Haab

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Haab

Haabmezoamerykański kalendarz słoneczny. Liczył 365 dni i dzielił się na 18 miesięcy po 20 dni. Służył głównie do określania czasu prac rolniczych, takich jak siew lub żniwa, ale w połączeniu z rytualnym kalendarzem tzolkin i długą rachubą tworzył kalendarz Majów.

Kalendarz wprowadzono do użytku prawdopodobnie około 500 roku p.n.e. w dniu przesilenia zimowego. Podzielony był na osiemnaście dwudziestodniowych miesięcy, co w sumie dawało 360 dni. Ponieważ było to o 5 za mało w stosunku do roku słonecznego, brakujące dni dodawano na końcu kalendarza w postaci dodatkowego „miesiąca” o nazwie Wayeb, który uznawano za pechowy. Z nieznanych powodów miesiące w haab były liczone od dnia zerowego. Po upływie dwudziestu dni danego miesiąca, numeracja kolejnego rozpoczynała się od początku[1].

Haab splatał się w jeden cykl z kalendarzem tzolkin, dlatego daty podawano zwykle w obu tych systemach. W ten sposób każdy dzień miał dwie nazwy i dwie liczby[1].

Nazwy miesięcy[edytuj | edytuj kod]

Nazwy miesięcy kalendarza Haab[2]
Nr Nazwa miesiąca Glif Znaczenie Nr Nazwa miesiąca Glif Znaczenie
1 Pop Maya-Pop.jpg mata z plecionych liści 10 Yax Maya-Dresden-Yax.jpg zielony deszcz
2 Wo’ Maya-Dresden-wo.jpg czarne złączenie 11 Sak’ Maya-Dresden-Sak.jpg biały deszcz
3 Sip Maya-Dresden-sip.jpg czerwone złączenie 12 Keh Maya-Dresden-Keh.jpg czerwony deszcz
4 Sotz’ Sotz.jpg nietoperz 13 Mak Maya-Dresden-Mak.png zamknięcie
5 Sek Maya-Sek.png śmierć 14 K’ank’in Maya-Dresden-Kankin.png żółte słońce
6 Xul Maya-Xul.png pies 15 Muwan’ Muan.jpg sowa
7 Yaxk’in’ Maya-Yaxkin.png nowe słońce 16 Pax Maya-Dresden-pax.jpg czas siewu
8 Mol Maya-Mol.png woda 17 K’ayab Maya-Dresden-Kayab.png żółw
9 Ch’en Maya-Dresden-Chen.jpg czarny deszcz 18 Kumk’u Maya-Dresden-kumku.jpg spichlerz
        19 Wayeb’ Maya-Dresden-wayeb.jpg pięć dni pechowych

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Charles C. Mann: 1491: Ameryka przed Kolumbem. Janusz Szczepański (przekł.). Wyd. 1. Poznań: Dom wydawniczy REBIS, 2007, s. 280, 459. ISBN 978-83-7301-951-5. (pol.)
  2. Maria Longhena: Maya Script. Nowy Jork: Abreville Press Publishers, 2000, s. 180. ISBN 978-0-7892-0882-8. (ang.)