Grupa alkilowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Grupa alkilowa (alkil) – fragment organicznego związku chemicznego, jednowartościowa grupa utworzona formalnie przez oderwanie jednego atomu wodoru od cząsteczki alkanu. Oznacza się ją literą R (symbol "R" nie jest jednak jednoznaczny i może też oznaczać dowolną resztę chemiczną), a wzór ogólny to: CnH2n+1. Najprostszą z nich jest grupa metylowa (-CH3):

grupa metylowa
gdzie R – dowolna reszta chemiczna

Podobnie jak alkany, grupy alkilowe mogą być liniowe, rozgałęzione oraz cykliczne. W przypadku alkilowych grup cyklicznych wzór ogólny przedstawia się następująco: CnH2n-1.

Grupy alkilowe występują powszechnie w ogromnej większości związków organicznych, stanowiąc ich podstawowy budulec.

Grupy alkilowe są niereaktywne w większości reakcji chemicznych, jednak ze względu na stosunkowo duże rozmiary ich obecność decyduje o konformacji cząsteczek, a także stereochemii i kinetyce reakcji chemicznych.

Przykłady prostych grup alkilowych[edytuj | edytuj kod]

  • grupa metylowa (metyl, Me), -CH3
  • grupa etylowa (etyl, Et), -CH2CH3 lub -C2H5
  • grupa propylowa (n-propylowa, propyl, n-propyl, Pr), -CH2CH2CH3 lub -C3H7[1]
  • grupa izopropylowa (izopropyl, i-Pr, Pri), -CH(CH3)2 lub -C3H7[1]
  • grupa butylowa (n-butylowa, butyl, n-butyl, Bu), -CH2CH2CH2CH3 lub -C4H9[1]
  • grupa tert-butylowa (t-butylowa, t-butyl, But), -C(CH3)3 lub -C4H9[1]
  • grupa cykloheksylowa -C6H11
Cząsteczka octanu etylu, zawierająca grupy alkilowe: metylową -CH3 (jako fragment grupy acetylowej) i etylową -CH2CH3

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Wzór sumaryczny, niejednoznaczny