Grzegorz Lato

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Grzegorz Lato
Ilustracja
Grzegorz Lato (2010)
Pełne imię i nazwisko Grzegorz Bolesław Lato
Data i miejsce urodzenia 8 kwietnia 1950
Malbork, Polska
Wzrost 175 cm
Pozycja napastnik, pomocnik
Kariera juniorska
Lata Klub
1962–1969 Stal Mielec
Kariera seniorska
Lata Klub Wyst. Gole
1969–1980 Stal Mielec 295 (112)
1980–1982 KSC Lokeren 64 (12)
1982–1984 Atlante FC 45 (16)
W sumie: 404 (140)
Kariera reprezentacyjna
Lata Reprezentacja Wyst. Gole
1971–1984  Polska 100 (45)
Kariera trenerska
Lata Klub
1988–1990 North York Rockets
1991–1993 Stal Mielec
1993–1995 Olimpia Poznań
1995–1996 Amica Wronki
1996–1997 Stal Mielec
1997 AO Kawala
1999 Widzew Łódź
Dorobek medalowy
Reprezentacja  Polska
Igrzyska olimpijskie
I miejsce Monachium 1972 piłka nożna
II miejsce Montreal 1976 piłka nożna
Mistrzostwa świata
III miejsce RFN 1974 piłka nożna
III miejsce Hiszpania 1982 piłka nożna
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Grzegorz Lato (z lewej) podczas wygranego 3:2 meczu z Argentyną na Mistrzostwach Świata w Piłce Nożnej 1974
Grzegorz Lato
Kopia medalu i autograf w Alei Gwiazd Sportu w Dziwnowie
Gwiazda w Alei Gwiazd Sportu we Władysławowie

Grzegorz Bolesław Lato (ur. 8 kwietnia 1950 w Malborku) – polski piłkarz grający na pozycji napastnika, reprezentant kraju, trener, działacz piłkarski i polityk. Senator V kadencji. W latach 2008–2012 prezes Polskiego Związku Piłki Nożnej.

Reprezentował barwy Stali Mielec (dwukrotny mistrz Polski), KSC Lokeren oraz Atlante FC. Dwukrotny król strzelców ekstraklasy. Dwukrotnie wybierany „Piłkarzem Roku” w plebiscycie „Piłki Nożnej” (1977, 1981). Członek Klubu Wybitnego Reprezentanta. Z reprezentacją Polski trzykrotnie uczestniczył na mistrzostwach świata (1974 – 3. miejsce z tytułem króla strzelców z 7 golami, 1978, 1982 – 3. miejsce), podczas których zdobył 10 bramek, co jest rekordem w historii występów reprezentacji Polski na mistrzostwach świata. Dwukrotnie wystąpił na igrzyskach olimpijskich (1972 – złoty medal, 1976 – srebrny medal).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Kariera piłkarska[edytuj | edytuj kod]

Grzegorz Lato karierę piłkarską rozpoczął w 1962 w juniorach Stali Mielec. Z zespołem tym w 1969 podpisał profesjonalny kontrakt. W sezonie 1969/1970 rozegrał 23 mecze ligowe w II lidze, w których strzelił 6 goli i awansował z zespołem do ekstraklasy (ówczesnej I ligi).

Debiut w najwyższym poziomie ligowym zaliczył 9 sierpnia 1970 w wygranym 5:2 meczu u siebie z Wisłą Kraków, w którym także strzelił swoje dwie pierwsze bramki w ekstraklasie – w 56. minucie na 3:2 oraz w 87. minucie na 5:2[1]. W tym sezonie Stal Mielec stała się jedną z najlepszych drużyn w Polsce. W 1971 klub wygrał swoją grupę B w Pucharze Intertoto, a w sezonie 1972/1973 pod wodzą węgierskiego trenera Károly'ego Konthy po raz pierwszy w historii zdobyła mistrzostwo Polski. Grzegorz Lato z 13 golami został wówczas królem strzelców. Dzięki temu klub zadebiutował w europejskich pucharach w Pucharze Europy.

