Guntis Ulmanis

Guntis Ulmanis
Data i miejsce urodzenia	13 września 1939 ; Ryga
	Prezydent Łotwy
Okres	od 7 lipca 1993; do 7 lipca 1999
Przynależność polityczna	Łotewski Związek Rolników
Pierwsza dama	Aina Ulmane
Poprzednik	Anatolijs Gorbunovs (p.o.)
Następca	Vaira Vīķe-Freiberga
	Odznaczenia
	Multimedia w Wikimedia Commons

Guntis Ulmanis (ur. 13 września 1939 w Rydze) – łotewski polityk i ekonomista, poseł na Sejm, prezydent Łotwy w latach 1993–1999.

Życiorys

Jest synem bratanka Kārlisa Ulmanisa, przedwojennego przywódcy Łotwy. Po zajęciu Łotwy przez sowietów został zesłany z całą rodziną na Syberię. Powrócił na Łotwę w 1948 z zakazem zamieszkania w Rydze. Studiował ekonomię w Uniwersytecie Łotwy w Rydze, po studiach odbył służbę wojskową. W latach 1965–1989 był członkiem Komunistycznej Partii Łotwy. Pracował jako ekonomista w przedsiębiorstwach budowlanych i w służbach miejskich. Krótko pełnił funkcję wiceprzewodniczącego komitetu planowania w Rydze. Był wykładowcą na macierzystej uczelni oraz w Ryskim Instytucie Politechnicznym.

Po przemianach politycznych dołączył do Łotewskiego Związku Rolników (LZS), reaktywowanego po 50 latach okupacji sowieckiej, pełnił obowiązki honorowego przewodniczącego partii. W 1992 wszedł w skład rady Banku Łotwy. W 1993 uzyskał mandat posła na Sejm V kadencji z ramienia LZS. W tym samym roku wybrany przez Sejm na prezydenta państwa, pozostał nim przez dwie kadencje do 1999.

W 2000 założył fundację własnego imienia (Prezidenta Ulmaņa fonds). Był dyrektorem generalnym komitetu organizującego Mistrzostwa Świata w Hokeju na Lodzie w 2006. Został udziałowcem i członkiem władz klubu hokejowego Dinamo Ryga. W wyborach w 2010 uzyskał jeden z ośmiu mandatów w Sejmie, które przypadły komitetowi O lepszą Łotwę; wykonywał go do 2011.

Odznaczenia

Order Trzech Gwiazd I klasy (z urzędu, 1994)
Order Królewski Serafinów (Szwecja, 1995)^[1]
Order Witolda Wielkiego I klasy (Litwa, 1996)
Łańcuch Orderu Krzyża Ziemi Maryjnej (Estonia, 1996)^[2]
Order Słonia (Dania, 1997)^[3]^[4]
Order Orła Białego (Polska, 1997)^[5]
Krzyż Wielki Orderu Zasługi Republiki Włoskiej udekorowany Wielkim Łańcuchem (Włochy, 1997)^[6]
Order Białej Róży Finlandii I klasy (Finlandia, 1997)
Krzyż Wielki Orderu Świętego Olafa (Norwegia, 1998)^[7]
Medal Rady Bałtyckiej (2011)^[8]

Życie prywatne

Żonaty z Ainą Ulmane (od 1962), mają córkę Guntrę i syna Alvilsa.

Przypisy

↑ Par valsts apbalvojumu protokolāro apmaiņu starp Latvijas Republiku un Zviedrijas Karalisti [online], vestnesis.lv, 25 października 1995 [dostęp 2025-10-03] (łot.).
↑ Bearers of Decorations – Guntis Ulmanis – Maarjamaa Risti ketiklassi teenetemär [online], president.ee [dostęp 2025-10-03] (ang.).
↑ Ordensdetaljer, borger.dk [dostęp 2015-05-27] [zarchiwizowane 2013-12-07] (duń.).
↑ Modtagere af danske dekorationer [online], kongehuset.dk [dostęp 2025-10-03] (duń.).
↑ M.P. z 1997 r. Nr 44, poz. 430 (ISAP)
↑ Cavaliere di Gran Croce Ordine al Merito della Repubblica Italiana decorato di Gran Cordone [online], quirinale.it, 21 maja 1997 [dostęp 2025-10-03] (wł.).
↑ Tildelinger av ordener og medaljer [online], kongehuset.no [dostęp 2025-10-03] (norw.).
↑ People Awarded with the Medal of the Baltic Assembly, 2002 to 2023 [online], baltasam.org [dostęp 2025-06-11] (ang.).

Bibliografia

Guntis Ulmanis: Latvijas Valsts prezidents 1993–1999, president.lv [zarchiwizowane 2012-05-27] (łot.).

[1] Par valsts apbalvojumu protokolāro apmaiņu starp Latvijas Republiku un Zviedrijas Karalisti [online], vestnesis.lv, 25 października 1995 [dostęp 2025-10-03] (łot.).

[2] Bearers of Decorations – Guntis Ulmanis – Maarjamaa Risti ketiklassi teenetemär [online], president.ee [dostęp 2025-10-03] (ang.).

[3] Ordensdetaljer, borger.dk [dostęp 2015-05-27] [zarchiwizowane 2013-12-07] (duń.).

[4] Modtagere af danske dekorationer [online], kongehuset.dk [dostęp 2025-10-03] (duń.).

[5] M.P. z 1997 r. Nr 44, poz. 430 (ISAP)

[6] Cavaliere di Gran Croce Ordine al Merito della Repubblica Italiana decorato di Gran Cordone [online], quirinale.it, 21 maja 1997 [dostęp 2025-10-03] (wł.).

[7] Tildelinger av ordener og medaljer [online], kongehuset.no [dostęp 2025-10-03] (norw.).

[8] People Awarded with the Medal of the Baltic Assembly, 2002 to 2023 [online], baltasam.org [dostęp 2025-06-11] (ang.).

[a-9] Głowa państwa jako Przewodniczący Łotewskiej Rady Ludowej (1918–1920), a następnie Przewodniczący Zgromadzenia Konstytucyjnego (1920–1922)

[b-10] Głowa państwa jako Przewodniczący Rady Najwyższej

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[A]

[B]

1918–1940	Jānis Čakste (1918–1922)^[A] Jānis Čakste (1922–1925) Pauls Kalniņš (p.o., 1925) Jānis Čakste (1925–1927) Pauls Kalniņš (p.o., 1927) Gustavs Zemgals (1927–1930) Pauls Kalniņš (p.o., 1930) Alberts Kviesis (1930–1936) Kārlis Ulmanis (1936–1940) Augusts Kirhenšteins (p.o., 1940)
Od 1990	Anatolijs Gorbunovs (1990–1993)^[B] Guntis Ulmanis (1993–1999) Vaira Vīķe-Freiberga (1999–2007) Valdis Zatlers (2007–2011) Andris Bērziņš (2011–2015) Raimonds Vējonis (2015–2019) Egils Levits (2019–2023) Edgars Rinkēvičs (od 2023)