Győr

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Györ)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Győr
Ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Węgry
Komitat Győr-Moson-Sopron
Powiat Győr
Powierzchnia 174,62 km²
Populacja (I 2011)
• liczba ludności
• gęstość

131 267
751,7 os./km²
Nr kierunkowy 96
Kod pocztowy 9000–9030
Położenie na mapie Węgier
Mapa lokalizacyjna Węgier
Győr
Győr
Ziemia47°41′N 17°38′E/47,683333 17,633333
Strona internetowa
Portal Portal Węgry

Győr i [ˈɟø:r] (cz. Ráb, niem. Raab, pol. Jawaryn) – miasto (131,3 tys. mieszkańców) nad Dunajem i Rabą, na północnym zachodzie Węgier. Siedziba władz komitatu Győr-Moson-Sopron oraz ośrodek administracyjny powiatu Győr. Ośrodek przemysłowy, kąpieliska termalne, ogród zoologiczny.

Győr jest jednym z głównych centrów administracyjnych i kulturalnych Węgier. To najważniejsze miasto północno-zachodnich Węgier, 6. w kraju pod względem liczby mieszkańców. Jest również miastem uniwersyteckim i popularnym celem turystycznym. Leży w połowie drogi między Wiedniem i Budapesztem, przy jednej z najważniejszych tras komunikacyjnych Europy Środkowej. Niedawno otwarto lotnisko Győr-Per.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Győr w XVI w.
Győr w 1939
Győr w 1939

Początkowo osada celtycka (Arrabona), następnie miasto rzymskie i twierdza awarska (zdobyta przez Karola Wielkiego).

Biskupstwo od czasów pierwszego króla Węgier Stefana I. W XIII w. najeżdżane przez Mongołów i Czechów. W XVI wieku twierdza Habsburgów, od roku 1594 w rękach tureckich, odbita w 1598. Miasto odbudowano w XVIII wieku. W 1743 Győr otrzymał status wolnego miasta królewskiego.

W 1809 została stoczona tu bitwa, w której siły francusko-włoskie pokonały Austriaków.

W latach 1973-1978 wzniesiono Teatr Narodowy w Győr(węg.).

Architektura i zabytki[edytuj | edytuj kod]

Győr odznacza się piękną barokową architekturą. Miasto otrzymało europejską nagrodę za wkład w ochronę dziedzictwa historycznego. Historycznym centrum jest Wzgórze Kaptalan, gdzie zbiegają się rzeki: Dunaj, Raba i Rábca. Wybrane obiekty:

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Największa fabryka w Győr to Rába (części do samochodów, samochody ciężarowe, autobusy, maszyny rolnicze, silniki Opla i autobusów, działa od XIX w.), choć ogólnie w Győr brak ciężkiego przemysłu. Główne branże – inżynieryjne, przetwórstwo spożywcze i przemysł lekki. Rozwinięta produkcja rolnicza dotyczy głównie wyrobów mlecznych, wołowiny i wieprzowiny. Od roku 1994 Győr jest siedzibą Audi Hungaria Motor Kft. Pod koniec roku 2006 fabryka zatrudniała ponad 5100 pracowników i wyprodukowała ok. 1,8 mln silników. Przedsiębiorstwo było wówczas, jak i w latach poprzednich, największym węgierskim eksporterem.

Obecnie nad Dunajem buduje się nowa część miasta, tzw. Varosret z rezydencjami, instytucjami handlowymi i publicznymi, parkami i drogami wewnętrznymi. Varosret jest integralnym elementem planu rozwoju Győr, by stać się centrum regionu i w rezultacie alternatywą dla Budapesztu i Wiednia.

W roku 2015 planowane jest zakończenie transeuropejskiego projektu szybkiej kolei łączącej Paryż z Budapesztem. Na jego trasie leży m.in. Győr.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Hala sportowa Audi Aréna Győr

W Győr działa Klub Sportowy Győri ETO z wieloma dyscyplinami sportu: głowne sekcje to piłki nożnej i piłki ręcznej. Najpopularniejszym sportem w mieście jest piłka ręczna – Győr posiada pierwszą drużynę piłki ręcznej kobiet na Węgrzech.

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]