W sezonie 1973/1974 Stal Mielec rozgrywki ligowe zakończyła na 3. miejscu, a Grzegorz Lato w 1974 został wybrany „Piłkarzem Roku” w plebiscycie katowickiego „Sportu”, a także zajął 6. miejsce w plebiscycie „France Football” na najlepszego piłkarza Europy. W sezonie 1974/1975 klub zajął 2. miejsce, a Grzegorz Lato z 19 golami ponownie został królem strzelców. Po objęciu w 1975 stanowiska trenera przez Edmunda Zientarę klub w sezonie 1975/1976 zdobył mistrzostwo Polski, dotarł do finału Pucharu Polski oraz do ćwierćfinału Pucharu UEFA.

W I rundzie Pucharu Europy 1976/1977 rywalem Stali Mielec był hiszpański Real Madryt, z którym polska drużyna przegrała dwumecz 1:3 (1:2, 0:1). Grzegorz Lato w tym samym sezonie wygrał plebiscyt na najlepszego sportowca w południowo-wschodniej Polsce[2]. W sezonie 1977/1978 jego zespół zdobył Trofeo Colombino, a w rozgrywkach ligowych zajął 8. miejsce. W kolejnym sezonie klub zakończył rozgrywki ligowe na 3. miejscu. Ostatni mecz w ekstraklasie Grzegorz Lato rozegrał 7 czerwca 1980 w bezbramkowo zremisowanym meczu u siebie z Górnikiem Zabrze[3]. Łącznie w najwyższym polskim poziomie ligowym rozegrał 272 mecze, w których strzelił 111 goli.

Następnie został zawodnikiem belgijskiego klubu Eerste klasseKSC Lokeren, w którym występował do 1982. Wystąpił w nim w 64 meczach ligowych, w których strzelił 12 goli. Potem wyjechał do Meksyku, gdzie podpisał kontrakt z klubem Primera DivisiónAtlante FC, z którym w sezonie 1983 wygrał Puchar Mistrzów CONCACAF. Po sezonie 1983/1984 oraz rozegraniu 45 meczów i strzeleniu 16 goli ligowych zakończył profesjonalną piłkarską karierę. W latach 1984–1991 grał w polonijnym klubie Polonia Hamilton, występującym w amatorskich rozgrywkach prowincji Ontario.

Kariera reprezentacyjna[edytuj | edytuj kod]

W reprezentacji Polski w latach 1971–1984 rozegrał 100 meczów oficjalnych oraz 4 mecze nieoficjalne, w których strzelił 45 goli. Debiut zaliczył za kadencji selekcjonera Kazimierza Górskiego 10 października 1971 na Stadionie Dziesięciolecia w Warszawie w przegranym 1:3 meczu eliminacyjnym mistrzostw Europy 1972 z reprezentacją RFN. W spotkaniu tym w 83. minucie został zmieniony przez Bronisława Bulę[4]. Ostatni mecz w reprezentacji rozegrał 17 kwietnia 1984 na Stadionie Wojska Polskiego w Warszawie w przegranym 0:1 spotkaniu towarzyskim z Belgią. W meczu tym w 85. minucie został zmieniony przez Waldemara Matysika[5]. Tym samym Grzegorz Lato rozegrał swój setny mecz w reprezentacji jako pierwszy polski piłkarz.

W 1972 znalazł się w składzie reprezentacji prowadzonej przez Kazimierza Górskiego na turniej olimpijski w Monachium, na którym Polacy wygrali w finale 2:1 z reprezentacją Węgier, zdobywając złoty medal. Grzegorz a Lato na tym turnieju rozegrał tylko 1 mecz – w pierwszym meczu grupy drugiej grupy drugiej rundy z Danią zmienił w 46. minucie Joachima Marxa[6].

