Gwardia Szwajcarska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gwardia Szwajcarska
Gwardia Szwajcarska
Sztandar Gwardii Szwajcarskiej za pontyfikatu Franciszka
Państwo  Watykan
Historia
Sformowanie 1506
Pierwszy dowódca Kaspar von Silenen
Święto 6 maja
Dane podstawowe
Obecny dowódca płk Christoph Graf
Podporządkowanie papież
Liczebność 110
Dostępni
Mężczyźni 110
Kobiety 0
Budżet wojskowy

Gwardia Szwajcarska (łac. Cohors pedestris Helvetiorum a sacra custodia Pontificis), Guardia Svizzera Pontificia – piesza formacja wojskowa pełniąca rolę straży przybocznej papieża, formalnie istniejąca od XVI wieku. Uważa się, że jest najmniejszą i najstarszą istniejącą armią świata, która istnieje nieprzerwanie od roku 1506[1]. Jednak w swojej historii miała przerwy w funkcjonowaniu, pierwszą od 1527 roku do 1548 roku kiedy to została reaktywowana przez papieża Pawła III. W 1798 została rozwiązana i reaktywowana w 1801 przez papieża Piusa VII oraz ponownie rozwiązana w 1808 i reaktywowana w 1814 przez tego samego papieża. Powodem, dla których w dwóch ostatnich przypadkach nastąpiło rozwiązanie Gwardii Papieskiej, była okupacja wojsk napoleońskich.

Historia[edytuj]

22 stycznia 1506 na zlecenie papieża Juliusza II 150 szwajcarskich najemników wkroczyło do Rzymu, by ochraniać papieży. Nie bez znaczenia przy formowaniu Gwardii ze Szwajcarów była także panująca w tym czasie na dworach europejskich moda na posiadanie takich oddziałów. Szwajcarzy uważani byli za dzielnych, zdyscyplinowanych i wiernych żołnierzy.

Skład osobowy[edytuj]

Obecnie papieskie wojsko liczy 110 żołnierzy: oficerów, podoficerów, halabardników i dwóch doboszy. Jej komendant ma rangę pułkownika, jest Domownikiem Papieskim i posiada tytuł Szlachcica Jego Świątobliwości.

Żołnierzami Gwardii Szwajcarskiej mogą być wyłącznie katoliccy obywatele Szwajcarii[2] (pochodzą głównie z kantonów katolickich Lucerna i Valais). W momencie zaprzysiężenia muszą być kawalerami o nieskalanej opinii, odbyć zasadniczą służbę wojskową w armii swego kraju, mieć od 19 do 30 lat i liczyć powyżej 174 cm wzrostu[3]. Podstawowa służba w Gwardii Szwajcarskiej trwa dwa lata, z możliwością przedłużenia.

Oficerowie to[4]:

  • Pułkownik - Dowódca Gwardii
  • Podpułkownik - Szef Sztabu
  • Kapelan (godnocią porównywalny do stopnia podpułkownika)
  • Major - komendant 2. plutonu
  • 2 Kapitanów - komendanci 1. i 3. plutonu

Podoficerowie to[5]:

  • Starszy sierżant - ma funkcję sztandarowego
  • 5 Sierżantów - zastępcy komendantów plutonów
  • 10 Kaprali - dowódcy drużyn
  • 10 Wice kaprali - zastępcy dowódców drużyn

Szeregowi:

  • 78 Halabardzistów (w tym 2 doboszy)

W związku z tym, że liczba gwardzistów przekracza 10% mieszkańców państwa, Jan Paweł II miał niegdyś nazwać Watykan najbardziej zmilitaryzowanym krajem świata[6].

Strój i uzbrojenie[edytuj]

Gwardziści umundurowani są w kolorowe uniformy, podobne do tych, w jakich w roku 1506 przybyli do Rzymu pierwsi żołnierze. Ich barwy są barwami szlacheckiej rodziny Medyceuszy. Nieprawdą jest, że mundury zaprojektował sam Michał Anioł Buonarroti. Stroje gwardzistów przez lata były modyfikowane zgodnie z duchem epoki. Obecne uniformy zostały zaprojektowane przez byłego komendanta Gwardii Szwajcarskiej w 1914 i nawiązują swoim wyglądem do pierwowzoru z XVI wieku.

Codzienny mundur gwardzisty jest jednolicie błękitny i prostszy w kroju od galowego.

