HD 113766

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
HD 113766
Ilustracja
Dysk pyłowy wokół gwiazdy HD 113766A, w tle widoczny drugi składnik - HD 113766B. Wizja artysty.
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Centaur
Rektascensja 13h 06m 35,836s[1]
Deklinacja -46° 02′ 02,02″[1]
Odległość 424 ly
130 pc
Wielkość obserwowana 7,56[1]m
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy podwójna
Typ widmowy F3/5V / F6V[1]
Alternatywne oznaczenia
2MASS: J13063577-4602018
Cordoba Durchmusterung: CD -45°8234
Boss General Catalogue: GC 17762
Katalog Henry’ego Drapera: HD 113766
Katalog Hipparcosa: HIP 63975
SAO Star Catalog: SAO 223904
CCDM J13066-4602AB, CPC 0 10992, CPD-45 6218, GSC 08246-01669, HIC 63975, IDS 13009-4530 AB, IRAS 13037-4545, PPM 318137, TYC 8246-1669-1, uvby98 100113766 AB

HD 113766gwiazda podwójna w gwiazdozbiorze Centaura. Jej składniki są karłami typu widmowego F i mają podobną jasność (przy czym składnik A jest nieco większy i jaśniejszy). Odległość między nimi wynosi około 170 jednostek astronomicznych (co odpowiada kątowej odległości około 1,3 sekundy łuku). Wiek układu wynosi około 10 milionów lat.

Dysk protoplanetarny[edytuj | edytuj kod]

W 1998 roku astronomowie Vincent Mannings i Michael Barlow odkryli wokół składnika A pierścień materii międzygwiezdnej emitującej promieniowanie podczerwone.

W 2002 r. podczas 199. zjazdu Amerykańskiego Towarzystwa Astronomicznego (AAS) Michael Meyer z Uniwersytetu Arizony zaprezentował wyniki swoich badań nad pierścieniem materii, z których wynika, że może on być miejscem powstawania planety typu ziemskiego. Meyer, we współpracy z Erikiem Mamajekiem, Philipem Hinzem i William Hoffmanem z Uniwersytetu Arizony, Danem Backmanem i Victorem Herrera z Franklin i Marshall College, Johnem Carpenterem i Sebastianem Wolfem z Caltechu oraz Josephem Hora z Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics, ustalił, że skupienie materii jest na tyle duże, aby ze zgromadzonego pyłu mogła powstać planeta o rozmiarach co najmniej Marsa. Ponadto formujący się obiekt znajduje się w układzie w miejscu, które w przyszłości może sprzyjać obecności ciekłej wody na jego powierzchni.

Po dokładniejszych badaniach naukowcy doszli do wniosku, że duża część gazu w dysku rozproszyła się lub opadła na gwiazdę (co prawdopodobnie sprzyja formowaniu się planet skalistych), cząstki pyłu natomiast zaczęły się sklejać w większe głazy i planetoidy. Na tym etapie w Układzie Słonecznym ukształtowały się już gazowe olbrzymy, a Ziemia i Wenus były w trakcie formowania.

We wrześniu 2007 roku astronomowie z Applied Physics Laboratory na Uniwersytecie Johna Hopkinsa przy użyciu Teleskopu Spitzera potwierdzili odkrycie dysku. Odkryli też, że dzieli się on na 3 pasy, z czego jeden, znajdujący się w odległości około 1,8 AU, czyli w strefie sprzyjającej życiu, zawiera większość materiału. Jego temperatura wynosi około 440 kelwinów (ok. 713 °C). Dwa pozostałe pasy rozciągają się w obszarach od 4 do 9 oraz od 30 do 80 AU i są znacznie zimniejsze.

Naukowcy ustalają obecnie czy materiał, z którego składa się dysk jest podobny do materiału, z którego powstała Ziemia i inne planety Układu Słonecznego. Wykorzystują w tym celu między innymi wiedzę zdobytą podczas misji do komet i asteroid.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d HD 113766 w bazie SIMBAD (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]