W 1974 został powołany na mistrzostwa świata w RFN. Polska reprezentacja pod wodzą Kazimierza Górskiego zajęła 3. miejsce po zwycięskiej w 76. minucie bramce Grzegorz Laty w mecz z Brazylią (1:0). Grzegorz Lato był podstawowym zawodnikiem zespołu, z 7 golami został królem strzelców turnieju.

W 1976 wziął udział w turniej olimpijskim w Montrealu. Na zawodach tych również był podstawowym zawodnikiem, zdobył 3 gole, w tym jednego w przegranym 3:1 finale z NRD. Wraz z polską drużyną zdobył srebrny medal. Rezultat ten uznano w kraju za porażkę, w konsekwencji trener Kazimierz Górski podał się następnie do dymisji.

W 1978 został powołany przez Jacka Gmocha na mistrzostwa świata w Argentynie, na których reprezentacja Polski zakończyła zmagania w drugiej rundzie. Grzegorz Lato na tym turnieju wystąpił we wszystkich 6 spotkaniach, strzelając 2 gole: w meczu z Tunezją (1:0) i z Brazylią (1:3).

W 1982 wraz z reprezentacją prowadzoną przez Antoniego Piechniczka pojechał na swoje trzecie mistrzostwa świata, które odbywały się w Hiszpanii. Polska zajęła na tym turnieju 3. miejsce, Grzegorz Lato był podstawowym zawodnikiem drużyny. Zagrał we wszystkich 7 meczach i strzelił 1 bramkę – w ostatnim meczu pierwszej grupy pierwszej rundy z Peru[7].

Kariera trenerska[edytuj | edytuj kod]

W 1996 ukończył Szkołę Trenerów Polskiego Związku Piłki Nożnej. Po zakończeniu kariery piłkarskiej rozpoczął działalność trenerską, w której trenował kluby: North York Rockets z Kanady (1988–1990), Stal Mielec (1991–1993), Olimpię Poznań (1993–1995), Amicę Wronki (1995–1996), Stal Mielec (1996–1997), AO Kawala z Grecji (1997)[8] oraz Widzew Łódź (1999).

Pozostała działalność[edytuj | edytuj kod]

Z wykształcenia technik mechanik obróbki skrawaniem, technikum mechaniczne ukończył w 1969[9].

17 września 1999 uchwałą Polskiego Związku Piłki Nożnej powołano Klub Wybitnego Reprezentanta, którego Grzegorz Lato w związku z największą wówczas liczbą występów w reprezentacji Polski został przewodniczącym. Funkcję tę pełnił do 7 stycznia 2009, zastąpił go wówczas Władysław Żmuda.

W latach 2001–2005 zasiadał w Senacie Rzeczypospolitej Polskiej z ramienia Sojuszu Lewicy Demokratycznej z okręgu rzeszowskiego. Wchodził w skład Komisji Emigracji i Polaków za Granicą oraz w Komisji Nauki, Edukacji i Sportu[9]. W 2005 był członkiem komitetu wyborczego Włodzimierza Cimoszewicza w wyborach prezydenckich. W 2004 bez powodzenia kandydował w wyborach do Parlamentu Europejskiego, a w 2005 i 2007 w wyborach parlamentarnych.

Od 2006 do czerwca 2008 był członkiem zarządu klubu piłkarskiego Stal Mielec[10][11][12]. 30 października 2008 został wybrany na prezesa PZPN. W tajnym głosowaniu otrzymał 57 głosów, a jego kontrkandydaci Zdzisław Kręcina i Zbigniew Boniek odpowiednio 36 i 19 głosów, 1 głos był nieważny[13]. Kadencję zakończył 26 października 2012, nie ubiegał się o reelekcję na to stanowisko[14].

