Gwardia Szwajcarska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gwardia Szwajcarska
Gwardia Szwajcarska
Sztandar Gwardii Szwajcarskiej za pontyfikatu Franciszka
Państwo  Watykan
Historia
Sformowanie 1506
Pierwszy dowódca Kaspar von Silenen
Święto 6 maja
Dane podstawowe
Obecny dowódca płk Christoph Graf
Podporządkowanie papież
Liczebność 110
Dostępni
Mężczyźni 110
Kobiety 0
Budżet wojskowy

Gwardia Szwajcarska (łac. Cohors pedestris Helvetiorum a sacra custodia Pontificis), Guardia Svizzera Pontificia – piesza formacja wojskowa pełniąca rolę straży przybocznej papieża, formalnie istniejąca od XVI wieku. Uważa się, że jest najmniejszą i najstarszą istniejącą armią świata - istnieje od roku 1506[1]. Jednak w swojej historii miała przerwy w funkcjonowaniu, pierwszą od 1527 roku do 1548 roku kiedy to została reaktywowana przez papieża Pawła III. W 1798 została rozwiązana i reaktywowana w 1801 przez papieża Piusa VII oraz ponownie rozwiązana w 1808 i reaktywowana w 1814 przez tego samego papieża. Powodem, dla których w dwóch ostatnich przypadkach nastąpiło rozwiązanie Gwardii Papieskiej, była okupacja wojsk napoleońskich.

Historia[edytuj | edytuj kod]

22 stycznia 1506 na zlecenie papieża Juliusza II 150 szwajcarskich najemników wkroczyło do Rzymu, by ochraniać papieży. Nie bez znaczenia przy formowaniu Gwardii ze Szwajcarów była także panująca w tym czasie na dworach europejskich moda na posiadanie takich oddziałów. Szwajcarzy uważani byli za dzielnych, zdyscyplinowanych i wiernych żołnierzy.

Skład osobowy[edytuj | edytuj kod]

Obecnie papieskie wojsko liczy 110 żołnierzy[2]: oficerów, podoficerów, halabardników i dwóch doboszy. Jej komendant ma rangę pułkownika, jest Domownikiem Papieskim i posiada tytuł Szlachcica Jego Świątobliwości.

Żołnierzami Gwardii Szwajcarskiej mogą być wyłącznie katoliccy obywatele Szwajcarii[3] (pochodzą głównie z kantonów katolickich Lucerna i Valais). W momencie zaprzysiężenia muszą być kawalerami o nieskalanej opinii, odbyć zasadniczą służbę wojskową w armii swego kraju, mieć od 19 do 30 lat i liczyć powyżej 174 cm wzrostu[4]. Podstawowa służba w Gwardii Szwajcarskiej trwa dwa lata, z możliwością przedłużenia.

Oficerowie to[5]:

  • Pułkownik - Dowódca Gwardii
  • Podpułkownik - Szef Sztabu
  • Kapelan (godnością porównywalny do stopnia podpułkownika)
  • Major - komendant 2. plutonu
  • 2 Kapitanów - komendanci 1. i 3. plutonu

Podoficerowie to[6]:

  • Starszy sierżant - ma funkcję sztandarowego
  • 5 Sierżantów - zastępcy komendantów plutonów
  • 10 Kaprali - dowódcy drużyn
  • 10 Wicekaprali - zastępcy dowódców drużyn

Szeregowi:

  • 78 Halabardzistów (w tym 2 doboszy)

W związku z tym, że liczba gwardzistów przekracza 10% mieszkańców państwa, Jan Paweł II miał niegdyś nazwać Watykan najbardziej zmilitaryzowanym krajem świata[7].

Strój i uzbrojenie[edytuj | edytuj kod]

Gwardziści umundurowani są w kolorowe uniformy, podobne do tych, w jakich w roku 1506 przybyli do Rzymu pierwsi żołnierze. Ich barwy są barwami szlacheckiej rodziny Medyceuszy. Nieprawdą jest, że mundury zaprojektował sam Michał Anioł Buonarroti. Stroje gwardzistów przez lata były modyfikowane zgodnie z duchem poszczególnych epok. Obecne uniformy zostały zaprojektowane przez byłego komendanta Gwardii Szwajcarskiej w 1914 i nawiązują swoim wyglądem do pierwowzoru z XVI wieku.

Codzienny mundur gwardzisty jest jednolicie błękitny i prostszy w kroju od galowego.

Gwardziści używają następujących mundurów:

  • Błękitny mundur codzienny (dla oficerów z naramiennikami)
  • Oficerski czarny mundur wyjściowy[8] (naramienniki oficerów starszych złote obszyte na czarno)
  • Mundur galowy (kolory podano w tabelce poniżej)
  • Mundur wielkiej gali (z XVII-wieczną zbroją i morionem na mundurze galowym)
  • na wojskowych spotkaniach integracyjnych międzynarodowych lub szwajcarskich gwardziści używają mundurów szwajcarskich z naszywką przynależności do Gwardii Papieskiej[9]

Elementy ubioru[10][edytuj | edytuj kod]

