Grzybówka bruzdowanotrzonowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Grzybówka bruzdkowana)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Grzybówka bruzdowanotrzonowa
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina grzybówkowate
Rodzaj grzybówka
Gatunek grzybówka bruzdowanotrzonowa
Nazwa systematyczna
Mycena polygramma (Bull.) Gray
Nat. Arr. Brit. Pl. 1: 619 (Londyn, 1821)
Mycena polygramma
2009-10-30 Mycena polygramma mod.jpg

Grzybówka bruzdowanotrzonowa (Mycena polygramma (Bull.) Gray) – gatunek grzybów z rodziny grzybówkowatych (Mycenaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Mycena, Mycenaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1789 r. Jean Baptiste Bulliard nadając mu nazwę Agaricus polygrammus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1821 r. Samuel Frederick Gray, przenosząc go do rodzaju Mycena[1].

Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten ma też inne nazwy: grzybokarlik bruzdowany i grzybówka bruzdkowana[2]. Synonimy łacińskie[3]:

  • Agaricus cynophallus Batsch 1786
  • Agaricus polygrammus Bull. 1789
  • Agaricus polygrammus var. cinerascens Alb. & Schwein. 1805
  • Agaricus polygrammus var. cynophallus (Batsch) Pers. 1801
  • Agaricus polygrammus Bull. (1789) var. polygrammus
  • Agaricus polygrammus var. niveus Pers. 1801
  • Mycena polygramma f. candida J.E. Lange 1936
  • Mycena polygramma f. laevipes Robich 2010
  • Mycena polygramma (Bull.) Gray (1821) f. polygramma
  • Mycena polygramma f. pumila J.E. Lange 1914
  • Mycena polygramma var. nana Killerm.7 (930
  • Mycena polygramma (Bull.) Gray 1821 var. polygramma

Morfologia[edytuj]

Kapelusz

Średnicy 2-4 cm, szary lub szarobrązowy, podczas suchej pogody także srebrzystoszary, oszroniony. Jest stożkowato dzwonkowy z wyraźnym wypukłym czubkiem. Brzeg prześwitująco żłobkowany, ostry i gładki, a ponadto promieniście pomarszczony[4].

Blaszki

Szerokie i wąsko przyrośnięte o gładkich ostrzach. Kolor od białego do szarawego[5].

Trzon

O wysokości 4-10 cm i grubości 2-4 mm, czasami ze zgrubiałą i pilśniowatą podstawą. Jest kruchy, wewnątrz pusty z charakterystycznymi, podłużnymi rowkami (czasami widoczne są one tylko pod lupą). Kolor srebrzystoszary do szarobrązowego, czasami z różowofioletowym odcieniem[5].

Miąższ

O kolorze białym do szarobrązowego, często z różowofioletowym odcieniem. Ma charakterystyczny słaby smak rzodkwi i lekki zapach rzodkwiowo-mączny[5].

Wysyp zarodników

Amyloidalny, biały. Zarodniki o średnicy 8-10 x 5,5-7 µm[4].

Występowanie i siedlisko[edytuj]

Występuje w Ameryce Północnej, Europie i Azji[6]. W Polsce gatunek pospolity[2].

Występuje w lasach liściastych i iglastych, gromadnie, lecz prawie nigdy w kępkach[4]. Rośnie na pniakach lub na zagrzebanym, spróchniałym drewnie liściastym (na iglastym rzadko), ale również na surowej ściółce. Występuje głównie pod leszczyną i dębem (szczególnie dębem szypułkowym). Owocniki pojawiają się od czerwca do października[2].

Znaczenie[edytuj]

Grzyb niejadalny[5].

Gatunki podobne[edytuj]

Grzybówkę bruzdkowaną można pomylić z jadalną grzybówką hełmiastą (Mycena galericulata), która ma zawsze gładką powierzchnię trzonu[4]. Niezawodną cechą rozpoznawczą grzybówki bruzdkowanej jest podłużnie rowkowany trzon (który nie występuje u innych grzybówek) oraz zapach i smak rzodkwi[5].

Przypisy

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. a b c Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  4. a b c d Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 200. ISBN 83-7404-513-2.
  5. a b c d e Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2015-12-16].