Guziec zwyczajny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Guziec zwyczajny
Phacochoerus africanus[1]
(Pallas, 1766)
Guziec zwyczajny
Guziec zwyczajny
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd parzystokopytne
Podrząd świniokształtne
Rodzina świniowate
Rodzaj Phacochoerus
Gatunek guziec zwyczajny
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     pewny zasięg

     możliwy zasięg lub wystąpienia przypadkowe

Guziec zwyczajny[3] (Phacochoerus africanus) – ssak parzystokopytny z rodziny świniowatych. P. africanus występuje praktycznie na terenie całej Afryki, z wyjątkiem regionów suchych i lasów tropikalnych. Jednak z powodu fragmentacji siedlisk i konfliktów z mieszkańcami wsi, obecnie jego występowanie ogranicza się do terenów objętych ochroną[4]. Jeden z dwóch gatunków rodzaju Phacochoerus[3].

Warzenschwein Kruger.jpg
Czaszka
Cechy gatunku
Zwierzę masywne, pysk uzbrojony w długie kły (u samców mogą dochodzić do 60 cm); po bokach głowy duże narośle skórne. Sierść krótka, czarna lub ciemnobrązowa. Na karku i grzbiecie grzywa z długich włosów.
Długość
100-150 cm
Ogon
20 cm
Wysokość w kłębie
64-84 cm
Masa ciała
50-150 kg
Pożywienie
Roślinne: bulwy, korzenie, kłącza

Na sawannie, gdzie występują guźce, pożywienie jest ubogie w składniki odżywcze, dlatego tereny, na których rosną żyzne rośliny są bardzo atrakcyjne. Niektóre mniejsze afrykańskie zwierzęta kopytne w celu uzyskania bardziej wartościowego pożywienia wędrują na dalekie odległości. Guźce jednak nie są zwierzętami migrującymi. Ich rozpowszechnienie w Afryce spowodowane jest w dużej mierze umiejętnością dopasowywania diety do warunków ekologicznych danego siedliska[5].

Aktywność
W ciągu dnia
Organizacja społeczna
Dorosłe samce jedynie tymczasowo formują się w grupy. Dorosłe samice natomiast formują stada od momentu wydania na świat potomstwa do końca ich okresu juwenilnego, ponieważ czerpią korzyści ze wspólnego wychowywania młodych. Młode w związku z tym żyją w stadzie bez względu na płeć, czy porę roku[6].
Rozród
Ruja od marca do kwietnia, w miocie do 4 młodych. Ciąża trwa od 167 do 175 dni[7].
Biotop
Sawanna, obszary stepowe, czasem błota
Status
Zwierzę łowne
Zachowanie

Typowe osobniki Phacochoerus africanus żyją w grupach rodzinnych, które zazwyczaj składają się z samic i ich młodych. Samce zwyczajowo opuszczają grupę po dwóch latach na rzecz założenia kolejnej lub rozpoczęcia samotniczego trybu życia. Samice niemalże cały czas spędzają w stadzie, wyjątkiem jest okres ciąży. Grupy zawierają do 18 osobników.

Guźce aktywne są w ciągu dnia, nocą zaś śpią, często wykorzystując do tego celu nory mrówników[8].

Z wysokimi temperaturami radzą sobie poprzez tarzanie się w błocie w niskich zaś tłoczą się razem w norach[9].

Znaczenie gospodarcze

Badania wskazują że mięso guźców  jest źródłem białka nadającego  się do spożycia przez ludzi co więcej może być ono promowane ze względu na ważne właściwości odżywcze. Cecha ta sprawia że mięso z guźców jest spożywane na kontynencie afrykańskim. Można zamówić je w wielu restauracjach w Afryce gdzie wykorzystuje się to jako atrakcje dla turystów.[7]

Podgatunki

Phacochoerus africanus aeliani (Cretzschmar, 1828)

Phacochoerus africanus africanus  (Gmelin, 1788 )

Phacochoerus africanus massaicus  (Lönnberg, 1908)

Phacochoerus africanus sundevallii  (Lönnberg, 1908)[10]

Guziec w kulturze[edytuj | edytuj kod]

Guziec jest jednym z głównych bohaterów serialu animowanego Timon i Pumba produkcji Walta Disneya oraz bohaterem drugoplanowym filmu Król Lew z 1994 roku, którego ów serial jest spin offem. Razem ze swoim przyjacielem Timonem (surykatką) przeżywa wiele przygód.

Phacochoerus africanus.jpg

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Phacochoerus africanus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Phacochoerus africanus. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk, 2015, s. 297. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. V. B. Muwanika, S. Nyakaana, H. R. Siegismund, P. Arctander. Phylogeography and population structure of the common warthog (Phacochoerus africanus) inferred from variation in mitochondrial DNA sequences and microsatellite loci. „Heredity”. 91, s. 361–372, 2003. DOI: 10.1038/sj.hdy.6800341. ISSN 0018-067X (ang.). 
  5. A. C. Treydte, S. M. Bernasconi, M. Kreuzer, P. J. Edwards. Diet of the Common Warthog (Phacochoerus africanus) on Former Cattle Grounds in a Tanzanian Savanna. Journal of Mammalogy, Vol. 87, No. 5, 2006, pp. 889-898.
  6. A. M. White, E. Z. Cameron, M. M. Peacock. Grouping patterns in warthogs, Phacochoerus africanus: is communal care of young enough to explain sociality? Behaviour Vol. 147, No. 1, 2010, pp. 1-18
  7. a b Hoffman L. C. and Sales J. 2007: Physical and chemical quality characteristics of warthog (Phacochoerus africanus) meat. Livestock Research for Rural Development. Volume 19, Article #153. Retrieved April 29, 2015, from http://www.lrrd.org/lrrd19/10/hoff19153.htm
  8. J. Kingdon: East African Mammals: An Atlas of Evolution in Africa, Volume 3, Part B: Large Mammals. Chicago: University of Chicago Press, 1979, s. 231–249.
  9. ADW: Phacochoerus africanus: INFORMATION, animaldiversity.org [dostęp 2017-11-23] (ang.).
  10. http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt