Gryżyna (województwo lubuskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 52°11′N 15°17′E
- błąd 2297 m
WD 52°10'59.9"N, 15°16'59.9"E, 52°10'N, 15°14'E
- błąd 14 m
Odległość 0 m
Gryżyna
wieś
Państwo  Polska
Województwo  lubuskie
Powiat krośnieński
Gmina Bytnica
Wysokość ok. 75 m n.p.m.
Liczba ludności (2011) 141
Strefa numeracyjna 68
Kod pocztowy 66-022
Tablice rejestracyjne FKR
SIMC 0908490
Położenie na mapie gminy Bytnica
Mapa lokalizacyjna gminy Bytnica
Gryżyna
Gryżyna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gryżyna
Gryżyna
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Gryżyna
Gryżyna
Położenie na mapie powiatu krośnieńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krośnieńskiego
Gryżyna
Gryżyna
Ziemia52°11′N 15°17′E/52,183333 15,283333

Gryżyna (niem. Griesel)[1]wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Bytnica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Według danych z 2011 roku wieś liczyła 141 mieszkańców[2].

Wieś położona ok. 22 km od Świebodzina. Siedziba Gryżyńskiego Parku Krajobrazowego. Wieś otoczona lasami Borów Lubuskich, na północ od Gryżyny rynna jezior gryżyńskich (największe jezioro Kałek).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Jest to wieś o metryce średniowiecznej, ale o jej najstarszych dziejach dziś już niewiele wiadomo[1]. Przez dłuższy czas losy miejscowości były związane z przedstawicielami rodu von Schlichting, którzy mieszkali tutaj od XVI do końca XVII wieku. Gryżyna oraz pobliski Kosobudz zostały zniszczone podczas wojny trzydziestoletniej wskutek działań wojska dowodzonego przez szwedzkiego generała Stalhansa, a Szlichtyngowie wkrótce po tym zrzekli się majątku w Gryżynie[1]. Około 1700 roku osiedlił się we wsi baron von Schenkendorf, następnie około 1780 roku von Pfortner. Posiadłość objął po, nim książę von Hohenzollern. Jako właścicielkę dóbr w roku 1879 wymienia się żonę radcy stanu Krausego. Ówczesny wykaz pracujących we wsi zakładów obejmował gorzelnię, wapniarnię i cegielnię[1].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[3]:

  • zespół pałacu myśliwskiego, z połowy XVII wieku do XIX w.:
    • murowany pałac został wzniesiony na miejscu starszej budowli pochodzącej z XVII lub XVIII wieku około 1820 roku na planie prostokąta[1]. Podpiwniczony parterowy budynek z poddaszem użytkowym i nakryty dachem mansardowym. Znajduje się tutaj przy elewacji frontowej zachodniej, ganek z czterokolumnowym portykiem z tarasem w zwieńczeniu i z wejściem prowadzącym przez facjatę neobarokową[1]. W środku elewacji ogrodowej również umieszczono facjatę. Po 1945 roku dwór należał do nadleśnictwa w Bytnicy, ale od 1971 roku stał już opuszczony i zaniedbany i dopiero w latach osiemdziesiątych XX wieku wyremontowano go z myślą o adaptacji na pensjonat[1].
    • park o powierzchni 5,4 ha z zabytkowymi alejami dębów został urządzony w pierwszej połowie XIX wieku. Zachował się w nim interesujący drzewostan m. in. z magnolią japońską, choiną kanadyjską czy cypryśnikiem błotnym[1].
    • mauzoleum rodziny von Hohenzollern, zbudowane w 1872 roku[1].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. s. 254.
  2. https://www.polskawliczbach.pl/wies_Gryzyna_lubuskie, na podstawie danych z GUS
  3. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 11. [dostęp 22.1.13].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. Zielona Góra: Agencja Wydawnicza „PDN”, 2011, s. 250-251. ISBN 978-83-919914-8-0.