Grzegorz Lato

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Grzegorz Lato
Ilustracja
Grzegorz Lato (2010)
Imię i nazwisko Grzegorz Bolesław Lato
Data i miejsce urodzenia 8 kwietnia 1950
Malbork, Polska
Pozycja napastnik, pomocnik
Wzrost 175 cm
Kariera juniorska
1962–1969 Stal Mielec
Kariera seniorska
Lata Klub M (G)
1969–1980
1980–1982
1982–1984
Stal Mielec
KSC Lokeren
Atlante FC
295 (112)
64 (12)
45 (16)
Kariera reprezentacyjna
Lata Reprezentacja M (G)
1971–1984  Polska 100 (45)
Kariera trenerska
Lata Klub/reprezentacja
1988–1990
1991–1993
1993–1995
1995–1996
1996–1997
1997
1999
North York Rockets
Stal Mielec
Olimpia Poznań
Amica Wronki
Stal Mielec
AO Kawala
Widzew Łódź
Grzegorz Lato (z lewej) podczas wygranego 3:2 meczu z Argentyną na Mistrzostwach Świata w Piłce Nożnej 1974
Grzegorz Lato
Kopia medalu i autograf w Alei Gwiazd Sportu w Dziwnowie
Gwiazda w Alei Gwiazd Sportu we Władysławowie

Grzegorz Bolesław Lato (ur. 8 kwietnia 1950 w Malborku) – polski piłkarz grający na pozycji napastnika, reprezentant kraju, trener, działacz piłkarski i polityk. Senator V kadencji. W latach 2008–2012 prezes Polskiego Związku Piłki Nożnej.

Reprezentował barwy Stali Mielec (dwukrotny mistrz Polski), KSC Lokeren oraz Atlante FC. Dwukrotny król strzelców ekstraklasy. Dwukrotnie wybierany „Piłkarzem Roku” w plebiscycie „Piłki Nożnej” (1977, 1981). Członek Klubu Wybitnego Reprezentanta. Z reprezentacją Polski trzykrotnie uczestniczył na mistrzostwach świata (1974 – 3. miejsce z tytułem króla strzelców z 7 golami, 1978, 1982 – 3. miejsce), podczas których zdobył 10 bramek, co jest rekordem w historii występów reprezentacji Polski na mistrzostwach świata. Dwukrotnie wystąpił na igrzyskach olimpijskich (1972 – złoty medal, 1976 – srebrny medal).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Kariera piłkarska[edytuj | edytuj kod]

Grzegorz Lato karierę piłkarską rozpoczął w 1962 w juniorach Stali Mielec. Z zespołem tym w 1969 podpisał profesjonalny kontrakt. W sezonie 1969/1970 rozegrał 23 mecze ligowe w II lidze, w których strzelił 6 goli i awansował z zespołem do ekstraklasy (ówczesnej I ligi).

Debiut w najwyższym poziomie ligowym zaliczył 9 sierpnia 1970 w wygranym 5:2 meczu u siebie z Wisłą Kraków, w którym także strzelił swoje dwie pierwsze bramki w ekstraklasie – w 56. minucie na 3:2 oraz w 87. minucie na 5:2[1]. W tym sezonie Stal Mielec stała się jedną z najlepszych drużyn w Polsce. W 1971 klub wygrał swoją grupę B w Pucharze Intertoto, a w sezonie 1972/1973 pod wodzą węgierskiego trenera Károly'ego Konthy po raz pierwszy w historii zdobyła mistrzostwo Polski. Grzegorz Lato z 13 golami został wówczas królem strzelców. Dzięki temu klub zadebiutował w europejskich pucharach w Pucharze Europy.

W sezonie 1973/1974 Stal Mielec rozgrywki ligowe zakończyła na 3. miejscu, a Grzegorz Lato w 1974 został wybrany „Piłkarzem Roku” w plebiscycie katowickiego „Sportu”, a także zajął 6. miejsce w plebiscycie „France Football” na najlepszego piłkarza Europy. W sezonie 1974/1975 klub zajął 2. miejsce, a Grzegorz Lato z 19 golami ponownie został królem strzelców. Po objęciu w 1975 stanowiska trenera przez Edmunda Zientarę klub w sezonie 1975/1976 zdobył mistrzostwo Polski, dotarł do finału Pucharu Polski oraz do ćwierćfinału Pucharu UEFA.