Gwardziści używają następujących mundurów:

  • Błękitny mundur codzienny (dla oficerów z naramiennikami)
  • Oficerski czarny mundur wyjściowy[7] (naramienniki oficerów starszych złote obszyte na czarno)
  • Mundur galowy (kolory podano w tabelce poniżej)
  • Mundur wielkiej gali (z XVII-wieczną zbroją i morionem na mundurze galowym)
  • na wojskowych spotkaniach integracyjnych międzynarodowych lub szwajcarskich gwardziści używają mundurów szwajcarskich z naszywką przynależności do Gwardii Papieskiej[8]

Elementy ubioru[9][edytuj]

Stopień Pułkownik Podpułkownik Major Kapitan
Naramienniki[10]
noszone tylko z

niebieskim strojem codziennym

COL-GuardiaSvizzera-2.png TCOL-GuardiaSvizzera-2.png MAG-GuardiaSvizzera-2.png CAP-GuardiaSvizzera-2.png
Oznaki stopnia na berecie Commander GSP Insignia.png Vice Commander GSP Insignia.png Major GSP Insignia.png Captain GSP Insignia.png
Hełm Helmfeder weiss.JPG Helmfeder weinrot.JPG Helmfeder weinrot.JPG Helmfeder weinrot.JPG
Kolory munduru galowego Czerwony
Stopień Starszy sierżant Sierżant Kapral Wice kapral Halabardzista/Gwardzista Gwardzista w funkcji dobosza
Naramienniki Brak Brak Brak Brak Brak Brak
Oznaki stopnia na berecie Sergeant Major GSP Insignia.png Sergeant GSP Insignia.png Corporal GSP Insignia.png Vice Corporal GSP Insignia.png Brak Brak
Hełm Helmfeder weiss.JPG Helmfeder rot.JPG Helmfeder rot.JPG Helmfeder rot.JPG Helmfeder rot.JPG Elmo da Tamburo.jpg
Kolory munduru galowego Czarny i czerwony Niebieski, żółty i czerwony Niebieski, żółty i czarny

Gwardziści uzbrojeni są w halabardy – broń szwajcarskiej piechoty z okresu renesansu. Gwardziści posiadają również pancerze, miecze i broń palną. Oficerowie (ze względów bezpieczeństwa) posiadają pistolety, które są ich uzbrojeniem podczas pełnienia służby nocnej.

Zadania[edytuj]

Gwardia Szwajcarska – oprócz pełnienia funkcji reprezentacyjno-honorowych – od początku swego istnienia stanowi ochronę osobistą papieża i Pałacu Apostolskiego. Strzeże też granic Państwa Watykańskiego, a od niedawna jej członkowie (w strojach cywilnych) towarzyszą papieżowi w jego zagranicznych pielgrzymkach.

Podczas wakatu Stolicy Apostolskiej Gwardia podlega władzy kamerlinga i dba o spokojny przebieg konklawe.

Święto Gwardii Szwajcarskiej[edytuj]

 Osobny artykuł: Święto Gwardii Szwajcarskiej.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Informacja na stronie internetowej Watykanu
  2. The Swiss Guard - Admission Requirements
  3. Oficjalna strona Gwardii Szwajcarskiej (ang.). [dostęp 2012-05-06].
  4. Strona oficjalna Gwardii Szwajcarskiej - Organizacja, www.guardiasvizzera.va [dostęp 2017-08-22] (wł.).
  5. Pontifical Swiss Guard / Guardia Svizzera Pontificia - Cohors Pedestris Helvetiorum a Sacra Custodia Pontificis, www.uniforminsignia.org [dostęp 2017-09-09] (ang.).
  6. Kalendarium wydarzeń - Kalendarium - Polska.pl
  7. Zdjęcie 5 oficerów w czarnych mundurach na profilu Guardia Svizzera Pontificia, www.facebook.com [dostęp 2017-09-09] (wł. • niem. • fr.).
  8. Guardia Svizzera Pontificia, www.facebook.com [dostęp 2017-09-09] (pol.).
  9. Alvarez, David J., The pope's soldiers : a military history of the modern Vatican, Lawrence, Kan.: University Press of Kansas, 2011, ISBN 9780700617708, OCLC 681500334.
  10. Naramienniki pochodzą z różnych zdjęć w internecie. Zwłaszcza: Pułkownik Anrig i Oficerowie

Bibliografia[edytuj]

  • Najmniejsza i najstarsza armia świata Czesław Michalski, KONSPEKT - Pismo Akademii Pedagogicznej w Krakowie, nr 2/2007 (29), wydanie internetowe [1], dostęp 02.04.2010
  • ABC chrześcijanina. Mały słownik, Warszawa 1999, s. 84. ​ISBN 83-85762-95-7
  • Encyklopedia Katolicka, t. VI, Lublin 1993, s. 419-420.