Grupy krwi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Grupy krwi – zestawy antygenów obecnych na powierzchni krwinek czerwonych. W zależności od układu grupowego brane są pod uwagę różne zestawy antygenów. Niezgodność w obrębie układu grupowego wiąże się z reakcją odpornościową organizmu, polegającą na wytworzeniu przeciwciał skierowanych przeciwko nieprawidłowym antygenom, obecnym na erytrocytach. W ramach tego samego gatunku może istnieć wiele układów grupowych krwinek czerwonych. Zachowanie zasad zgodności w obrębie układów grupowych krwi jest istotne podczas transfuzji krwi, przeszczepiania narządów, a także w ciąży dla uniknięcia choroby hemolitycznej.

Układy grupowe krwi[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na występowanie na erytrocytach swoistych antygenów wyróżnia się kilka układów grupowych. U człowieka do roku 2014 opisano trzydzieści pięć układów grupowych krwi[1]. Największe znaczenie z punktu widzenia praktyki medycznej mają[2]:

  • układ AB0,
  • układ Rh – antygeny C, c, D[a], E, e,
  • układ Kell – antygen K, k.

Ponadto wyróżnia się następujące układy grupowe:

Układy grupowe antygenów erytrocytarnych
Układ Symbol Rodzaj
antygenu
Liczba
antygenów
Nazwa genu[3] Lokalizacja genu
na chromosomie[3]
AB0 AB0 wielocukier AB0 9
Rh Rh białka D[a], c, C, E, e 47 RHD, RHCE 1
MNS MNS glikozyloforyny A, B i E 40 GYPA, GYPB, GYPE 4
P P1 glikosfingolipid 1 A4GALT 22
Kell KEL endopeptydaza 22 KEL 7
Lutheran LU immunoglobulina 18 LU 19
Lewis LE wielocukier 3 FUT3 19
Duffy FY białko (receptor dla chemokin) 6 DARC 1
Kidd JK białko (transporter mocznika) 3 SLC14A1 18
Diego DI białko (transporter anionów) 9 SLC4A1 17
Yt YT enzym – acetylocholinoesteraza 2 ACHE 7
Xg XG glikoproteina – cz. adhezyjna/receptor 1 XG, MIC2 X
Scianna S.C. glikoproteina – cz. adhezyjna/receptor 3 ERMAP 1
Dombrock DO enzym – ADP-rybozylotransferaza 5 ART4 12
Colton CO białko – akwaporyna 3 AQP1 7
Landsteiner-Wiener LW glikoproteina – cz. adhezyjna/receptor 3 ICAM4 19
Chido-Rodgers CH/RG glikoproteina – składnik C4 dopełniacza 9 C4A, C4B 6
Hh H wielocukier – składnik glikokaliksu 1 FUT1 19
Kx XK glikoproteina – transporter naurotransmiterów 1 XK X
Gerbich GE glikoproteina – wiąże błonę cytoszkieletu z cytoszkieletem 7 GYPC 2
Cromer CROM glikoproteina – czynnik hamujący aktywację dopełniacza (CD55) 10 CD55 1
Knops KN glikoproteina – czynnik hamujący aktywację dopełniacza (CD35) 5 CR1 1
Indian IN glikoproteina – wiąże kwas hilauronowy (CD44) 2 CD44 11
Ok OK glikoproteina – receptor dla cyklofiliny (CD147) ? BSG 19
Raph MER2 transmembranowa glikoproteina – wiąże się z integryną ? CD151 11
JMH JMH proteina – cz. adhezyjna/receptor ? SEMA7A 15
Ii I wielocukier ? GCNT2 6
Globoside P glikolipid ? B3GALT3 3
GIL GIL białko – akwaporyna ? AQP3 9
RHAG RHAG glikoproteina ? RHAG 6
Langereis LAN białko ABCB6 (transporter porfiryn)[4] ? ABCB6 2
Junior JR ABCG2 (transporter, bierze udział w tworzeniu
bariery między środowiskiem a organizmem)[4]
? ABCG2 4

Historia[edytuj | edytuj kod]

Odkrycia grup krwi dokonał austriacki uczony Karl Landsteiner w 1901 roku[5]. Natomiast Ludwik Hirszfeld wraz z Emilem von Dungernem stworzył podstawy nauki o grupach krwi, wprowadzając ich oznaczenie symbolami A, B, AB, i 0, co następnie w 1928 roku przyjęto na całym świecie. Równocześnie pierwszy zajmował się dziedziczeniem zróżnicowania grupowego krwi, co wykorzystał do wykluczania niepewnego ojcostwa.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Allel d jest genem niemym i genotyp dd nie koduje żadnego antygenu.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Table of blood group systems v4.0 (ang.). International Society of Blood Transfusion, 2014-11. [dostęp 2015-11-20].
  2. Materiały dydaktyczne regionalnego centrum krwiodawstwa i krwiolecznictwa w Warszawie, Warszawa 2013, strony 56
  3. a b Tabela układów grup krwi u ludzi
  4. a b Fabijańska-Mitek J., Gieleżyńska A., Koza K. Nowe układy grupowe krwi. Postępy nauk medycznych, 7/2012, s. 576–582
  5. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać HP. Schwarz, F. Dorner, K. Landsteiner. Karl Landsteiner and his major contributions to haematology. „Br J Haematol”. 121 (4), s. 556–565, 2003. DOI: 10.1046/j.1365-2141.2003.04295.x. PMID: 12752096. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jakub Gołąb, Marek Jakóbisiak, Witold Lasek, Tomasz Stokłosa: Immunologia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011, s. 430-437. ISBN 978-83-01-15154-6.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.