W I rundzie Pucharu Europy 1976/1977 rywalem Stali Mielec był hiszpański Real Madryt, z którym polska drużyna przegrała dwumecz 1:3 (1:2, 0:1). Grzegorz Lato w tym samym sezonie wygrał plebiscyt na najlepszego sportowca w południowo-wschodniej Polsce[2]. W sezonie 1977/1978 jego zespół zdobył Trofeo Colombino, a w rozgrywkach ligowych zajął 8. miejsce. W kolejnym sezonie klub zakończył rozgrywki ligowe na 3. miejscu. Ostatni mecz w ekstraklasie Grzegorz Lato rozegrał 7 czerwca 1980 w bezbramkowo zremisowanym meczu u siebie z Górnikiem Zabrze[3]. Łącznie w najwyższym polskim poziomie ligowym rozegrał 272 mecze, w których strzelił 111 goli.

Następnie został zawodnikiem belgijskiego klubu Eerste klasseKSC Lokeren, w którym występował do 1982. Wystąpił w nim w 64 meczach ligowych, w których strzelił 12 goli. Potem wyjechał do Meksyku, gdzie podpisał kontrakt z klubem Primera DivisiónAtlante FC, z którym w sezonie 1983 wygrał Puchar Mistrzów CONCACAF. Po sezonie 1983/1984 oraz rozegraniu 45 meczów i strzeleniu 16 goli ligowych zakończył profesjonalną piłkarską karierę. W latach 1984–1991 grał w polonijnym klubie Polonia Hamilton, występującym w amatorskich rozgrywkach prowincji Ontario.

Kariera reprezentacyjna[edytuj | edytuj kod]

W reprezentacji Polski w latach 1971–1984 rozegrał 100 meczów oficjalnych oraz 4 mecze nieoficjalne, w których strzelił 45 goli. Debiut zaliczył za kadencji selekcjonera Kazimierza Górskiego 10 października 1971 na Stadionie Dziesięciolecia w Warszawie w przegranym 1:3 meczu eliminacyjnym mistrzostw Europy 1972 z reprezentacją RFN. W spotkaniu tym w 83. minucie został zmieniony przez Bronisława Bulę[4]. Ostatni mecz w reprezentacji rozegrał 17 kwietnia 1984 na Stadionie Wojska Polskiego w Warszawie w przegranym 0:1 spotkaniu towarzyskim z Belgią. W meczu tym w 85. minucie został zmieniony przez Waldemara Matysika[5]. Tym samym Grzegorz Lato rozegrał swój setny mecz w reprezentacji jako pierwszy polski piłkarz.

W 1972 znalazł się w składzie reprezentacji prowadzonej przez Kazimierza Górskiego na turniej olimpijski w Monachium, na którym Polacy wygrali w finale 2:1 z reprezentacją Węgier, zdobywając złoty medal. Grzegorz a Lato na tym turnieju rozegrał tylko 1 mecz – w pierwszym meczu grupy drugiej grupy drugiej rundy z Danią zmienił w 46. minucie Joachima Marxa[6].

W 1974 został powołany na mistrzostwa świata w RFN. Polska reprezentacja pod wodzą Kazimierza Górskiego zajęła 3. miejsce po zwycięskiej w 76. minucie bramce Grzegorz Laty w mecz z Brazylią (1:0). Grzegorz Lato był podstawowym zawodnikiem zespołu, z 7 golami został królem strzelców turnieju.

W 1976 wziął udział w turniej olimpijskim w Montrealu. Na zawodach tych również był podstawowym zawodnikiem, zdobył 3 gole, w tym jednego w przegranym 3:1 finale z NRD. Wraz z polską drużyną zdobył srebrny medal. Rezultat ten uznano w kraju za porażkę, w konsekwencji trener Kazimierz Górski podał się następnie do dymisji.

W 1978 został powołany przez Jacka Gmocha na mistrzostwa świata w Argentynie, na których reprezentacja Polski zakończyła zmagania w drugiej rundzie. Grzegorz Lato na tym turnieju wystąpił we wszystkich 6 spotkaniach, strzelając 2 gole: w meczu z Tunezją (1:0) i z Brazylią (1:3).

W 1982 wraz z reprezentacją prowadzoną przez Antoniego Piechniczka pojechał na swoje trzecie mistrzostwa świata, które odbywały się w Hiszpanii. Polska zajęła na tym turnieju 3. miejsce, Grzegorz Lato był podstawowym zawodnikiem drużyny. Zagrał we wszystkich 7 meczach i strzelił 1 bramkę – w ostatnim meczu pierwszej grupy pierwszej rundy z Peru[7].