Występy w reprezentacji[edytuj | edytuj kod]

Statystyki[edytuj | edytuj kod]

Reprezentacja narodowa Rok Występy Gole
 Polska
1971 2 0
1972 1 0
1973 6 3
1974 14 11
1975 10 8
1976 10 5
1977 12 5
1978 13 5
1979 10 3
1980 11 4
1981 3 0
1982 7 1
1984 1 0
Łącznie 100 45

Mecze w reprezentacji[edytuj | edytuj kod]

Legenda

T – mecz towarzyski; eIO – eliminacje Igrzysk Olimpijskich; IOIgrzyska Olimpijskie; eME – eliminacje Mistrzostw Europy; eMŚ – eliminacje Mistrzostw Świata; Mistrzostwa Świata; U-21 – mecz przeciwko reprezentacji młodzieżowej

Grzegorz Lato – występy w reprezentacji Polski
Mecz Data Miejsce Gospodarz Gość Wynik Klucz Gole
(nieof.) 10 listopada 1971 Gijon Hiszpania Polska 0:2 eIO
1 17 listopada 1971 Hamburg RFN Polska 0:0 eME
2 5 grudnia 1971 Izmir Turcja Polska 1:0 eME
(nieof.) 26 kwietnia 1972 Szczecin Polska Hiszpania 2:0 eIO
3 3 września 1972 Ratyzbona Dania Polska 1:1 IO
4 20 marca 1973 Łódź Polska USA 4:0 T
5 19 sierpnia 1973 Warna Bułgaria Polska 0:2 T 2
6 12 września 1973 Chorzów Polska Walia 3:0 eMŚ 1
7 10 października 1973 Rotterdam Holandia Polska 1:1 T
8 17 października 1973 Londyn Anglia Polska 1:1 eMŚ
9 21 października 1973 Dublin Irlandia Polska 1:0 T
10 17 kwietnia 1974 Liège Belgia Polska 1:1 T
11 15 maja 1974 Warszawa Polska Grecja 2:0 T 1
12 15 czerwca 1974 Stuttgart Polska Argentyna 3:2 2
13 19 czerwca 1974 Monachium Polska Haiti 7:0 2
14 23 czerwca 1974 Stuttgart Polska Włochy 2:1
15 26 czerwca 1974 Stuttgart Polska Szwecja 1:0 1
16 30 czerwca 1974 Frankfurt Polska Jugosławia 2:1 1
17 3 lipca 1974 Frankfurt RFN Polska 1:0
18 6 lipca 1974 Monachium Polska Brazylia 1:0 1
19 1 września 1974 Helsinki Finlandia Polska 1:2 eME 1
20 4 września 1974 Warszawa Polska NRD 1:3 T 1
21 7 września 1974 Wrocław Polska Francja 0:2 T
22 9 października 1974 Poznań Polska Finlandia 3:0 eME 1
23 13 listopada 1974 Praga Czechosłowacja Polska 2:2 T
24 26 marca 1975 Poznań Polska USA 7:0 T 2
25 19 kwietnia 1975 Rzym Włochy Polska 0:0 eME
26 28 maja 1975 Halle NRD Polska 1:2 T 1
27 24 czerwca 1975 Seattle USA Polska 0:4 T 1
28 6 lipca 1975 Montreal Kanada Polska 1:8 T 3
29 9 lipca 1975 Toronto Kanada Polska 1:4 T
30 10 września 1975 Chorzów Polska Holandia 4:1 eME 1
31 8 października 1975 Łódź Polska Węgry 4:2 T
32 15 października 1975 Amsterdam Holandia Polska 3:0 eME
33 26 października 1975 Warszawa Polska Włochy 0:0 eME
34 24 marca 1976 Chorzów Polska Argentyna 1:2 T
35 24 kwietnia 1976 Lens Francja Polska 2:0 T
36 6 maja 1976 Ateny Grecja Polska 1:0 T
37 11 maja 1976 Bazylea Szwajcaria Polska 2:1 T
38 26 maja 1976 Poznań Polska Irlandia 0:2 T
(nieof.) 30 czerwca 1976 Chorzów Polska Brazylia 3:0 U-21
39 18 lipca 1976 Montreal Polska Kuba 0:0 IO
40 22 lipca 1976 Montreal Polska Iran 3:2 IO
41 25 lipca 1976 Montreal Polska Korea Płn. 5:0 IO 2
(nieof.) 27 lipca 1976 Montreal Polska Brazylia 2:0 IO
