Gwiezdne wrota (serial telewizyjny)
Ten artykuł należy dopracować |
![]() | |
Gatunek | |
---|---|
Kraj produkcji | |
Oryginalny język | |
Twórcy | |
Główne role |
Richard Dean Anderson |
Liczba odcinków |
214 |
Liczba serii |
10 |
Lista odcinków | |
Produkcja | |
Produkcja | |
Muzyka | |
Wytwórnia |
MGM Television |
Czas trwania odcinka |
44 min |
Pierwsza emisja | |
Data premiery | |
Stacja telewizyjna |
Showtime |
Lata emisji | |
Chronologia | |
Poprzednik | |
Kontynuacja | |
Powiązane | |
Strona internetowa |
Gwiezdne wrota (ang. Stargate SG-1, krócej SG-1) – amerykańsko-kanadyjski serial fantastycznonaukowy wyprodukowany przez MGM Television i Double Secret Productions[2]. Twórcami serialu są Brad Wright i Jonathan Glassner. Fabuła serii opiera się na wydarzeniach przedstawionych w filmie z 1994 r. Serial składa się łącznie z 214 odcinków podzielonych na 10 sezonów. Premiera odbyła się 27 lipca 1997 r. na kanale Showtime, a ostatni odcinek wyemitowano 13 marca 2007 r. na kanale Sky 1. W 2008 roku powstały także dwa filmy fabularne związane z serialem – Gwiezdne wrota: Arka Prawdy oraz Gwiezdne wrota: Continuum.
Akcja serialu rozpoczyna się rok po wydarzeniach z filmu kinowego. Rząd Stanów Zjednoczonych przypadkowo dowiaduje się, że przechowywane przez nich urządzenie pozaziemskiego pochodzenia (Gwiezdne wrota) – jest w stanie dokonywać transportu poprzez tunel czasoprzestrzenny. Dzięki odkryciu utworzone zostają elitarne jednostki podlegające dowództwu Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych, które mają za zadanie chronić Ziemię przed zagrożeniami z kosmosu. Czołową drużyną zostaje SG-1, która składa się z ze specjalistów z wielu dziedzin. Stanowią ją: pułkownik Jack O’Neilla (Richard Dean Anderson), doktor Daniel Jackson (Michael Shanks), major Samanthy Carter (Amanda Tapping) i Teal’ca (Christopher Judge). Serial nawiązuje do mitologii egipskiej, nordyckiej oraz legend arturiańskich.
Z serialem związana jest również seria Stargate: Infinity, dwie serie spin-off pt. Gwiezdne wrota: Atlantyda (2004–2009) oraz Gwiezdne wrota: Wszechświat (2009–2011), a także wiele słuchowisk, książek i gier.
Fabuła[edytuj | edytuj kod]
Po powrocie pułkownika O’Neilla z misji na Abydos, Gwiezdne Wrota zostają wyłączone i dostarczone do bazy Cheyenne w pobliżu Colorado Springs w stanie Colorado, w Stanach Zjednoczonych. Rok później Wrota zostają aktywowane z zewnątrz i do bazy dostaje się grupa wojowników Jaffa, która przypuszcza atak. Dowódca bazy, generał Hammond, prosi pułkownika O’Neilla o powrót do służby i pomoc w poprowadzeniu kolejnej misji na Abydos, podejrzewając, że to właśnie z tej planety przybył wrogi oddział. Na Abydos drużyna z Ziemi spotyka doktora Jacksona, który pozostał tam po pierwszej wyprawie. Dzieli się on odkryciem zapisków w jaskiniach, które dowodzą o istnieniu całej sieci gwiezdnych wrót. Jego zdaniem wrogowie mogli pochodzić z którejś z tysięcy innych istniejących planet. Kolejny atak obcych, tym razem na mieszkańców Abydos, umożliwia Ziemianom odnalezienie i uratowanie porwanych mieszkańców, w tym także żony doktora Jacksona.
Na planecie Chulak zdobywają uznanie u jednego z obcych o imieniu Teal’c, który mając nadzieję na oswobodzenie swojego ludu spod rządów Goa’uldów, postanawia zdradzić swojego władcę i przyłączyć się do Ziemian z nadzieją obalenia despotycznych rządów. W bazie Cheyenne zostaje utworzone Dowództwo Gwiezdnych Wrót – SGC, a także kilkanaście drużyn SG, w tym również SG-1. Drużyny mają za zadanie podróżowanie przez Wrota, badanie innych światów i technologii, które umożliwiłyby walkę z Goa’uldami, a także pozyskiwanie nowych sojuszników.
Saga Goa’uld[edytuj | edytuj kod]
- Osobny artykuł:
Akcja odcinka pilotażowego zatytułowanego Dzieci bogów rozpoczyna się rok po wydarzeniach z pierwszego filmu. Głównym antagonistą jest Apofis (Peter Williams). Baza Cheyenne (poziomy podziemne od 16 do 28) zostaje ponownie aktywowana po rocznej przerwie i przemianowana na SGC, gdy wrota okazują się być częścią międzyplanetarnej sieci tuneli podprzestrzennych łączących liczne planety w naszej galaktyce. Utworzone zostają zespoły SG, których zadaniem jest obrona Ziemi przed Goa’uldami, posiadającymi ogromne międzygwiezdne okręty wojenne w kształcie piramid oraz niezliczoną armię Jaffa – dziedzicznych zniewolonych wojowników, będących ludzkimi inkubatorami dla larw Goa’uld). Sztandarowy zespół Ziemi, SG-1, do którego dołącza były pierwszy przyboczny Apofisa, Teal’c (Lead Soldier Jaffa) rozpoczyna eksplorację innych planet zamieszkałych głównie przez mniej zaawansowane społeczeństwa ludzi porwanych i wykorzystywanych do niewolniczej pracy przed Goauld'ów. Podczas spotykań z innymi rasami SG-1 zawiązuje kilka kluczowych sojuszy:
- Podobni do Goa’uldów, ale żyjący w pełnej symbiozie z własnymi larwami Goa′uldów – Tok’ra,
- Bardzo zaawansowani ludzie – Tollanie,
- Pacyfiści – Noxowie,
- Istoty podobne do opisywanych podczas kontaktu w Roswell. Bardzo zaawansowana rasa, która objawiała się ludziom przez tysiące lat jako Bogowie starożytnych Wikingów, lecz nie wykorzystujący ludzi – Asgardzi,
- Oraz resztki potężnych Pradawnych po ascendencji.
Innym zagrożeniem, które pojawia się w sezonie 4 (i finale sezonu 3), są maszyny o nazwie Replikatory. W międzyczasie również nieuczciwi agenci wywiadu na Ziemi, organizacja NID, wielokrotnie próbuje przejąć kontrolę nad Gwiezdnymi Wrotami i innymi technologiami obcych. Mimo śmierci Apofisa na początku sezonu 5, Imperium Goa’uld pozostaje poważnym zagrożeniem dla SGC oraz Ziemi i jej sojuszników (do końca sezonu 8). Władca Systemów Lord Baal, (inny zapis: Ba′al) (Cliff Simon), jest jedynym wpływowym Goa’uldem w trakcie ostatnich dwóch sezonów Stargate SG-1. Został on ostatecznie pokonany w filmie DVD Stargate: Continuum.
Saga Anubis[edytuj | edytuj kod]
Po porażce Apofisa w sezonie 5, najważniejszym i najbardziej niebezpiecznym przeciwnikiem staje się Władca Systemów – Anubis. Posiada on dużą wiedzę na temat Pradawnych i ich technologii. Gdy Ziemianie budują swój pierwszy statek międzygwiezdny (Prometeusz) w sezonach 6 i 7, Anubis tworzy armię niemal niepokonanych Wojowników Kull i niszczy wielu Władców Systemów. W finale 7 sezonu SG-1 odkrywa potężną broń w placówce Pradawnych na Antarktydzie, która niszczy całą flotę Anubisa. Stanowi to „podkładkę” dla spin-offa serii: Stargate Atlantis – który rozpoczyna się właśnie w tym miejscu. W sezonie 8 Baal przejmuje większość sił Anubisa, jednak to Władca potajemnie odzyskuje kontrolę nad jego armią. Ludzkie formy Replikatorów (wyższy poziom – składające się z nanobotów) rozpoczynają podbój Władców Systemu, ale SG-1 znajduje i dostosowuje starożytną broń, aby zniszczyć wszystkie Replikatory w całej galaktyce. Koniec sezonu 8 ujawnia dobroczynny charakter Omy Desali, która jest odpowiedzialna za ascendencję Anubisa. Kiedy angażuje go w odwieczną walkę, ogranicza jego oddziaływanie na śmiertelników. Replikatory i najbardziej wpływowi Władcy Systemów zostają unicestwieni, a Jaffa uwolnili się spod jarzma Goa’uld.
