Grzegorz Przebinda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Grzegorz Przebinda
Henryk Cywiński
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 27 czerwca 1959
Jaworzno
Zawód nauczyciel akademicki
Narodowość polska[potrzebny przypis]
Tytuł naukowy profesor
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński
Uczelnia UJ
Wydział Filologiczny-Wschodniosłowiański
Stanowisko dyrektor Instytutu Filologii Rosyjskiej UJ (1999–2005); (2008–2012)

kierownik Katedry Kultury Słowian Wschodnich w Instytucie Filologii Wschodniosłowiańskiej UJ (od 2005)

rektor Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Stanisława Pigonia w Krośnie (od 2012)

Wyznanie rzymskokatolickie[potrzebny przypis]
Rodzice Franciszek, Henryka z d. Cywińska[potrzebny przypis]
Małżeństwo Leokadia Styrcz-Przebinda
Dzieci Igor, Aneta
Odznaczenia
Odznaka honorowa „Zasłużony dla Kultury Polskiej” (2009)

Medal Komisji Edukacji Narodowej (2013) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2015)

Grzegorz Przebinda (ur. 27 czerwca 1959 w Jaworznie) – filolog, rusycysta i historyk idei. Od 1983 wykłada w Uniwersytecie Jagiellońskim, od 2012 jest również rektorem Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Stanisława Pigonia w Krośnie.

Życiorys[edytuj]

Dzieciństwo spędził w Wołowicach nad Wisłą w powiecie krakowskim[1]. Tam również w latach 1966–1974 uczęszczał do szkoły podstawowej (obecnie im. Jana Pawła II)[2]. W latach 1974–1978 był uczniem Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej-Curie w Skawinie[3].

W 1978–1983 studiował rusycystykę w Instytucie Filologii Wschodniosłowiańskiej UJ[4][potrzebny numer strony]. Od połowy lat 80. publikował w drugim obiegu pod pseudonimem Henryk Cywiński, m.in. w krakowskiej podziemnej „Arce” wywiady z rosyjskimi pisarzami na emigracji – Natalią Gorbaniewską[5] i Iriną Iłowajską-Alberti[6]. W 1988 wydał w warszawskim drugoobiegowym wydawnictwie „Most” wspomnienia dysydenta i emigranta z ZSRR Władimira Bukowskiego pt. Listy rosyjskiego podróżnika[7]. W 1991 uhonorowany nagrodą Polcul za „współpracę polsko-rosyjską w walce o demokrację”[8].

W 1991 obronił doktorat na podstawie rozprawy Włodzimierz Sołowjow wobec historii. Promotorem magisterium i doktoratu był profesor Ryszard Łużny[4].

W 1998 uzyskał stopień naukowy doktora habilitowanego na podstawie rozprawy Od Czaadajewa do Bierdiajewa – spór o Boga i człowiek w myśli rosyjskiej (1832–1922)[4]. Natomiast w 2002 uzyskał tytuł profesorski, m.in. za książkę Większa Europa. Papież wobec Rosji i Ukrainy[4].

Od 1983 jest zatrudniony w Instytucie Filologii Wschodniosłowiańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego – zaczynał jako asystent-stażysta, obecnie jest profesorem zwyczajnym[9]. W 1999–2005 i 2008–2012 był dyrektorem instytutu, od 2009 jest kierownikiem Katedry Kultury Słowian Wschodnich w Instytucie Filologii Wschodniosłowiańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego, od 1 września 2012 – rektor PWSZ w Krośnie[4].

W 2001–2005 był wykładowcą, a w 2002–2003 kierownikiem Katedry Badań Wschodu na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politologicznych Uniwersytetu Łódzkiego[4]. Wchodzi w skład redakcji pisma „Nowaja Polsza[10], jest członkiem komitetów redakcyjnych „Nowej Europy Wschodniej” i „Przeglądu Rusycystycznego” oraz Komisji Wschodnioeuropejskiej Polskiej Akademii Nauk, Komisji Słowianoznawstwa Polskiej Akademii Nauk i Rady Naukowej Instytutu Jana Pawła II KUL[11]. Jest autorem ok. 300 publikacji – w tym dziewięciu książek wydanych w 1992–2013 – w języku polskim, rosyjskim, angielskim, francuskim[12], ukraińskim[13], białoruskim, czeskim[14], fińskim (jeden tekst) na temat kultury i historii Rosji, Ukrainy, Białorusi i Litwy, także o ich związkach z Polską. Publikował w polskich i zagranicznych czasopismach naukowych oraz w pismach o większym nakładzie, w tym także w tygodnikach i gazetach codziennych – w „Znaku”, „Więzi”, „Tygodniku Powszechnym”, „Rzeczpospolitej[15], „Polityce”, „Gazecie Wyborczej[16] oraz wydawanym w Paryżu przez emigrację tygodniku „Russkaja Mysl”. Jego teksty na język rosyjski tłumaczyła m.in. Natalja Gorbaniewska[17]. W 2016 wraz z żoną Leokadią i synem Igorem przetłumaczył na polski Mistrza i Małgorzatę Michaiła Bułhakowa[18][19][20].

3 maja 2015 na Zamku Królewskim w Warszawie odznaczony przez prezydenta Bronisława Komorowskiego Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski „za wybitne zasługi w pracy naukowo-badawczej w dziedzinie języków i kultur wschodniosłowiańskich, za wspieranie międzynarodowej współpracy naukowej”[21].

Życie osobiste[edytuj]

Od 1981 żonaty z Leokadią Styrcz-Przebindą (absolwentka slawistyki na UJ, dr językoznawstwa). Ma dwoje dzieci: syna Igora (ur. 1981, absolwent filmoznawstwa na UJ) i córkę Anetę (ur. 1989, absolwentka socjologii na UJ)[2].