Kariera trenerska[edytuj | edytuj kod]

W 1996 ukończył Szkołę Trenerów Polskiego Związku Piłki Nożnej. Po zakończeniu kariery piłkarskiej rozpoczął działalność trenerską, w której trenował kluby: North York Rockets z Kanady (1988–1990), Stal Mielec (1991–1993), Olimpię Poznań (1993–1995), Amicę Wronki (1995–1996), Stal Mielec (1996–1997), AO Kawala z Grecji (1997)[8] oraz Widzew Łódź (1999).

Pozostała działalność[edytuj | edytuj kod]

Z wykształcenia technik mechanik obróbki skrawaniem, technikum mechaniczne ukończył w 1969[9].

17 września 1999 uchwałą Polskiego Związku Piłki Nożnej powołano Klub Wybitnego Reprezentanta, którego Grzegorz Lato w związku z największą wówczas liczbą występów w reprezentacji Polski został przewodniczącym. Funkcję tę pełnił do 7 stycznia 2009, zastąpił go wówczas Władysław Żmuda.

W latach 2001–2005 zasiadał w Senacie Rzeczypospolitej Polskiej z ramienia Sojuszu Lewicy Demokratycznej z okręgu rzeszowskiego. Wchodził w skład Komisji Emigracji i Polaków za Granicą oraz w Komisji Nauki, Edukacji i Sportu[9]. W 2005 był członkiem komitetu wyborczego Włodzimierza Cimoszewicza w wyborach prezydenckich. W 2004 bez powodzenia kandydował w wyborach do Parlamentu Europejskiego, a w 2005 i 2007 w wyborach parlamentarnych.

Od 2006 do czerwca 2008 był członkiem zarządu klubu piłkarskiego Stal Mielec[10][11][12]. 30 października 2008 został wybrany na prezesa PZPN. W tajnym głosowaniu otrzymał 57 głosów, a jego kontrkandydaci Zdzisław Kręcina i Zbigniew Boniek odpowiednio 36 i 19 głosów, 1 głos był nieważny[13]. Kadencję zakończył 26 października 2012, nie ubiegał się o reelekcję na to stanowisko[14].

Występy w reprezentacji[edytuj | edytuj kod]

Statystyki[edytuj | edytuj kod]

Reprezentacja narodowa Rok Występy Gole
 Polska
1971 2 0
1972 1 0
1973 6 3
1974 14 11
1975 10 8
1976 10 5
1977 12 5
1978 13 5
1979 10 3
1980 11 4
1981 3 0
1982 7 1
1984 1 0
Łącznie 100 45

Mecze w reprezentacji[edytuj | edytuj kod]

Legenda

T – mecz towarzyski; eIO – eliminacje Igrzysk Olimpijskich; IOIgrzyska Olimpijskie; eME – eliminacje Mistrzostw Europy; eMŚ – eliminacje Mistrzostw Świata; Mistrzostwa Świata; U-21 – mecz przeciwko reprezentacji młodzieżowej