Stopień Pułkownik Podpułkownik Major Kapitan
Naramienniki[11]
noszone tylko z

niebieskim strojem codziennym

COL-GuardiaSvizzera-2.png TCOL-GuardiaSvizzera-2.png MAG-GuardiaSvizzera-2.png CAP-GuardiaSvizzera-2.png
Oznaki stopnia na berecie CommanderGSPInsignia v2.png ViceCommanderGSPInsignia v2.png MajorGSPInsignia v2.png CaptainGSPInsignia v2.png
Hełm[a] Helmfeder weiss.JPG Helmfeder weinrot.JPG Helmfeder weinrot.JPG Helmfeder weinrot.JPG
Kolory munduru galowego Czerwony
Stopień Starszy sierżant Sierżant Kapral Wicekapral Halabardzista/Gwardzista Gwardzista w funkcji dobosza
Naramienniki Brak Brak Brak Brak Brak Brak
Oznaki stopnia na berecie SergeantMajorGSPInsignia v2.png SergeantGSPInsignia v2.png CorporalGSPInsignia v2.png ViceCorporalGSP Insignia v2.png Brak Brak
Hełm[a] Helmfeder weiss.JPG Helmfeder rot.JPG Helmfeder rot.JPG Helmfeder rot.JPG Helmfeder rot.JPG Elmo da Tamburo.jpg
Kolory munduru galowego Czarny i czerwony Niebieski, żółty i czerwony Niebieski, żółty i czarny

Broń i rynsztunek[edytuj | edytuj kod]

Stopień Oficerowie Sierżanci Kapral Wicekapral Halabardzista
Broń drzewcowa Nie używają Nie używają Alabarda Caporale Guardia Svizzera.svg[12] Alabarda Vice Caporale Guardia Svizzera.svg[13] Alabarda Guardia Svizzera.svg
Partyzana Halabarda
Miecz Rapier Krótki miecz (~1m) o prostej esowatej gardzie[14]
Inne Laska[15]

W poczcie sztandarowym poza starszym sierżantem z funkcją chorążego jest też dwóch kaprali lub wicekaprali z flambergami[16].

Gdy pełnią funkcje ochroniarskie Gwardziści używają również[17]:

Zadania[edytuj | edytuj kod]

Gwardia Szwajcarska – oprócz pełnienia funkcji reprezentacyjno-honorowych – od początku swego istnienia stanowi ochronę osobistą papieża i Pałacu Apostolskiego. Strzeże też granic Państwa Watykańskiego, a od niedawna jej członkowie (w strojach cywilnych) towarzyszą papieżowi w jego zagranicznych pielgrzymkach.

Podczas wakatu Stolicy Apostolskiej Gwardia podlega władzy kamerlinga i dba o spokojny przebieg konklawe.

Święto Gwardii Szwajcarskiej[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Święto Gwardii Szwajcarskiej.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Używa się również hełmu czarnego z piórami (zwłaszcza w czasie liturgii i wydarzeń religijnych) oraz hełm bez piór.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Informacja na stronie internetowej Watykanu
  2. Na konferencji prasowej poprzedzającej Zaprzysiężenie 6 maja 2018 była mowa o powiększeniu Gwardii do 135 osób. Zob. artykuł po włosku na vaticannews.va
  3. The Swiss Guard - Admission Requirements, www.vatican.va [dostęp 2017-11-23] (wł.).
  4. Oficjalna strona Gwardii Szwajcarskiej (ang.). [dostęp 2012-05-06].
  5. Strona oficjalna Gwardii Szwajcarskiej - Organizacja, www.guardiasvizzera.va [dostęp 2017-08-22] (wł.).
  6. Pontifical Swiss Guard / Guardia Svizzera Pontificia - Cohors Pedestris Helvetiorum a Sacra Custodia Pontificis, www.uniforminsignia.org [dostęp 2017-09-09] (ang.).
  7. Kalendarium, wiadomosci.polska.pl [dostęp 2017-11-23] [zarchiwizowane z adresu 2007-08-11] (pol.).
  8. Zdjęcie 5 oficerów w czarnych mundurach na profilu Guardia Svizzera Pontificia, www.facebook.com [dostęp 2017-09-09] (wł. • niem. • fr.).
  9. Guardia Svizzera Pontificia, www.facebook.com [dostęp 2017-09-09] (pol.).
  10. Alvarez, David J., The pope's soldiers : a military history of the modern Vatican, Lawrence, Kan.: University Press of Kansas, 2011, ISBN 978-0-7006-1770-8, OCLC 681500334.
  11. Naramienniki pochodzą z różnych zdjęć w internecie. Zwłaszcza: Pułkownik Anrig i Oficerowie
  12. Zdjęcie awansu na stopień kaprala z profilu Gwardii, www.facebook.com [dostęp 2017-09-23] (pol.).
  13. Zdjęcie awansu na stopień wicekaprala z profilu Gwardii, www.facebook.com [dostęp 2017-09-23] (pol.).
  14. My new Swiss friends, „Letters from Rome”, 11 września 2008 [dostęp 2017-09-14] (ang.).
  15. Sierżanci z laskami na profilu Gwardii, www.facebook.com
  16. Flambergi podczas ślubowania z profilu Gwardii, www.facebook.com
  17. Happy Easter: Guns of the Vatican's Swiss Guard, the world's oldest continuously serving military unit, „Guns.com”, 16 kwietnia 2017 [dostęp 2017-09-12] (ang.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Najmniejsza i najstarsza armia świata Czesław Michalski, KONSPEKT - Pismo Akademii Pedagogicznej w Krakowie, nr 2/2007 (29), wydanie internetowe [1], dostęp 02.04.2010
  • ABC chrześcijanina. Mały słownik, Warszawa 1999, s. 84. ​ISBN 83-85762-95-7
  • Encyklopedia Katolicka, t. VI, Lublin 1993, s. 419-420.