Hańczowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Hańczowa
Cerkiew Opieki Matki Bożej
Cerkiew Opieki Matki Bożej
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat gorlicki
Gmina Uście Gorlickie
Liczba ludności (2011) 527
Strefa numeracyjna (+48) 18
Kod pocztowy 38-316
Tablice rejestracyjne KGR
SIMC 0468051
Położenie na mapie gminy Uście Gorlickie
Mapa lokalizacyjna gminy Uście Gorlickie
Hańczowa
Hańczowa
Położenie na mapie powiatu gorlickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu gorlickiego
Hańczowa
Hańczowa
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Hańczowa
Hańczowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Hańczowa
Hańczowa
Ziemia49°28′21″N 21°09′38″E/49,472500 21,160556

Hańczowa (łemkow. Ганчова) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Uście Gorlickie, nad rzeką Ropą. Integralne części miejscowości: Markowiec, Za Rzeką[1].

Leży w południowo-zachodniej części Beskidu Niskiego i bezpośrednio graniczy z uzdrowiskiem Wysowa-Zdrój. We wsi znajduje się zabytkowa drewniana cerkiew prawosławna na małopolskim szlaku architektury drewnianej. Miejscowość jest siedzibą parafii prawosławnej w dekanacie Nowy Sącz diecezji przemysko-nowosądeckiej. Od 1964 funkcjonuje technikum rolnicze obecnie pod nazwą Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego.

Historia i teraźniejszość[edytuj | edytuj kod]

Hańczowa powstała w 1480, założona na prawie wołoskim przez Gładyszów[2]. W 1581 wieś należała do Adama Brzezińskiego, w 1680 do Jana Zborowskiego, a w 1799 do Jana Rudnickiego. W 1800 powstała w Hańczowej pierwsza szkoła podstawowa. Według spisu z 1921 wieś liczyła 724 mieszkańców w tym 685 grekokatolików 24 rzymskich katolików i 15 Żydów. Po 1931 wieś przeszła na prawosławie. Z kolei według spisu z 1936 mieszkało we wsi 1189 osób. Po deportacjach ludności łemkowskiej w latach 1945–1947 wiele osób powróciło po 1956. Obecnie Hańczowa to jedno z większych skupisk Łemków.

W 1964 powstało w Hańczowej Technikum Hodowlane z gospodarstwem hodowlanym, a w 1973 oddano do użytku stadion sportowy wybudowany w czynie społecznym. Ze składek wiernych wzniesiono w 1982 nowy kościół filialny pw. Dobrego Pasterza parafii rzymskokatolickiej w Wysowej. W 1985 odbyła się tu III Łemkowska Watra. W miejscowości działało Państwowe Gospodarstwo RolneZakład Rolny Nawojowa. W 1993 jednostką nadrzędną było Gospodarstwo Rolne Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa Nawojowa[3]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego. W 2002 było 61 budynków mieszkalnych.

Ludność[edytuj | edytuj kod]

Hańczowa według danych na koniec 2011 liczyła 527 mieszkańców w tym 241 kobiet i 286 mężczyzn. Było 337 osób w wieku produkcyjnym, 107 w wieku przedprodukcyjnym i 83 w wieku poprodukcyjnym. W 1998 na ogólną liczbę 625 mieszkańców 35 posiadało wyższe wykształcenie, 67 osób miało średnie, zawodowe 62 i podstawowe 249 osób.

    

  • Wykres liczby ludności w Hańczowej na przestrzeni lat[4][5]
        

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[6].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Szlaki piesze[edytuj | edytuj kod]

Szlaki rowerowe[edytuj | edytuj kod]

  • szlak rowerowy czerwony Wielokulturowy Szlak Rowerowy z Przełęczy Wysowskiej do Sędziszowej[7]

Urodzeni we wsi[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS. Rejestr TERYT
  2. Roman Reinfuss, Śladami Łemków, Wydawnictwo PTTK Kraj, Warszawa 1990, s. 10, ISSN 83-7005-238-X
  3. Internetowy System Aktów Prawnych
  4. Wojciech Krukar, Kryciński Stanisław i inni, Beskid Niski. Przewodnik, Oficyna Wydawnicza "Rewasz", Pruszków 1999, str.280
  5. Bank Danych Lokalnych– GUS – data dostępu 2015-07-15.
  6. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 2018-06-30.
  7. Opis szlaku
  8. Bohdan Melnyczuk: Duda Ihor Mykytowycz. W: Encykłopedija suczasnoji Ukrajiny. T. 8. Kijów: 2008, s. 499. ISBN 978-966-02-4458-0. [dostęp 2017-08-01]. (ukr.)
  9. Muzeum Sztuki w Tarnopolu obchodzi 20 lat założenia na str. ZIK

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stanisław Kłos, Gorlice i okolice, Sport i Turystyka, Warszawa 1976
  • Wojciech Krukar, Kryciński Stanisław i inni, Beskid Niski. Przewodnik, Oficyna Wydawnicza "Rewasz", Pruszków 1999, ​ISBN 83-85557-59-8​;

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]