Grzegorz Lato – występy w reprezentacji Polski
Mecz Data Miejsce Gospodarz Gość Wynik Klucz Gole
(nieof.) 10 listopada 1971 Gijon Hiszpania Polska 0:2 eIO
1 17 listopada 1971 Hamburg RFN Polska 0:0 eME
2 5 grudnia 1971 Izmir Turcja Polska 1:0 eME
(nieof.) 26 kwietnia 1972 Szczecin Polska Hiszpania 2:0 eIO
3 3 września 1972 Ratyzbona Dania Polska 1:1 IO
4 20 marca 1973 Łódź Polska USA 4:0 T
5 19 sierpnia 1973 Warna Bułgaria Polska 0:2 T 2
6 12 września 1973 Chorzów Polska Walia 3:0 eMŚ 1
7 10 października 1973 Rotterdam Holandia Polska 1:1 T
8 17 października 1973 Londyn Anglia Polska 1:1 eMŚ
9 21 października 1973 Dublin Irlandia Polska 1:0 T
10 17 kwietnia 1974 Liège Belgia Polska 1:1 T
11 15 maja 1974 Warszawa Polska Grecja 2:0 T 1
12 15 czerwca 1974 Stuttgart Polska Argentyna 3:2 2
13 19 czerwca 1974 Monachium Polska Haiti 7:0 2
14 23 czerwca 1974 Stuttgart Polska Włochy 2:1
15 26 czerwca 1974 Stuttgart Polska Szwecja 1:0 1
16 30 czerwca 1974 Frankfurt Polska Jugosławia 2:1 1
17 3 lipca 1974 Frankfurt RFN Polska 1:0
18 6 lipca 1974 Monachium Polska Brazylia 1:0 1
19 1 września 1974 Helsinki Finlandia Polska 1:2 eME 1
20 4 września 1974 Warszawa Polska NRD 1:3 T 1
21 7 września 1974 Wrocław Polska Francja 0:2 T
22 9 października 1974 Poznań Polska Finlandia 3:0 eME 1
23 13 listopada 1974 Praga Czechosłowacja Polska 2:2 T
24 26 marca 1975 Poznań Polska USA 7:0 T 2
25 19 kwietnia 1975 Rzym Włochy Polska 0:0 eME
26 28 maja 1975 Halle NRD Polska 1:2 T 1
27 24 czerwca 1975 Seattle USA Polska 0:4 T 1
28 6 lipca 1975 Montreal Kanada Polska 1:8 T 3
29 9 lipca 1975 Toronto Kanada Polska 1:4 T
30 10 września 1975 Chorzów Polska Holandia 4:1 eME 1
31 8 października 1975 Łódź Polska Węgry 4:2 T
32 15 października 1975 Amsterdam Holandia Polska 3:0 eME
33 26 października 1975 Warszawa Polska Włochy 0:0 eME
34 24 marca 1976 Chorzów Polska Argentyna 1:2 T
35 24 kwietnia 1976 Lens Francja Polska 2:0 T
36 6 maja 1976 Ateny Grecja Polska 1:0 T
37 11 maja 1976 Bazylea Szwajcaria Polska 2:1 T
38 26 maja 1976 Poznań Polska Irlandia 0:2 T
(nieof.) 30 czerwca 1976 Chorzów Polska Brazylia 3:0 U-21
39 18 lipca 1976 Montreal Polska Kuba 0:0 IO
40 22 lipca 1976 Montreal Polska Iran 3:2 IO
41 25 lipca 1976 Montreal Polska Korea Płn. 5:0 IO 2
(nieof.) 27 lipca 1976 Montreal Polska Brazylia 2:0 IO
42 31 lipca 1976 Montreal Polska NRD 1:3 IO 1
43 16 października 1976 Porto Portugalia Polska 0:2 eMŚ 2
44 13 kwietnia 1977 Budapeszt Węgry Polska 2:1 T
45 24 kwietnia 1977 Dublin Irlandia Polska 0:0 T
46 1 maja 1977 Kopenhaga Dania Polska 1:2 eMŚ
47 15 maja 1977 Limassol Cypr Polska 1:3 eMŚ 1
48 29 maja 1977 Buenos Aires Argentyna Polska 3:1 T 1
49 10 czerwca 1977 Lima Peru Polska 1:3 T
50 12 czerwca 1977 La Paz Boliwia Polska 1:2 T 1
51 19 czerwca 1977 São Paulo Brazylia Polska 3:1 T
52 24 sierpnia 1977 Wiedeń Austria Polska 2:1 T
53 7 września 1977 Wołgograd ZSRR Polska 4:1 T 1
54 21 września 1977 Chorzów Polska Dania 4:1 eMŚ 1
55 29 października 1977 Chorzów Polska Portugalia 1:1 eMŚ
56 22 marca 1978 Luksemburg Luksemburg Polska 1:3 T
57 5 kwietnia 1978 Poznań Polska Grecja 5:2 T 1
58 12 kwietnia 1978 Łódź Polska Irlandia 3:0 T
59 26 kwietnia 1978 Warszawa Polska Bułgaria 1:0 T 1
60 1 czerwca 1978 Buenos Aires Polska RFN 0:0
61 6 czerwca 1978 Rosario Polska Tunezja 1:0 1
62 10 czerwca 1978 Rosario Polska Meksyk 3:1
63 14 czerwca 1978 Rosario Argentyna Polska 2:0
64 18 czerwca 1978 Mendoza Polska Peru 1:0
65 21 czerwca 1978 Mendoza Polska Brazylia 1:3 1
66 6 września 1978 Reykjavík Islandia Polska 0:2 eME 1
67 11 października 1978 Bukareszt Rumunia Polska 1:0 T
68 15 sierpnia 1978 Wrocław Polska Szwajcaria 2:0 eME
69 18 lutego 1979 Tunis Tunezja Polska 0:2 T
70 21 marca 1979 Algier Algieria Polska 0:1 T 1
71 4 kwietnia 1979 Chorzów Polska Węgry 1:1 T 1
72 18 kwietnia 1979 Lipsk NRD Polska 2:1 eME
73 2 maja 1979 Chorzów Polska Holandia 2:0 eME
74 29 sierpnia 1979 Warszawa Polska Rumunia 3:0 T 1
75 12 września 1979 Lozanna Szwajcaria Polska 0:2 eME
76 26 września 1979 Chorzów Polska NRD 1:1 eME
77 10 października 1979 Kraków Polska Islandia 2:0 eME
78 17 października 1979 Amsterdam Holandia Polska 1:1 eME
79 26 marca 1980 Budapeszt Węgry Polska 2:1 T 1
80 2 kwietnia 1980 Bruksela Belgia Polska 2:1 T 1
81 19 kwietnia 1980 Turyn Włochy Polska 2:2 T
82 26 kwietnia 1980 Borovo Jugosławia Polska 2:1 T
83 13 maja 1980 Frankfurt RFN Polska 3:1 T
84 28 maja 1980 Poznań Polska Szkocja 1:0 T
85 22 czerwca 1980 Warszawa Polska Irak 3:0 T 1
86 29 czerwca 1980 São Paulo Brazylia Polska 1:1 T 1
87 3 lipca 1980 Santa Cruz Boliwia Polska 0:1 T
88 10 lipca 1980 Bogotá Kolumbia Polska 1:4 T
89 24 września 1980 Chorzów Polska Czechosłowacja 1:1 T
90 2 maja 1981 Chorzów Polska NRD 1:0 eMŚ
91 10 października 1981 Lipsk NRD Polska 2:3 eMŚ
92 18 listopada 1981 Łódź Polska Hiszpania 2:3 T
93 14 czerwca 1982 Vigo Polska Włochy 0:0
94 19 czerwca 1982 La Coruña Polska Kamerun 0:0
95 22 czerwca 1982 La Coruña Polska Peru 5:1 1
96 28 czerwca 1982 Barcelona Polska Belgia 3:0
97 4 lipca 1982 Barcelona Polska ZSRR 0:0
98 8 lipca 1982 Barcelona Polska Włochy 0:2
99 10 lipca 1982 Alicante Polska Francja 3:2
100 17 kwietnia 1984 Warszawa Polska Belgia 0:1 T