42 31 lipca 1976 Montreal Polska NRD 1:3 IO 1
43 16 października 1976 Porto Portugalia Polska 0:2 eMŚ 2
44 13 kwietnia 1977 Budapeszt Węgry Polska 2:1 T
45 24 kwietnia 1977 Dublin Irlandia Polska 0:0 T
46 1 maja 1977 Kopenhaga Dania Polska 1:2 eMŚ
47 15 maja 1977 Limassol Cypr Polska 1:3 eMŚ 1
48 29 maja 1977 Buenos Aires Argentyna Polska 3:1 T 1
49 10 czerwca 1977 Lima Peru Polska 1:3 T
50 12 czerwca 1977 La Paz Boliwia Polska 1:2 T 1
51 19 czerwca 1977 São Paulo Brazylia Polska 3:1 T
52 24 sierpnia 1977 Wiedeń Austria Polska 2:1 T
53 7 września 1977 Wołgograd ZSRR Polska 4:1 T 1
54 21 września 1977 Chorzów Polska Dania 4:1 eMŚ 1
55 29 października 1977 Chorzów Polska Portugalia 1:1 eMŚ
56 22 marca 1978 Luksemburg Luksemburg Polska 1:3 T
57 5 kwietnia 1978 Poznań Polska Grecja 5:2 T 1
58 12 kwietnia 1978 Łódź Polska Irlandia 3:0 T
59 26 kwietnia 1978 Warszawa Polska Bułgaria 1:0 T 1
60 1 czerwca 1978 Buenos Aires Polska RFN 0:0
61 6 czerwca 1978 Rosario Polska Tunezja 1:0 1
62 10 czerwca 1978 Rosario Polska Meksyk 3:1
63 14 czerwca 1978 Rosario Argentyna Polska 2:0
64 18 czerwca 1978 Mendoza Polska Peru 1:0
65 21 czerwca 1978 Mendoza Polska Brazylia 1:3 1
66 6 września 1978 Reykjavík Islandia Polska 0:2 eME 1
67 11 października 1978 Bukareszt Rumunia Polska 1:0 T
68 15 sierpnia 1978 Wrocław Polska Szwajcaria 2:0 eME
69 18 lutego 1979 Tunis Tunezja Polska 0:2 T
70 21 marca 1979 Algier Algieria Polska 0:1 T 1
71 4 kwietnia 1979 Chorzów Polska Węgry 1:1 T 1
72 18 kwietnia 1979 Lipsk NRD Polska 2:1 eME
73 2 maja 1979 Chorzów Polska Holandia 2:0 eME
74 29 sierpnia 1979 Warszawa Polska Rumunia 3:0 T 1
75 12 września 1979 Lozanna Szwajcaria Polska 0:2 eME
76 26 września 1979 Chorzów Polska NRD 1:1 eME
77 10 października 1979 Kraków Polska Islandia 2:0 eME
78 17 października 1979 Amsterdam Holandia Polska 1:1 eME
79 26 marca 1980 Budapeszt Węgry Polska 2:1 T 1
80 2 kwietnia 1980 Bruksela Belgia Polska 2:1 T 1
81 19 kwietnia 1980 Turyn Włochy Polska 2:2 T
82 26 kwietnia 1980 Borovo Jugosławia Polska 2:1 T
83 13 maja 1980 Frankfurt RFN Polska 3:1 T
84 28 maja 1980 Poznań Polska Szkocja 1:0 T
85 22 czerwca 1980 Warszawa Polska Irak 3:0 T 1
86 29 czerwca 1980 São Paulo Brazylia Polska 1:1 T 1
87 3 lipca 1980 Santa Cruz Boliwia Polska 0:1 T
88 10 lipca 1980 Bogotá Kolumbia Polska 1:4 T
89 24 września 1980 Chorzów Polska Czechosłowacja 1:1 T
90 2 maja 1981 Chorzów Polska NRD 1:0 eMŚ
91 10 października 1981 Lipsk NRD Polska 2:3 eMŚ
92 18 listopada 1981 Łódź Polska Hiszpania 2:3 T
93 14 czerwca 1982 Vigo Polska Włochy 0:0
94 19 czerwca 1982 La Coruña Polska Kamerun 0:0
95 22 czerwca 1982 La Coruña Polska Peru 5:1 1
96 28 czerwca 1982 Barcelona Polska Belgia 3:0
97 4 lipca 1982 Barcelona Polska ZSRR 0:0
98 8 lipca 1982 Barcelona Polska Włochy 0:2
99 10 lipca 1982 Alicante Polska Francja 3:2
100 17 kwietnia 1984 Warszawa Polska Belgia 0:1 T