Saga Ori[edytuj | edytuj kod]
Po sezonie 8, pierwotna drużyna SG-1 rozpada się: Teal′c wraca na Dakarę, Daniel Jackson czeka na Dedala i lot do Atlantydy, natomiast Samantha Carter dostaje przydział w Strefie 51. Nowym dowódcą SG-1 zostaje pułkownik Cameron Mitchell, pilot zasłużony w bitwie nad Antarktydą. W międzyczasie SGC nieumyślnie zwraca uwagę starożytnej rasy zwanej Ori na własną galaktykę. Gdy Ori wysyłają swoich ulepszonych ludzi – Przeorów – do naszej Drogi Mlecznej, aby szerzyli religię, która ma na celu zwiększenie ich mocy, Ba’al wraz z kilkoma pomniejszymi Goa’uldami przenika na Ziemię jako „Trust” (koalicja fałszywych agentów NID), aby odbudować własną potęgę. Pod koniec sezonu 9, Ori rozpoczynają krucjatę swoimi statkami wojennymi i z łatwością pokonują zrzeszone siły Ziemi i ich sojuszników. Przywódca Ori, Adria, zostaje przedstawiona dopiero w premierowym odcinku 10 sezonu. SG-1 udaje się na poszukiwania Sangreala – starożytnej broni, która może pomóc pokonać wojowniczą rasę. Szuka jej także Ba’al, wraz ze swoimi klonami, lecz na potrzeby własne. Z pomocą potężnego Merlina, SG-1 znajduje plany budowy Sangreala i wysyła działającą wersję maszyny do galaktyki Ori. Krótko po tym Adria osiąga wyższy poziom istnienia. Cała saga Ori kończy się w powiązanym z serią filmie „Gwiezdne wrota: Arka prawdy”.
Obsada[edytuj | edytuj kod]
- Osobny artykuł:
Postać | Aktor | Sezony | Filmy | ||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | Gwiezdne wrota: Arka Prawdy | Gwiezdne wrota: Continuum | ||
Jack O’Neill | Richard Dean Anderson | Główna | Gościnnie | Główna | |||||||||
Daniel Jackson | Michael Shanks | Główna | Gościnnie | Główna | |||||||||
Samantha Carter | Amanda Tapping | Główna | |||||||||||
Teal’c | Christopher Judge | Główna | |||||||||||
George Hammond | Don S. Davis | Główna | Gościnnie | Gościnnie | |||||||||
Jonas Quinn | Corin Nemec | Gościnnie | Główna | Gościnnie | |||||||||
Cameron Mitchell | Ben Browder | Główna | |||||||||||
Hank Landry | Beau Bridges | Główna | Gościnnie | ||||||||||
Vala Mal Doran | Claudia Black | Gościnnie | Główna |
- Richard Dean Anderson jako Jonathan „Jack” O’Neill – pułkownik i weteran operacji specjalnych United States Air Force, który poprowadził pierwszą misję przez wrota w filmie Stargate (grany wtedy przez Kurta Russella). Przywrócony z emerytury w pilotażowym odcinku do służby jako dowódca SG-1 w pierwszych siedmiu sezonach. Przejmuje dowodzenie nad SGC po awansie na generała brygady na początku sezonu 8. Przeniesiony do Waszyngtonu przed sezonem 9, otrzymuje awans na generała. Pojawia się w sezonach 9 i 10 SG-1, a także w Stargate: Continuum oraz w sezonach 1 i 3 Stargate: Atlantis, również jako generał – pułkownik w wielu epizodach Stargate: Universe, gdzie dowodzi Department of Homeworld Security.