Sukcesy[edytuj | edytuj kod]

Stal Mielec
Atlante FC
Reprezentacyjne

Indywidualne[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1970-08-09 Stal Mielec – Wisła Kraków 5–2. wikiliga.pl. [dostęp 2018-06-14].
  2. Piłkarz roku – Grzegorz Lato najlepszym sportowcem Polski południowo-wschodniej w sezonie 1977. „Nowiny-Stadion”. Nr 1, s. 1, 2 stycznia 1978. [dostęp 2018-06-14]. 
  3. 1980-06-07 Stal Mielec – Górnik Zabrze 0–0.
  4. Football MATCH: 10.10.1971 Poland v West Germany (ang.). eu-football.info. [dostęp 2018-06-14].
  5. Football MATCH: 17.04.1984 Poland v Belgium (ang.). eu-football.info. [dostęp 2018-06-14].
  6. Football MATCH: 03.09.1972 Denmark v Poland (ang.). eu-football.info. [dostęp 2018-06-14].
  7. Football MATCH: 22.06.1982 Poland v Peru (ang.). eu-football.info. [dostęp 2018-06-14].
  8. Henryk Kasperczak blisko greckiej Kavali. sportowetempo.pl, 16 listopada 2010. [dostęp 2018-06-14].
  9. a b Biogram na stronie Senatu (V kadencja). [dostęp 2018-06-14].
  10. Monitor Sądowy i Gospodarczy nr 5/2006 (2350) – Pozycja 2994. krs-online.com.pl. [dostęp 2018-07-17].
  11. Stal Mielec nadal bez prezesa. nowiny24.pl, 24 czerwca 2008. [dostęp 2018-07-17].
  12. Arkadiusz Kielar, Piotr Szpak: Stal bez zarządu. echodnia.eu, 24 czerwca 2008. [dostęp 2018-07-17].
  13. Lato wybrany na prezesa PZPN. rp.pl, 30 października 2008. [dostęp 2018-06-14].
  14. Lato nie będzie szefem PZPN. rp.pl, 25 września 2012. [dostęp 2018-06-14].
  15. Grzegorz Lato w bazie filmpolski.pl. [dostęp 2018-06-14].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Grzegorz Lato. transfermarkt.pl. [dostęp 2018-06-14].
  • Grzegorz Lato (niem.). weltfussball.de. [dostęp 2018-06-14].
  • Grzegorz Lato (ang.). footballdatabase.eu. [dostęp 2018-06-14].
  • Profil w bazie Eu-Football.info (ang.). [dostęp 2018-06-14].
  • Profil w bazie National Football Teams (ang.). [dostęp 2018-06-14].