Gwiezdne wrota (serial telewizyjny)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gwiezdne wrota
Stargate SG-1
Gwiezdne wrota
Gatunek serialu sci-fi
Kraj produkcji  Kanada
 Stany Zjednoczone
Oryginalny język angielski
Główne role Richard Dean Anderson
Michael Shanks
Amanda Tapping
Christopher Judge
Don S. Davis
Liczba odcinków 214
Liczba serii 10
Lista odcinków
Produkcja
Produkcja Jonathan Glassner
Brad Wright
Czas trwania odcinka 42 minuty
Pierwsza emisja
Stacja telewizyjna Stany Zjednoczone Showtime
(sezony 1 - 5)
Stany Zjednoczone Sci Fi Channel (sezony 6 - 10)
Polska TVN
(sezony 1 - 2)
Polska AXN
(sezony 1 - 10)
Polska AXN SciFi
(sezony 1 - 10)
Polska TV Puls
(sezony 1-10) (10-tylko-1odc)
Lata emisji 1997-2007
Data premiery 27 lipca 1997
Chronologia
Poprzednik Gwiezdne wrota (film)
Kontynuacja Gwiezdne wrota: Arka prawdy
Powiązane Gwiezdne wrota: Atlantyda
Gwiezdne wrota: Wszechświat
Oficjalna strona serialu

Gwiezdne wrota (ang. Stargate SG-1) – amerykańsko-kanadyjski serial fantastyczno-naukowy zrealizowany przez Metro-Goldwyn-Mayer. Twórcami serialu są Brad Wright i Jonathan Glassner. Fabuła serii opiera się na wydarzeniach przedstawionych w filmie kinowym z 1994 roku pt. Gwiezdne wrota. Serial składa się łącznie z 214 odcinków podzielonych na 10 sezonów, a swoją premierę miał 27 lipca 1997 roku na kanale Showtime; ostatni odcinek wyemitowano 13 marca 2007 roku na kanale Sky1. W 2008 roku powstały także dwa filmy fabularne związane z serialem, kończące wątki serialu – Gwiezdne wrota: Arka Prawdy oraz Gwiezdne wrota: Continuum.

Akcja serialu rozpoczyna się rok po wydarzeniach z filmu kinowego, gdy rząd Stanów Zjednoczonych przypadkowo dowiaduje się, że przechowywane przez nich urządzenie Obcych o nazwie Gwiezdne Wrota jest w stanie transportować ludzi i przedmioty także na inne planety. W związku z tym, zostają sformowane elitarne jednostki podlegające dowództwu Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych, które mają za zadanie chronić Ziemię przed zagrożeniami z kosmosu, takimi jak Goa’uldowie, Replikatory czy Ori. Flagową drużyną jednostki jest SG-1, składająca się ze specjalistów w swoich dziedzinach - pułkownika Jacka O’Neilla (Richard Dean Anderson), doktora Daniela Jacksona (Michael Shanks), major Samanthy Carter (Amanda Tapping) i Teal'ca (Christopher Judge). Serial nawiązuje szczególnie do mitologii egipskiej i nordyckiej, a także do legend arturiańskich.

Z serialem związana jest również seria Stargate: Infinity, dwie serie spin-off pt. Gwiezdne wrota: Atlantyda (2004-2009) oraz Gwiezdne wrota: Wszechświat (2009-2011), a także wiele słuchowisk, książek i gier.

Fabuła[edytuj]

Po powrocie pułkownika O’Neilla z misji na Abydos, Gwiezdne wrota zostały wyłączone i przechowywane w bazie Cheyenne w pobliżu Colorado Springs w stanie Colorado, w Stanach Zjednoczonych. Rok później Wrota aktywowały się samoczynnie i wyszła z nich grupa obcych zwanych Goa’uldami, która zaatakowała bazę. Jej dowódca, gen. Hammond, poprosił pułkownika O’Neilla o powrót do służby i pomoc w poprowadzeniu kolejnej misji na Abydos. Na miejscu ekipa z Ziemi spotkała doktora Jacksona, który został na planecie po pierwszej wyprawie. Odkrył on, że w galaktyce istnieje cała sieć Gwiezdnych Wrót. Oznaczało to, że skoro obcy nie przyszli z Abydos, mogli wrócić na którykolwiek z tysięcy adresów. Kolejny atak obcych, tym razem na mieszkańców Abydos, umożliwił Ziemianom odnalezienie i uratowanie porwanych.

