HMCS St Catharines

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
HMCS St Catharines (K325)
Ilustracja
„St Catharines” w latach 40.
Klasa fregata
Typ River
Historia
Stocznia Yarrow Shipbuilders, Esquimalt
Położenie stępki 2 maja 1942
Wodowanie 6 grudnia 1942
 Royal Canadian Navy
Wejście do służby 31 lipca 1943
Wycofanie ze służby 8 listopada 1945
 Kanada
Wejście do służby 1950
Wycofanie ze służby 1957
Los okrętu złomowany w 1968
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność standardowa: 1310–1460 ton
pełna: 1920–2180 t
Długość całkowita: 91,8 metra
86,3 m między pionami
Szerokość 11,2 m
Zanurzenie 3,61–3,89 m
Napęd
2 maszyny parowe potrójnego rozprężania o łącznej mocy 5500 KM
2 kotły, 2 śruby
Prędkość 20 węzłów
Zasięg 7200 Mm przy prędkości 12 węzłów
Sensory
radary Typ 271 lub 272, 291
sonary
Uzbrojenie
2 działa kal. 102 mm (2 x I)
4–6 działek plot. kal. 20 mm (4–6 x I)
1 miotacz Hedgehog
8 mbg, 2 zrzutnie bg
Załoga 140

HMCS St Catharines (K325)kanadyjska fregata z okresu II wojny światowej, jedna ze 135 zbudowanych jednostek typu River. Okręt został zwodowany 6 grudnia 1942 roku w stoczni Yarrow Shipbuilders w Esquimalt, a do służby w Royal Canadian Navy wszedł 31 lipca 1943 roku z numerem burtowym K325. Podczas działań wojennych HMCS „St Catharines” uczestniczył w eskorcie 21 konwojów, a w marcu 1944 roku wspólnie z innymi jednostkami zatopił niemieckiego U-Boota U-744. Jednostka została wycofana ze służby 8 listopada 1945 roku, a od 1950 roku pełniła rolę okrętu meteorologicznego. Okręt został złomowany w Japonii w 1968 roku.

Projekt i budowa[edytuj | edytuj kod]

Projekt okrętu powstał na skutek konieczności budowy jednostek eskortowych przeznaczonych do ochrony konwojów o lepszych parametrach od korwet typu Flower, budowanych masowo w początkowym okresie II wojny światowej[1]. Bazując na rozwiązaniach konstrukcyjnych tych ostatnich, inżynier William Reed zaprojektował jednostki znacznie dłuższe, szersze, wyposażone w siłownię o większej mocy z dwiema śrubami (lecz nadal była to maszyna parowa, znacznie tańsza od nowocześniejszych turbin parowych), co w konsekwencji spowodowało wzrost zasięgu, dzielności morskiej, prędkości i ilości przenoszonego uzbrojenia[1][2]. Wykorzystanie cywilnych metod budowy i podzespołów dało możliwość masowej i taniej produkcji okrętów nawet w małych stoczniach, w wyniku czego powstało aż 135 fregat typu River[1]. Nowy typ jednostki zwalczania okrętów podwodnych był pierwszym, który został sklasyfikowany jako fregata[2].

HMCS[a] „St Catharines”[b] zbudowany został w stoczni Yarrow Shipbuilders w Esquimalt[3][4]. Stępkę okrętu położono 2 maja 1942 roku, a zwodowany został 6 grudnia 1942 roku[5][6].

Dane taktyczno-techniczne[edytuj | edytuj kod]

Okręt był oceaniczną fregatą, przeznaczoną głównie do zwalczania okrętów podwodnych[7]. Długość całkowita wynosiła 91,8 metra (86,3 metra między pionami), szerokość 11,2 metra i zanurzenie maksymalne 3,89 metra[5][7]. Wyporność standardowa wynosiła pomiędzy 1310 a 1460 ton, zaś pełna 1920–2180 ton[5][7]. Okręt napędzany był przez dwie maszyny parowe potrójnego rozprężania o łącznej mocy 5500 KM, do których parę dostarczały dwa trójwalczakowe kotły Admiralicji[5][7]. Dwuśrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 20 węzłów[5][7]. Okręt zabierał maksymalnie zapas 646 ton mazutu, co zapewniało zasięg wynoszący 7200 Mm przy prędkości 12 węzłów (lub 5400 Mm przy prędkości 15 węzłów)[5][8].