- Michael Shanks jako dr Daniel Jackson – egiptolog, którego naciągane teorie o piramidach doprowadziły do udziału w pierwotnej misji Stargate w filmie (gdzie Daniela grał James Spader). Dołącza do drużyny SG-1 w poszukiwaniu porwanej żony w odcinku pilotażowym, ale jego naiwność i ciekawość regularnie stwarza przeszkody dla zespołu[3]. Postać stopniowo ewoluuje: od bycia archeologiem i tłumaczem w sumienie zespołu[4]. Jest częścią SG-1 do momentu przejścia na wyższy poziom egzystencji (ascenduje w chwili śmierci) na koniec 5 sezonu. Po przeciwstawieniu się zasadom nieingerencji powraca do naturalnego ciała na początku sezonu 7 i pozostaje już tak do końca serialu. W ostatnich trzech sezonach pokazuje swoje obiekcje w stosunkach z Valą Mal Doran[3]. Daniel pojawia się również w obu filmach DVD oraz w okresach 1 i 5 Stargate: Atlantis. Pojawił się w odcinku pilotażowym i dwóch kolejnych odcinkach Stargate: Universe.
- Amanda Tapping jako dr Samantha Carter – genialna astrofizyk[5] i kapitan (w sezonie 3 awansowana na major) Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych, który dołącza do SG-1 pod dowództwem płk O’Neilla w pilotażowym odcinku. Na początku sezonu 8, po awansie na podpułkownika, przejmuje dowodzenie nad SG-1. Seria wielokrotnie nawiązuje do romantycznych uczuć między O’Neillem i Carter, ale ich związek nigdy nie jest skonsumowany (oboje są wojskowymi w podległości służbowej) poza alternatywną rzeczywistością. Carter pomaga ppłk. Cameronowi Mitchellowi w sezonie 9 i 10. Po jej uczestnictwie w Stargate: The Ark of Truth zostaje mianowana na pułkownika i staje się nowym dowódcą wyprawy Atlantis w sezonie 4 Stargate: Atlantis. Ponownie wstępuje do SG-1 w Stargate: Continuum. Jest obarczona tymczasowym dowództwem SGC podczas ataku przez statek Wraith w finale serii Stargate: Atlantis. Później jest dowódcą George’a Hammonda (krążownika klasy Daedalus) i pojawia się w pierwszym odcinku Stargate: Universe. Carter występuje epizodycznie we wszystkich sezonach Stargate Atlantis (poza 4, gdzie jest jedną z głównych postaci) i pojawia się też w pierwszym Atlantis filmie DVD i w trzecim filmie o SG-1.
- Christopher Judge jako Teal’c – cichy i mocny Jaffa – kosmita, który był pierwszym przybocznym osobistej straży Goa’ulda Apofisa. Dołącza do SG-1 w trzecim odcinku w nadziei, że doprowadzi jego naród (Jaffa) do wolności. Pomimo sukcesu w realizacji tego celu na koniec sezonu 8, pozostaje członkiem SG-1 do końca serialu. Pojawia się również w obu filmach DVD oraz w 4 sezonie Stargate Atlantis.
- Don S. Davis jako George Hammond – Generał major US Air Force (później Generał broni), który dowodził SGC w ciągu pierwszych siedmiu sezonów. Oprócz pojedynczych występów w okresach od 8 do 10 w Stargate SG-1 pojawia się w sezonie 1 Stargate Atlantis. Davis zmarł na atak serca w czerwcu 2008 roku, przez co jego ostatnią rolą w uniwersum Gwiezdnych Wrót była rola w Stargate: Continuum[6].
- Corin Nemec jako Jonas Quinn – pochodzący z innej planety naukowiec z kraju Kelowna na planecie Langara. Daniel poświęca swoje życie (co prowadzi do jego oświecenia i ascendencji) na koniec 5 sezonu w próbie uratowania Kelowna od kataklizmu, ale jego reakcja nie jest pozytywnie przyjęta przez przywódców co powoduje, że Jonas pomaga Ziemianom. Jest on człowiekiem szybko uczącym się i wypełnia puste miejsce Daniela w SG-1 w sezonie 6. Po powrocie Daniela wraca na swoją planetę i tam pozostaje, występuje jeszcze w sezonie 7.
- Ben Browder jako Cameron „Cam” Mitchell – podpułkownik United States Air Force, który jest wyznaczony jako nowy dowódca SG-1 na początku sezonu 9. Stara się doprowadzić do połączenia jej byłych członków (Sam, Daniela i Teal’ca) pod jego dowództwem SG-1. Jest on mianowany na pułkownika między jego występami w Stargate: The Ark of Truth a Stargate: Continuum.