Na planecie Chulak zdobyli uznanie jednego z obcych – Teal'ca, który postanowił wówczas się do nich przyłączyć. W bazie Cheyenne zostaje utworzone dowództwo Gwiezdnych wrót – Stargate Command - SGC. Kilkanaście drużyn SG, w tym SG-1 w składzie: pułkownik Jack O’Neill, kapitan Samantha Carter, doktor Daniel Jackson i Teal'c, podróżuje przez Wrota, badając inne światy i technologie, które umożliwią im walkę z Goa’uldami.

Przez 8 sezonów serialu Ziemianie i ich sprzymierzeńcy (m.in. Asgard) walczyli z Goa’uldami (i innymi zagrożeniami, np. Replikatorami), aż do obalenia ich władzy nad galaktyką. W 9 sezonie pojawił się nowy wróg – zły odłam Pradawnych, nazywający się Ori. Chcieli oni nawrócić wszystkich w naszej galaktyce na ich wiarę, podając się za jedynych, prawdziwych bogów. Światy galaktyki musiały wybrać – albo będą czcić Ori, albo zostaną zniszczone. SGC na wszelkie sposoby walczy z kapłanami Ori, jednocześnie próbując przekonać mniej rozwinięte planety, że moc Ori nie pochodzi z boskiej magii, lecz z opanowania zaawansowanej technologii.

Saga Goa’uld[edytuj]

 Osobny artykuł: Goa’uld.

Odcinek pilotażowy (Dzieci Bogów) - jego fabuła rozpoczyna się rok po wydarzeniach z pierwszego filmu i wprowadza Goa’uld - Władców Systemów. Głównym czarnym charakterem jest Apofis (Peter Williams). SGC reaktywowano po rocznej przerwie, gdy wrota okazują się być częścią międzyplanetarnej sieci łączącej liczne planety. Utworzone zostają zespoły SG, których zadaniem jest bronić Ziemię przed Goa’uld, posiadającymi ogromne, międzygwiezdne okręty wojenne w kształcie piramid oraz niezliczoną armię Jaffa (dziedzicznych zniewolonych wojowników, będących ludzkimi inkubatorami dla larw Goa’uld). Flagowy zespół Ziemi SG-1, do którego dołącza były pierwszy przyboczny Apofisa (Lead Soldier Jaffa) Teal'c, spotyka się z innymi rasami oraz zawiązuje kilka kluczowych sojuszy:

  • Podobni do Goa’uld, ale żyjący w pełnej symbiozie z własnymi larwami Goa′uld - Tok’Ra
  • Bardzo zaawansowani ludzie - Tollanie
  • Pacyfiści - Noxowie
  • Istoty podobne do opisywanych podczas kontaktu w Roswell. Bardzo zaawansowana rasa, która objawiała się ludziom przez tysiące lat jako Bogowie starożytnych Wikingów, lecz nie wykorzystujący ludzi - Asgardzi
  • Oraz resztki potężnych Pradawnych po Ascendencji.

Innym zagrożeniem, które pojawia się w sezonie 4 (i finale sezonu 3) są maszyny o nazwie Replikatory. W międzyczasie również nieuczciwi agenci wywiadu na Ziemi, organizacja NID, wielokrotnie próbuje przejąć kontrolę nad Gwiezdnymi Wrotami i innymi technologiami obcych. Mimo śmierci Apophisa na początku sezonu 5, Imperium Goa’uld pozostaje poważnym zagrożeniem dla SGC oraz Ziemi i jej sojuszników (do końca sezonu 8). Władca Systemów Lord Baal (inny zapis: Ba′al) (Cliff Simon) jest jedynym wpływowym Goa’uld w trakcie ostatnich dwóch sezonów Stargate SG-1. Został on ostatecznie pokonany w filmie DVD Stargate: Continuum.