Publikacje[edytuj]

  • Włodzimierz Sołowjow wobec historii. Kraków: Arka, 1992.
  • Mikołaj Czernyszewski – późny wnuk Oświecenia. Katowice: Śląsk, 1997.
  • Od Czaadajewa do Bierdiajewa. Spór o Boga i człowieka w myśli rosyjskiej 1832–1922. Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 1998 (nominacja do Nagrody im. Jana Długosza w 1999).
  • Zaułki Mistrza Wolanda. Kraków: Oficyna Literacka, 2000.
  • wspólnie z Józefem Smagą: Kto jest kim w Rosji po 1917 roku. Kraków: Znak, 2000.
  • Większa Europa. Papież wobec Rosji i Ukrainy. Kraków: Znak, 2001 (nominacja do Nagrody im. Jana Długosza w 2002).
  • Między Moskwą a Rzymem. Myśl religijna w Rosji XIX i XX w.. Kraków: Universitas, 2003.
  • Piekło z widokiem na niebo. Spotkania z Rosją 1999–2004. Kraków: Znak, 2004.
  • Между Краковом, Римом и Москвой. Русская идея в новой Польше. Москва: РГГУ, 2013.

Zainteresowania[edytuj]

Amatorsko przebiegł 15 maratonów: Kraków (25 kwietnia 2010), Wilno (12 września 2010), Kraków (17 kwietnia 2011), Tallin (11 września 2011), Paryż (15 kwietnia 2012), Moskwa (9 września 2012), Jerozolima (1 marca 2013), Sankt-Petersburg (30 czerwca 2013), Stambuł (17 listopada 2013), Sewilla (23 lutego 2014), Walencja (16 listopada 2014)[22], Boston (20 kwietnia 2015, z czasem 3:49:17)[23], Budapeszt (11 października 2015)[24], Nowy Orlean (28 lutego 2016), Porto (5 listopada 2017). Najlepszy rezultat uzyskał w biegu moskiewskim: 3.23.44[25].

Przypisy

  1. Centrum Myśli Jana Pawła II; Prof. Grzegorz Przebinda. [dostęp 2016-02-02].
  2. a b Grzegorz Przebinda; Instytut Filologii Wschodniosłowiańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2016-02-03].
  3. Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie w Skawinie – absolwenci 1977–1982. [dostęp 2016-01-28].
  4. a b c d e f Przebinda, Grzegorz [w:] Bożenna Frankowska i inni (red.), Współcześni uczeni polscy: słownik biograficzny. T. 5, Suplement A-Ż, Warszawa: Ośrodek Przetwarzania Informacji, 2006, ISBN 8391627845 [dostęp 2015-12-10].
  5. „Arka”. Nr 20, s. 46-55, 1987. 
  6. „Arka”. Nr 25, s. 64-71, 1989. 
  7. Listy rosyjskiego podróżnika / Władimir Bukowski. W: Katalog Biblioteki Narodowej [on-line]. bn.org.pl. [dostęp 2016-01-22].
  8. Lista laureatów od 1990. polcul.pl. [dostęp 2016-01-22].
  9. Grzegorz Przebinda; Uniwersytet Jagielloński w Krakowie. [dostęp 2016-02-01].
  10. Новая Польша: Редколлегия. [dostęp 2016-02-01].
  11. Rada Naukowa Instytutu Jana Pawła II. [dostęp 2016-01-17].
  12. Cahiers du monde russe et soviétique Année 1988 Volume 29 Numéro 3. [dostęp 2016-02-02].
  13. Zbruč. Ґжеґож ПШЕБІНДА: П’ята імперія Путіна. [dostęp 2016-02-03].
  14. Protestant: Nezávislý evangelický měsíčníkdata. [dostęp 2016-02-01].
  15. Publikacja w płatnym dostępie – wymagana płatna rejestracja lub wykupienie subskrypcji Grzegorz Przebinda, Piąte imperium Putina, „Rzeczpospolita”, Plus-Minus, 20 czerwca 2015, ISSN 0208-9130 [dostęp 2015-12-10] [zarchiwizowane z adresu].
  16. Gazeta Wyborcza. Magazyn Świąteczny. [dostęp 2016-02-03].
  17. Новая Польша: Гжегож Пшебинда: Читая Вата. [dostęp 2016-02-02].
  18. TiO, Oni oraz "Mistrz i Małgorzata", Biznes i Styl - Podkarpacki portal opinii [dostęp 2017-11-11] (pol.).
  19. Dobry diabeł i pisarz niespełniony | Michaił Bułhakow, Mistrz i Małgorzata, „Zupełnie Inna Opowieść”, 31 grudnia 2016 [dostęp 2017-11-10] (pol.).
  20. INTERIA.PL, "Mistrz i Małgorzata" - przekład pierwszej świeżości [dostęp 2017-11-11] (pol.).
  21. Prezydent: Wolność trzeba zawsze umacniać. prezydent.pl, 2015-05-03. [dostęp 2016-01-17].
  22. Wyniki - 34 Maraton Valencia Trinidad Alfonso - Polacy, Walencja, bieganie, Maraton, 16 listopada 2014 | enduhub.com, enduhub.com [dostęp 2016-04-08].
  23. Krzysztof Bartkiewicz, Biegiem przez USA, Chiny, Szwajcarię, Austrię, Niemcy, www.maratonypolskie.pl, 22 kwietnia 2015 [dostęp 2015-12-10].
  24. Grzegorz Przebinda. maratonypolskie.pl. [dostęp 2016-01-21].
  25. Предварительный протокол московского международного марафона мира 2012. Мужчины (ros.). maratonypolskie.pl. [dostęp 2016-01-21]. s. 8.

Linki zewnętrzne[edytuj]