Uzbrojenie artyleryjskie jednostki składało się z dwóch pojedynczych dział uniwersalnych kal. 102 mm (4 cale) QF HA Mark XIX L/40[5][7]. Uzbrojenie przeciwlotnicze składało się z 4–6 pojedynczych działek automatycznych Oerlikon kal. 20 mm L/70 Mark II/IV[5]. Broń ZOP stanowiły: miotacz Hedgehog oraz osiem miotaczy i dwie zrzutnie bomb głębinowych (z łącznym zapasem do 150 bg)[5]. Wyposażenie radioelektroniczne obejmowało radary Typ 271 lub 272, 291 oraz sonary[5].

Załoga okrętu składała się z 140 oficerów, podoficerów i marynarzy[5][7][c].

Służba[edytuj | edytuj kod]

Okręt wszedł do służby w Royal Canadian Navy 31 lipca 1943 roku, otrzymując numer taktyczny K325[4][6]. Podczas wojny jednostka uczestniczyła w eskorcie 21 konwojów: HX-265 (listopad 1943 roku), ONS-24, HX-271 (grudzień), ONS-27, ON-220, ON-221, OS-66KM (styczeń 1944 roku), ONS-28, ON-222, HX-279 (luty), HX-280 (marzec), ON-230, HX-287 (kwiecień), ON-235 (maj), HX-292 (maj – czerwiec), ON-240 (czerwiec), HX-297 (czerwiec – lipiec), ON-245 (lipiec), HX-302 (sierpień), ON-250 (sierpień – wrzesień) i HX-307 (wrzesień)[9].

6 marca 1944 roku „St Catharines”, płynąc w eskorcie konwoju HX-280, na zachód od Irlandii uczestniczył w zdobyciu i zatopieniu (wspólnie z niszczycielami HMCS „Chaudière”, HMCS „Gatineau” i HMS „Icarus” oraz korwetami HMCS „Chilliwack”, HMCS „Fennel” i HMS „Kenilworth Castle”) na pozycji 52°01′N 22°37′W/52,016667 -22,616667 niemieckiego U-Boota U-744, na którym zginęło 12 członków załogi (uratowano 40 osób, które trafiły do niewoli)[10][11].

W 1944 roku wzmocniono uzbrojenie przeciwlotnicze jednostki, instalując dodatkowe działka kal. 20 mm (od tego momentu fregata była uzbrojona w 10-12 działek Oerlikon kal. 20 mm L/70 Mark II/IV (sześć podwójnych lub cztery podwójne i dwa pojedyncze)[5][12]. W 1945 roku dokonano kolejnej modyfikacji uzbrojenia: zdemontowano dwa pojedyncze działa kal. 102 mm, instalując w zamian podwójny zestaw QF Mark XVI L/45 tego samego kalibru[5][12].

Jednostka została wycofana ze służby 8 listopada 1945 roku, a w latach 1950–1957 pełniła rolę okrętu meteorologicznego na Północnym Pacyfiku[6][13]. Jednostka nosiła od 1950 nowy numer taktyczny – 1950- FFE324[5]. Okręt został złomowany w Japonii w 1968 roku[13].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. HMCS – His/Her Majesty’s Canadian Ship – Kanadyjski Okręt Jego/Jej Królewskiej Mości.
  2. Taką nazwę podaje Colledge i Warlow 2006 ↓, s. 304. Friedman 2012 ↓, s. 570 podaje formę „St Catherines”, Lenton 1974 ↓, s. 48 – „St. Catherines”, Gardiner i Chesneau 1980 ↓, s. 59 „St Catherine’s”, zaś Gogin 2018C ↓ „St. Catherine’s”.
  3. Borowiak 2013 ↓, s. 341 podaje, że załoga liczyła między 114 a 141 osób.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]