Sukcesy[edytuj | edytuj kod]

Stal Mielec
Atlante FC
Reprezentacyjne

Indywidualne[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1970-08-09 Stal Mielec – Wisła Kraków 5–2. wikiliga.pl. [dostęp 2018-06-14].
  2. Piłkarz roku – Grzegorz Lato najlepszym sportowcem Polski południowo-wschodniej w sezonie 1977. „Nowiny-Stadion”. Nr 1, s. 1, 2 stycznia 1978. [dostęp 2018-06-14]. 
  3. 1980-06-07 Stal Mielec – Górnik Zabrze 0–0.
  4. Football MATCH: 10.10.1971 Poland v West Germany (ang.). eu-football.info. [dostęp 2018-06-14].
  5. Football MATCH: 17.04.1984 Poland v Belgium (ang.). eu-football.info. [dostęp 2018-06-14].
  6. Football MATCH: 03.09.1972 Denmark v Poland (ang.). eu-football.info. [dostęp 2018-06-14].
  7. Football MATCH: 22.06.1982 Poland v Peru (ang.). eu-football.info. [dostęp 2018-06-14].
  8. Henryk Kasperczak blisko greckiej Kavali. sportowetempo.pl, 16 listopada 2010. [dostęp 2018-06-14].
  9. a b Biogram na stronie Senatu (V kadencja). [dostęp 2018-06-14].
  10. Monitor Sądowy i Gospodarczy nr 5/2006 (2350) – Pozycja 2994. krs-online.com.pl. [dostęp 2018-07-17].
  11. Stal Mielec nadal bez prezesa. nowiny24.pl, 24 czerwca 2008. [dostęp 2018-07-17].
  12. Arkadiusz Kielar, Piotr Szpak: Stal bez zarządu. echodnia.eu, 24 czerwca 2008. [dostęp 2018-07-17].
  13. Lato wybrany na prezesa PZPN. rp.pl, 30 października 2008. [dostęp 2018-06-14].
  14. Lato nie będzie szefem PZPN. rp.pl, 25 września 2012. [dostęp 2018-06-14].
  15. Grzegorz Lato w bazie filmpolski.pl. [dostęp 2018-06-14].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Grzegorz Lato. transfermarkt.pl. [dostęp 2018-06-14].
  • Grzegorz Lato (niem.). weltfussball.de. [dostęp 2018-06-14].
  • Grzegorz Lato (ang.). footballdatabase.eu. [dostęp 2018-06-14].
  • Profil w bazie Eu-Football.info (ang.). [dostęp 2018-06-14].
  • Profil w bazie National Football Teams (ang.). [dostęp 2018-06-14].