Guzów (powiat żyrardowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Guzów
Guzów
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat żyrardowski
Gmina Wiskitki
Liczba ludności (2010-12-31) 1013[1]
Strefa numeracyjna 46
Kod pocztowy 96-317
Tablice rejestracyjne WZY
SIMC 0739308
Położenie na mapie gminy Wiskitki
Mapa lokalizacyjna gminy Wiskitki
Guzów
Guzów
Położenie na mapie powiatu żyrardowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu żyrardowskiego
Guzów
Guzów
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Guzów
Guzów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Guzów
Guzów
Ziemia52°06′58″N 20°20′13″E/52,116111 20,336944
Kaplica w zespole pałacowo-parkowym
Brukowana droga z Oryszewa do bramy parku (2400 m)

Guzówwieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żyrardowskim, w gminie Wiskitki.

Wieś królewska w starostwie guzowskim w ziemi sochaczewskiej województwa rawskiego w 1792 roku[2]. Do 1954 istniała gmina Guzów. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa skierniewickiego.

Historia[edytuj]

W 1765 właścicielem Guzowa i okolicznych dóbr był Andrzej Ogiński. Po III rozbiorze Polski Guzów znalazł się pod zaborem pruskim. Na podstawie deklaracji króla pruskiego Fryderyka Wilhelma II z 28 lipca 1796 dobra duchowne, starostwa i inne królewszczyzny przeszły na własność skarbu pruskiego, a król hojnie rozdawał je swym dygnitarzom i generałom[3]. Minister Śląska von Hoym otrzymał starostwo guzowskie, lecz wyraził zgodę na sprzedanie dóbr dotychczasowej właścicielce, Pauli Ogińskiej, matce Feliksa Łubieńskiego[3]. Po jej śmierci Guzów 'przeszedł' w zamian za jego inne dobra, w ręce Feliksa. Feliks oddał majątek synowi Henrykowi, który po mimo wielkich atutów znalazł się w poważnych trudnościach finansowych i prawnych; te doprowadziły w 1842 r. do konfiskaty. Gdy w 1856 majątek zlicytowano, nabył go Feliks Sobański, poniekąd, siostrzeniec Henryka. Pozostawał on w rękach Sobańskich do 1944, kiedy został upaństwowiony.

Guzów to dawna siedziba starostwa niegrodowego (od XVI w.).

Zespół pałacowo-parkowy[edytuj]

 Osobny artykuł: Pałac Sobańskich w Guzowie.
Paula Szembek, starościna guzowska, jako żona Ogińskiego

Andrzej Ogiński wzniósł w Guzowie murowany, okazały dwór. W II poł. XIX w., na zlecenie Feliksa Sobańskiego architekt Władysław Hirschel przebudował dwór na pałac wzorowany na zamkach nad Loarą, nadając mu obecny wygląd. Następnie powstał przy pałacu park krajobrazowy zaprojektowany przez Waleriana Kronenberga i Franciszka Szaniora.

W czasie I wojny światowej pałac służył jako szpital przyfrontowy i podobnie jak park uległ zniszczeniom, ale w okresie międzywojennym przywrócono im dawny wygląd. W trakcie II wojny światowej wyposażenie pałacu zostało rozgrabione, zaś w 1944 majątek upaństwowiono. Po wojnie pałac służył jako mieszkania i biura pracowników cukrowni. W 1992 zespół pałacowo-parkowy odzyskała rodzina Sobańskich.

Pałac po wielu latach zaniedbania jest w bardzo złym stanie, podobnie jak park, który porosły chaszcze. Jedynie dawna kaplica pałacowa (obecnie kościół pw. św. Feliksa de Valois) i niewielki fragment ogrodu w jej otoczeniu są odnowione i zadbane.

Związani z Guzowem[edytuj]

Ciekawostki[edytuj]

  • Jako ciekawostkę należy wymienić, że właśnie w okolicach Guzowa historycznie po raz pierwszy w Polsce podjęto wysiłek sadzenia i zbioru ziemniaków[potrzebny przypis],
  • Na skraju wsi znajduje się cmentarz ofiar ataku gazowego z I wojny światowej[4].

Zobacz też[edytuj]

Guzów, Guzów-Kolonia, Guzówka, Guzówka-Kolonia

Przypisy

  1. GUS. Bank Danych Lokalnych
  2. Karol de Perthées, Mappa szczegulna woiewodztwa rawskiego, 1792
  3. a b Iwona Maria Szustakiewicz, Guzów. Podwarszawska rezydencja Łubieńskich i Sobańskich, "Rocznik Warszawski", nr 26 z 1996, s. 77-101. [dostęp 20.03.2012]
  4. Guzów - cmentarz wojenny 1914-1915 nr 1. [dostęp 2013-10-16].

Linki zewnętrzne[edytuj]