Gulcz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gulcz
Centrum wsi
Centrum wsi
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
Powiat czarnkowsko-trzcianecki
Gmina Wieleń
Liczba ludności (2006) ok. 600
Strefa numeracyjna (+48) 67
Kod pocztowy 64-730 Wieleń
Tablice rejestracyjne PCT
SIMC 0532412
Położenie na mapie gminy Wieleń
Mapa lokalizacyjna gminy Wieleń
Gulcz
Gulcz
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gulcz
Gulcz
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Gulcz
Gulcz
Ziemia 52°52′43″N 16°22′26″E/52,878611 16,373889
Strona internetowa miejscowości

Gulczwieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Wieleń. W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie pilskim.

Wieś leży w północno-zachodniej Wielkopolsce, między Notecią i Gulczanką. Ludność Gulcza liczy ok. 600 mieszkańców.

Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 181.

Historia[edytuj]

Pierwsza wzmianka o Gulczu pochodzi z 1394 roku, miejscowość zapisana jest jako Golcz. Właścicielem wsi w XIV-XVI wieku była rodzina Przosnów z Lubasza. Należy przypuszczać, że Gulcz był własnością rodu Lubaskich. Później Gulcz trafił w posiadanie Dzieduszyckich – posadzicieli Ciszkowa i Goraju.

Po rozbiorach, właścicielem został hrabia na Goraju – Hochberg. Miejscowa ludność znajdowała pracę u niemieckiego pana, a jednocześnie obrabiała dzierżawioną ziemię. W Gulczu zamieszkiwali rolnicy niezależni, jednak względy finansowe i oświatowe nie pozwalały uzyskiwać plonów, które dawałyby znaczną niezależność. Część ludności opuszczała swoje rodzinne strony w poszukiwaniu chleba poza krajem. Wyjeżdżali do Francji, Belgii, a nawet do Ameryki, Australii czy też Afryki.

Szkoła[edytuj]

Wiadomo, że w 1851 roku Gulcz posiadał już szkołę. Budynek był usytuowany przy ulicy Dworcowej. Była to chata z gliny, kryta trzciną. Izba była niska i mała, podłogę stanowiło klepisko. Uczył w niej jeden nauczyciel. Po 1872 roku szkołę przeniesiono na ulicę Łąkową, do budynku specjalnie na ten cel wzniesionego. Budynek był kryty dachówką. Uczył w dalszym ciągu jeden nauczyciel. W 1878 roku zakupiono nowy budynek, przy narożniku ulic Łąkowej i Czarnkowskiej. Urządzono tu drugą izbę lekcyjną. Uczyło wtedy już dwóch nauczycieli - katolik i ewangelik. W 1907 roku przybył trzeci nauczyciel. Urządzono trzecia izbę lekcyjną (dzierżawioną).

W 1910 roku rozpoczęto budowę obecnego budynku, a w 1911 roku nowa szkoła została oddana do użytku. Uczono w niej w języku niemieckim. W nowym budynku aż do wybuchu II wojny światowej uczyło czterech nauczycieli (trzech katolików i jeden ewangelik). We wrześniu 1939 roku działalność szkoły została zawieszona.

W połowie listopada Niemcy rozpoczęli nauczanie w szkole, które trwało do połowy stycznia 1940 roku. Po zajęciu wioski przez Niemców, w szkole kwaterowało wojsko niemieckie. Po zasiedleniu wioski przez Niemców w szkole uczono wyłącznie dzieci niemieckie. W okresie wojny budynek został zelektryfikowany. Dzieci polskie zaczęto uczyć w 1943 roku w budynku położonym pomiędzy Roskiem i Gulczem. Uczęszczanie na lekcje było dobrowolne.

Obecnie dyrektorem szkoły jest mgr Mirosław Nawrot. W szkole uczy czternastu nauczycieli.

Parafia[edytuj]

Początkowo Gulcz należał do parafii w Lubaszu oddalonej o 12 km, co było poważną trudnością w wypełnianiu obowiązków religijnych, dlatego parafianie czynili starania o utworzenie parafii w Gulczu. Starania te zostały uwieńczone sukcesem i ks. kard. August Hlond erygował parafię w Gulczu 6 lipca 1936, wyłączając ją z Lubasza.

Parafia liczy ok. 1200 wiernych i obejmuje następujące wioski: Ciszkowo Wybudowanie, Gulcz, Hamrzysko, Krucz Wybudowanie i Mikołajewo.

28 stycznia 2010 r. zmarł Ks. Józef Dymała, od 26 lat proboszcz Parafii Gulcz. Na jego miejsce 13 marca 2010 r. przybył z Parafii Zbarzewo Ks. Hieronim Hała. Od 1 września 2012 r. proboszczem jest ks. Andrzej Drobiński.

Początkowo funkcję kościoła pełniła kaplica pw. Chrystusa Króla mieszcząca się w dawnym zajeździe. Do budowy kościoła parafialnego przystąpiono dopiero po II wojnie światowej, kiedy proboszczem był ks. Bernard Woltman, który w latach 1950-1953 wybudował kościół parafialny pw. św. Apostołów Piotra i Pawła według projektu architekta Franciszka Morawskiego w stylu neoromańskim. Kamień węgielny pochodzi z katedry poznańskiej, która ma tych samych patronów. Konsekrowany został 28 czerwca 1953 przez ks. abpa Walentego Dymka.

Wyposażenie wnętrza projektował Józef Pade. W ołtarzu bocznym jest zabytkowy późnobarokowy obraz Św. Rodziny z około 1780 r., pochodzący z kościoła bernardyńskiego we Wschowie. Kościół parafialny został przystosowany do nowej liturgii i został ostatnio odnowiony.

Sport[edytuj]

W Gulczu działalność prowadzi klub sportowy MKS LZS "Orzeł" Gulcz występujący w B klasie pilskiej ligi. Początki LZS-u sięgają 1948 r. W 2015 roku klub wznowił aktywność po kilkuletnim zawieszeniu działalności. Prezesem jest Robert Ciesiółka, a trenerem drużyny Jacek Fręś.

Linki zewnętrzne[edytuj]