Saga Anubis[edytuj]

Po porażce Apofisa w sezonie 5 najważniejszy i najbardziej niebezpieczny staje się Władca Systemów - Anubis (David Palffy). Posiada on dużą wiedzę na temat Pradawnych i ich technologii. Gdy Ziemianie budują swój pierwszy statek międzygwiezdny (Prometeusz) - sezony 6 i 7 - Anubis tworzy armię niemal niepokonanych Wojowników Kull i niszczy wielu Władców Systemów. W finale 7 sezonu SG-1 odkrywa potężną broń w placówce Pradawnych na Antarktydzie, która niszczy całą flotę Anubisa. Stanowi to „podkładkę” dla spin-offa serii: Stargate Atlantis - który rozpoczyna się właśnie w tym miejscu. W sezonie 8 Baal przejmuje większość sił Anubisa, jednak to Władca potajemnie odzyskuje kontrolę nad jego armią. Ludzkie formy Replikatorów (wyższy poziom - składające się z nanobotów) zaczynają podbój Władców Systemu, ale SG-1 znajduje i dostosowuje starożytną broń, aby zniszczyć wszystkie Replikatory w całej galaktyce. Koniec sezonu 8 ujawnia dobroczynny charakter Omy Desala (Mel Harris), która jest odpowiedzialna za ascendencję Anubisa. Kiedy angażuje go w odwieczną walkę, ogranicza jego oddziaływania na śmiertelników. Replikatory i najbardziej wpływowi Władcy Systemów są już unicestwieni, a Jaffa uwolnili się spod jarzma Goa’uld.

Saga Ori[edytuj]

Po sezonie 8 pierwotna drużyna SG-1 rozpada się: Teal′c wraca na Dakarę, Daniel Jackson czeka na Dedala i lot do Atlantydy, natomiast Samantha Carter dostała przydział w Strefie 51. Nowym dowódcą SG-1 zostaje płk Cameron Mitchell, pilot zasłużony w bitwie nad Antarktydą. W międzyczasie SGC nieumyślnie zwróciło uwagę starożytnej rasy zwanej Ori na własną galaktykę. Gdy Ori wysyłają swoich ulepszonych ludzi - Przeorów - do naszej Drogi Mlecznej, aby szerzyli religię, która ma na celu zwiększenie ich mocy, Ba'al wraz z kilkoma pomniejszymi Goa’uldami przenikają na Ziemię jako „Trust” (koalicja fałszywych agentów NID), aby odbudować własną potęgę. Pod koniec sezonu 9, Ori rozpoczynają krucjatę swoimi statkami wojennymi i z łatwością pokonują zrzeszone siły Ziemi i ich sojuszników. Przywódca Ori, Adria, zostaje przedstawiona dopiero w premierowym odcinku 10 sezonu. SG-1 udaje się na poszukiwania Sangreala - starożytnej broni, która może pomóc pokonać wojowniczą rasę. Szuka jej także Ba'al, wraz ze swoimi klonami, lecz na potrzeby własne. Z pomocą potężnego Merlina, SG-1 znajduje plany budowy Sangreala i wysyła działającą wersję maszyny do galaktyki Ori. Krótko po tym Adria wstępuje na wyższy poziom istnienia. Cała saga Ori kończy się w powiązanym z serią filmie „Gwiezdne wrota: Arka prawdy”.

Obsada[edytuj]