- Beau Bridges jako Henry „Hank” Landry – Generał United States Air Force i dowódca SGC w sezonie 9 i 10. Zastąpił Hammonda, który odszedł na emeryturę. Jest ojcem medycznego oficera SGC Carolyn Lam i pojawia się zarówno w filmach, jak i sezonach 2 i 3 Stargate Atlantis.
- Claudia Black jako Vala Mal Doran – oszustka z nienazwanej planety oraz były ludzki gospodarz Goa’ulda Qetesh. Jej pierwszy występ w sezonie 8 – „Bez ograniczeń” jest początkiem jej flirtu oraz antagonistycznych stosunków z Danielem[3]. W sezonie 9 wraz z nim nieumyślnie odkrywa nowe zagrożenie, czyli Ori. Przyłącza się do SG-1 po urodzeniu nowego lidera Ori na początku sezonu 10 i pojawia się w filmach DVD. W październiku 2009 roku, jest jedynym byłym członkiem obsady, który nie dostał propozycji uczestniczenia w trzecim filmie.

Sezony i odcinki[edytuj | edytuj kod]
- Osobny artykuł:
Gwiezdne wrota liczą 7 sezonów po 22 odcinki i 3 sezony po 20 odcinków, łącznie 214 odcinków w 10 sezonach. 14 marca 2007 roku na amerykańskim kanale Sci Fi Channel został wyemitowany ostatni odcinek pt. Unending. Do serialu zalicza się również dwa filmy pełnometrażowe Gwiezdne Wrota: Arka Prawdy oraz Gwiezdne wrota: Continuum.
Emisja w Polsce[edytuj | edytuj kod]
Polską premierową emisję pierwszych dwóch sezonów zaprezentowała stacja TVN, kolejnych 8 – HBO. Począwszy od 3 grudnia 2007 kanał AXN SciFi wyemitował wszystkie dziesięć sezonów serialu (emisja ostatniego odcinka nastąpiła 15 kwietnia 2009). Ponadto kanały AXN SciFi i AXN emitują kilka cykli powtórek różnych sezonów. W 2013 roku AXN rozpoczęło emisję serii Stargate: Wszechświat. Od 26 lutego 2014 roku serial emituje TV PULS od poniedziałku do piątku o 9:55 lub 10:00 oraz 17:00. Serial nadaje kanał SciFi Universal o 16:10 i 17:10.
Przypisy[edytuj | edytuj kod]
- ↑ Paul Brenner, Stargate: Overview, AllMovie [dostęp 2021-06-05] (ang.).
- ↑ Gwiezdne wrota / Stargate SG-1. [dostęp 2021-11-21].
- ↑ a b c Steven Eramo, Michael Shanks – Curious Mind, „TV Zone”, 64, lipiec 2005, s. 40–42 .
- ↑ Brad Wright i inni, Stargate SG-1: Season 3 – Timeline To The Future – Part 1: Legacy Of The Gate (DVD), MGM Home Entertainment, 2001 .
- ↑ Booker 2004, s. 181–182.
- ↑ Don S. Davis: 1942-2008, GateWorld, 30 czerwca 2008 [dostęp 2021-06-21] (ang.).
Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]
- Gwiezdne wrota w bazie IMDb (ang.)
- Gwiezdne wrota w bazie Filmweb
- Serwis o serialu na stronie kanału Sci Fi. scifi.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-04-10)].
- Anglojęzyczny portal o świecie Gwiezdnych Wrót wraz z encyklopedią postaci, planet i ras
- Polski portal o serialach Stargate SG-1 i Stargate Atlantis
- Anglojęzyczny portal z między innymi: opisami odcinków, fanfiction itp.
- Fanfiction
- Seriale ze świata Gwiezdnych wrót
- Telewizyjne seriale fantastycznonaukowe
- Amerykańskie telewizyjne seriale fantastycznonaukowe
- Kanadyjskie telewizyjne seriale fantastyczne
- Seriale telewizyjne zrealizowane na podstawie filmów
- Seriale telewizyjne emitowane od 1997
- Seriale telewizyjne zakończone w 2007
- Seriale telewizji Showtime