Hadziacz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hadziacz
Гадяч
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Ukraina
Obwód Flag of Poltava Oblast.svg połtawski
Powierzchnia 17,78 km²
Wysokość 132 m n.p.m.
Populacja (2002)
• liczba ludności

22 267
Nr kierunkowy +380-532
Kod pocztowy 36000-36499
Położenie na mapie obwodu połtawskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu połtawskiego
Hadziacz
Hadziacz
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Hadziacz
Hadziacz
Ziemia50°22′N 34°00′E/50,366667 34,000000
Strona internetowa
Portal Portal Ukraina

Hadziacz (ukr. Гадяч, Hadiacz) – miasto na Ukrainie, w obwodzie połtawskim, nad rzeką Psioł.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Hadziacz uzyskał prawa miejskie w 1634 roku. Był siedzibą starostwa niegrodowego, o które spór toczyli ze sobą Wiśniowieccy i Koniecpolscy. Po śmierci Stanisława Koniecpolskiego uzyskawszy w kancelarii koronnej stosowne upoważnienie 12 lipca 1646 Jeremi Wiśniowiecki zbrojnie zajął przedmiot sporu „strasznym strzelaniem z dział i hakownic miasta dobywając"[1], za co Aleksander Koniecpolski pozwał go przed sąd sejmowy[2]

Unia hadziacka[edytuj | edytuj kod]

16 września 1658 została zawarta tutaj ugoda Polski z Kozakami (zatwierdzona przez Sejm 12 maja 1659), przewidująca powstanie unii, w której Ruś stanie się częścią Rzeczypospolitej jako trzeci, równorzędny wobec Korony i Wielkiego Księstwa Litewskiego, podmiot z własnymi urzędami (stworzono funkcję marszałka ruskiego obok marszałka koronnego i litewskiego), wojskiem i trybunałem. Ugoda ta przewidywała również zrównanie w prawach prawosławia z katolicyzmem.

W wyniku późniejszych zawirowań wojennych w Polsce (m.in. potop szwedzki, wojna z Rosją) oraz buntu Kozaków przeciw Iwanowi Wyhowskiemu ugoda ta nie została zrealizowana.

Przypisy

  1. Romuald Romański, Książę Jeremi Wiśniowiecki, Warszawa 2009, s. 110 - 112.
  2. Książę Jeremi odmówił stawiennictwa na jesienny Sejm 1646 jakoby z powodu choroby. W maju 1647 na kolejnym sejmie skarżący zażądał od pozwanego przysięgi, że przyczyna ta był prawdziwą, na co Wiśniowiecki zebrawszy zbrojnych i zapowiedziawszy, że Koniecpolskiego szablą miał ciąć, i wszystkich siec, którzyby się przy nim opponowali, by i Króla samego zobowiązał ich do senatorskiej izby wciśnijcie się, a posiłkujcie mię (Karol Szajnocha, Urazy królewiąt polskich, w: Dzieła, Tom 3 Warszawa 1876, s. 43, na podstawie dziennika Bogusława Kazimierza Maskiewicza, w : Zbiór pamiętników historycznych o dawnej Polszcze ... Tom 5 1840, wydał Julian Ursyn Niemcewicz s. 59). Ostatecznie Władysław IV nakłonił Koniecpolskiego do odstąpienia od żądanej przysięgi, zaś książę zwrócił Hadziacz, gdyż wyszła na jaw wcześniejsza ekspektatywa dla Koniecpolskiego (Hadziacz, Wokół wyprawy Jeremiego Wiśniowieckiego w stepy tatarskie z 1647 roku).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]