Postać Aktor Sezony
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Jack O’Neill Richard Dean Anderson Główna Gościnnie
Daniel Jackson Michael Shanks Główna Gościnnie Główna
Samantha Carter Amanda Tapping Główna
Teal'c Christopher Judge Główna
George Hammond Don S. Davis Główna Gościnnie
dr Frasier Teryl Rothery drugoplanowa Gościnnie
Jonas Quinn Corin Nemec Gościnnie Główna Gościnnie
Vala Mal Doran Claudia Black Gościnnie Główna
Cameron Mitchell Ben Browder Główna
Hank Landry Beau Bridges Główna
  • Richard Dean Anderson jako Jonathan „Jack” O’Neill – pułkownik i weteran operacji specjalnych United States Air Force , który poprowadził pierwszą misję przez wrota w filmie Stargate (grany wtedy przez Kurta Russella). Przywrócony z emerytury w pilotażowym odcinku do służby jako dowódca SG-1 w pierwszych siedmiu sezonach. Przejmuje dowodzenie nad SGC po awansie na generała brygady na początku sezonu 8. Przeniesiony do Waszyngtonu D.C. przed sezonem 9, otrzymuje awans na generała. Pojawia się w sezonach 9 i 10 SG-1, a także w Stargate: Continuum oraz w sezonach 1 i 3 Stargate: Atlantis. Także jako generał - pułkownik w wielu epizodach Stargate: Universe, gdzie dowodzi Department of Homeworld Security.
  • Michael Shanks jako dr Daniel Jackson - egiptolog, którego naciągane teorie o piramidach doprowadziły do udziału w pierwotnej misji Stargate w filmie (gdzie Daniela grał James Spader). Dołącza do drużyny SG-1 w poszukiwaniu porwanej żony w odcinku pilotażowym, ale jego naiwność i ciekawość regularnie stwarza przeszkody dla zespołu. Postać stopniowo ewoluuje: od bycia archeologiem i tłumaczem w sumienie zespołu. Jest częścią SG-1 do momentu przejścia na wyższy poziom egzystencji (ascenduje w chwili śmierci) na koniec 5 sezonu. Po przeciwstawieniu się zasadom nieingerencji powraca do naturalnego ciała na początku sezonu 7 i pozostaje już tak do końca serialu. W ostatnich trzech sezonach pokazuje swoje obiekcje w stosunkach z Valą Mal Doran. Daniel pojawia się również w obu filmach DVD oraz w okresach 1 i 5 Stargate: Atlantis. Pojawił się w odcinku pilotażowym i dwóch kolejnych odcinkach Stargate: Universe.
  • Amanda Tapping jako Samantha Carter - genialny astrofizyk i kapitan Sił powietrznych Stanów Zjednoczonych, który dołącza do SG-1 pod dowództwem płk O’Neilla w pilotażowym odcinku. Po jej awansie na Majora w sezonie 3, staje się podpułkownikiem na początku sezonu 8 i przejmuje dowodzenie nad SG-1. Seria wielokrotnie nawiązuje do romantycznych uczuć między O’Neillem i Carter, ale ich związek nigdy nie jest skonsumowany (obaj są wojskowymi w podległości służbowej) poza alternatywną rzeczywistością. Carter pomaga ppłk Cameronowi Mitchellowi w sezonie 9 i 10. Po jej uczestnictwie w Stargate: The Ark of Truth zostaje mianowana na pułkownika i staje się nowym dowódcą wyprawy Atlantis w sezonie 4 Stargate: Atlantis. Ponownie wstępuje do do SG-1 w Stargate: Continuum. Jest obarczona tymczasowym dowództwem SGC podczas ataku przez statek Wraith w finale serii Stargate: Atlantis. Później jest dowódcą George’a Hammonda (krążownika klasy Daedalus) i pojawia się w pierwszym odcinku Stargate: Universe. Carter występuje epizodycznie we wszystkich sezonach Stargate Atlantis (poza 4, gdzie jest jedną z głównych postaci) i pojawia się też w pierwszym Atlantis filmie DVD i w trzecim filmie o SG-1.
  • Christopher Judge jako Teal'c - cichy i mocny Jaffa - cudzoziemiec, który był pierwszym przybocznym Goa’uld Apophisa. Wchodzi do SG-1 w trzecim odcinku w nadziei, że doprowadzi jego naród (Jaffa) do wolności. Pomimo sukcesu w realizacji tego celu na koniec sezonu 8, pozostaje członkiem SG-1 do końca serialu. Pojawia się również w obu filmach DVD oraz w 4 sezonie Stargate Atlantis.
  • Don S. Davis jako George Hammond - Generał major US Air Force (później Generał broni), który dowodził SGC w ciągu pierwszych siedmiu sezonów. Oprócz pojedynczych występów w okresach od 8 do 10 w Stargate SG-1 pojawia się w sezonie 1 Stargate Atlantis. Davis zmarł na atak serca w czerwcu 2008 roku, przez co jego ostatnią rolą w uniwersum Gwiezdnych Wrót była rola w Stargate: Continuum.
  • Corin Nemec jako Jonas Quinn - pochodzący z innej planety naukowiec z kraju Kelowna na planecie Langara. Daniel poświęca swoje życie (co prowadzi do jego oświecenia) na koniec 5 sezonu w próbie uratowania Kelowna od kataklizmu, ale jego reakcja nie jest pozytywnie przyjęta przez przywódców co powoduje, że Jonas pomaga Ziemianom. Jest on człowiekiem szybko uczącym się i wypełnia puste miejsce Daniela w SG-1 w sezonie 6. Po powrocie Daniela wraca na swoją planetę i tam pozostaje, występuje jeszcze w sezonie 7.
  • Ben Browder jako Cameron „Cam” Mitchell - podpułkownik United States Air Force, który jest wyznaczony jako nowy dowódca SG-1 na początku sezonu 9. Stara się doprowadzić do połączenia jej byłych członków (Sam, Daniela i Teal'ca) pod jego dowództwem SG-1. Jest on mianowany na pułkownika między jego występami w Stargate: The Ark of Truth a Stargate: Continuum.
  • Beau Bridges jako Henry „Hank” Landry - Generał United States Air Force i dowódca SGC w sezonie 9 i 10. Zastąpił Hammonda, który odszedł na emeryturę. Jest Ojcem SGC medycznego oficera Carolyn Lam i pojawia się zarówno w filmach, jak i sezonach 2 i 3 Stargate Atlantis.
  • Claudia Black jako Vala Mal Doran - oszustka z nienazwanej planety oraz były ludzki gospodarz Goa’ulda Qetesh. Jej pierwszy występ w sezonie 8 - „Bez ograniczeń” jest początkiem jej flirtu oraz antagonistycznych stosunków z Danielem. W sezonie 9 wraz z nim nieumyślnie odkrywa nowe zagrożenie czyli Ori. Przyłącza się do SG-1 po urodzeniu nowego lidera Ori na początku sezonu 10 i pojawia się w filmach DVD. W październiku 2009 roku, jest jedynym byłym członkiem obsady, który nie dostał propozycji uczestniczenia w trzecim filmie.

