a Warner Bros nie przedłużył kontraktu i zaczął wraz z dystrybutorem Solopan tworzyć własne przedstawicielstwo w Polsce. Dzięki współpracy z innymi producentami wchodzącymi w skład United International Pictures, ITI osiągnęło w 1993 roku sukces komercyjny w wyświetlaniu filmów w kinach, coraz bardziej odchodząc od nazwy ITI Home Video na rzecz Grupa ITI[15]. Kolejnym problemem była liberalizacja rynku, dająca osobą prywatnym możliwość przywożenia elektroniki bez opłat celnych, co spowodowało konkurencję cenową dla spółki[10]. Następną przeszkodą było ciągnące się od lat 80. piractwo i przedłużające się prace nad nowelizacją ustawy o prawach autorskich z 1952 roku. Ważnym momentem stało się wprowadzeniem niekorzystnych zmian w opłatach celnych, co poskutkowało wycofaniem się ITI Neovision ze sprzedaży sprzętu elektronicznego po 1993 roku. Lata 1995–2002 to dla Grupy ITI czas koncentracji w branży medialnej[9]. W 1997 roku utworzono komercyjną stację TVN, a ITI posiadała 66% udziałów, natomiast ITI Neovision utworzyła wraz z Endemol wspólne przedsięwzięcie pod nazwą Endemol-Neovision, w celu produkcji programów rozrywkowych[16][17]. W 1998 roku wraz z UCI utworzono pierwszy w Polsce multipleks o nazwie Multikino, natomiast w latach 1999-2000 sprzedano pozostałe udziały z branży spożywczej i reklamowej[9].
Po roku 2000, spółka rozpoczęła aktywną rywalizację z telewizją Polsat, co przysporzyło grupie rosnących długów. W 2007 roku z powodu kolejnej fali piractwa zamknięto oddział ITI Home Video, a dystrybucję przejęli inni dystrybutorzy, działający na zlecenie ITI Cinema. Po śmierci Jana Wejcharta w 2009 roku rozpoczął się proces wyprzedaży grupy oraz posiadanych przez nią akcji[18][19]. Od 1 stycznia 2013 Mariusz Walter piastował stanowisko Honorowego Prezydenta Grupy ITI. Prezydentem był Bruno Valsangiacomo, a wiceprezydentami byli: Aldona Wejchert i Piotr Walter. Prezesem i Dyrektorem Generalnym Grupy ITI nieprzerwanie od 2005 roku był Wojciech Kostrzewa.
2 lipca 2015 Grupa ITI i Grupa Canal+ sprzedały większościowy udział 52,7% w TVN S.A. za 584 mln euro amerykańskiemu koncernowi medialnemu Scripps Networks Interactive[20]. 28 września koncern kupił wszystkie pozostałe akcje, zostając tym samym właścicielem pełnych 100 procent akcji TVN.
W 2018 roku, niedługo przed wykreśleniem spółki ITI Corporation sp. z o.o. z rejestru przedsiębiorców[21], 24 października rozpoczęła się likwidacja spółki dominującej grupy, ITI Holdings S.A. Luxembourg, zakończona 4 stycznia 2019 roku[22].
Struktura grupy
[edytuj | edytuj kod]U szczytu rozwoju Grupa ITI była właścicielem lub współwłaścicielem następujących podmiotów prawnych i marek:
- ITI Home Video - dystrybucja filmów na nośniki fizyczne
- ITI Cinema – dystrybucja filmów do kin, po zamknięciu ITI Home Video zlecanie dystrybucji fizyczne
- ITI Film Studio
- ITI Impresariat – wytwórnia płytowa, organizacja imprez okolicznościowych
- ITI Neovision – operator platformy satelitarnej Canal+, dawniej sieć markowych sklepów
- Endemol-Neovision – produkcja programów telewizyjnych
- Grupa TVN
- Telewizja TVN
- Telewizja TTV i jej nadawca, spółka Stavka
- Portal Onet i Wydawnictwo Pascal odkupione od Optimusa
- Mango-Media – właściciel telezakupów Mango
- Multikino (w tym Silver Screen) – sieć multipleksów
- Legia Warszawa
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Video -Zagrożenia i Szansa. „Trybuna Robotnicza”. 71/1988. s. 5.
- ↑ Agnieszka Kowalska. Wolę zarabiać niż wydawać. „Trybuna Śląska”. Nr 234, s. 19, 6 października 2000.
- ↑ Historia ITI z oficjalnej strony firmy. [dostęp 2011-10-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-10-21)].
- ↑ Zmarł Jan Wejchert, założyciel ITI [online].
- ↑ a b Nie jesteśmy monopolistą. „Cinema Press Video”. 3/1990. s. 4-5.
- ↑ a b c Tysiąc razy ITI. „Video Club”. 12/1991. s. 8.
- ↑ Koniec monopolu ?. „Film”. 19/1988. s. 16-17.
- ↑ a b Hitachi. Lider technologii XXI wieku!. „Trybuna Śląska”. 116/1991. s. 6-7.
- ↑ a b c d Historia ITI [online] [zarchiwizowane z adresu 2018-10-08].
- ↑ a b c tytuł=Magnetowidy, śluby i kasety wideo [online].
- ↑ An Explosion of 'Videomania'. „Newsweek International”, styczeń 1984.
- ↑ Nowi partnerzy ITI. „Video Club”. 22-23. s. 7.
- ↑ ITI Neovision proponuje. „Słowo Ludu”. 166/1992. s. 27.
- ↑ Sega już w Polsce. „Video Club”. 20, s. 22–23. Hit Press.
- ↑ Krzysztof Kucharski: Kino Plus. Film i dystrybucja kinowa w Polsce 1990-2000. s. 328-334.
- ↑ 25 lat TVN i już kilku właścicieli. "Podział lokalnego rynku odchodzi do lamusa" [online].
- ↑ Endemol-Neovision Sp. Zo.o. [online]
- ↑ Długi przytłoczyły Grupę ITI. Ratunkiem jest sprzedaż TVN [online].
- ↑ Płyty DVD znikną z polskiego rynku? [online]
- ↑ Scripps Networks Interactive zakończył przejęcie pakietu kontrolnego TVN. www.press.pl. [dostęp 2015-07-21].
- ↑ ITI CORPORATION (KRS 0000010075) - podmioty.pl [online], podmioty.pl [dostęp 2024-07-01] (pol.).
- ↑ Spółka International Trading and Investments Holdings S.A. Luxembourg o numerze RCS B29742 w serwisie Registre de Commerce et des Sociétés. www.lbr.lu. [dostęp 2025-06-07].
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Oficjalna strona Grupy ITI. iti.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-30)].
- Oficjalna strona ITI Holdings. itiholdings.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-09-03)].