Ciekawostki[edytuj]

Glif symbolizujący planetę Ziemia w świecie serialu.
  • Pułkownik O’Neill w rozmowach bardzo często cytuje swoje ulubione filmy. Są to rzeczywiste produkcje, najczęściej dobrze znane hity kinowe. Bardzo często słyszymy także nawiązania do serialu Star Trek. Pojawiają się również nawiązania do nazwy telewizji Showtime.
  • Ulubionym filmem Teal'ca są Gwiezdne wojny. Podobno oglądał je dziewięć razy.
  • Jak wiadomo Teal'c nie jest zbyt rozmowny, najczęściej po prostu mówi: indeed , co oznacza „dokładnie”, „rzeczywiście”, „w rzeczy samej”.
  • Armin Shimerman, który zagrał w serialu jako Nox Anteaus, jest pierwszym członkiem obsady serialu Star Trek.
  • Oryginalna obsada filmu Stargate została niemal zupełnie zmieniona, jedynymi aktorami z pierwowzoru pozostali: Alexis Cruz (Ska'ara) i Erick Avari (Kasuf).
  • Pomimo iż major Kawalsky (Jay Acovone) został uśmiercony już w 3 odcinku, kilkakrotnie powraca jeszcze jako postać epizodyczna.
  • Paul McGillion, grający postać dr Carsona Becketta w serialu Gwiezdne wrota: Atlantyda, wystąpił w odcinku Gwiezdnych wrót Męki Tantala (z ang. The Torment Of Tantalus) jako młody Ernest (narzeczony Catherine Langford).
  • Porucznik Samantha Carter w jednym z odcinków sezonu siódmego nuciła muzykę, która pojawia się w każdej czołówce serialu.

Sezony i odcinki[edytuj]

Gwiezdne wrota liczą 7 sezonów po 22 odcinki i 3 sezony po 20 odcinków, łącznie 214 odcinków w 10 sezonach. 14 marca 2007 roku na amerykańskim kanale Sci Fi Channel został wyemitowany ostatni odcinek pt. Unending. Do serialu zalicza się również dwa filmy pełnometrażowe Gwiezdne Wrota: Arka Prawdy oraz Gwiezdne wrota: Continuum.

Emisja w Polsce[edytuj]

Polską premierową emisję pierwszych dwóch sezonów zaprezentowała stacja TVN, kolejnych 8 – HBO. Począwszy od 3 grudnia 2007 kanał AXN SciFi wyemitował wszystkie dziesięć sezonów serialu (emisja ostatniego odcinka nastąpiła 15 kwietnia 2009). Ponadto kanały AXN SciFi i AXN emitują kilka cykli powtórek różnych sezonów. W 2013 roku AXN rozpoczęło emisję serii Stargate: Wszechświat. Od 26 lutego 2014 roku serial emituje TV PULS od poniedziałku do piątku o 9:55 lub 10:00 oraz 17:00. Serial nadaje kanał SciFi Universal o 16:10 i 17:10.

Linki zewnętrzne[edytuj]