Hagakure

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hagakure
Sekretna Księga Samurajów
Ilustracja
Autor Tsunetomo Yamamoto
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania Japonia
Język japoński
Pierwsze wydanie polskie
Data wydania polskiego 2001
Wydawca Oficyna Wydawnicza 3.49

Hagakure (jap. 葉隠 ukryte pod liśćmi, ukryte wśród liści?)[1] – praktyczny i duchowy przewodnik dla wojownika, składający się z przemyśleń samuraja Tsunetomo Yamamoto (1659–1719), byłego wasala daimyō Mitsushige Nabeshimy. Zostały one spisane na podstawie rozmów z lat 1710–1717 pomiędzy Yamamoto a młodym samurajem Tashiro Tsuramoto, ale po raz pierwszy opublikowano je wiele lat później. Rękopis był ukrywany w rodzie Nabeshima przez ponad 150 lat. Został ujawniony dopiero po roku 1868[2].

Zawartość[edytuj]

Książka jest zapisem spojrzenia Tsunetomo (lub Jōchō) na kodeks bushidō, a jej głównym tematem jest poszukiwanie odpowiedzi na pytanie, jakie jest prawdziwe znaczenie Drogi Samuraja. Najważniejsza jest, zdaniem Tsunetomo, gotowość na śmierć w każdej chwili życia i podporządkowanie się woli swojego pana. Tsunetomo podkreśla też zachowanie równowagi bez względu na sytuację, na bazie której można osiągnąć umiejętność podejmowania szybkich i właściwych decyzji, przede wszystkim dzięki uwolnieniu się od lęku przed śmiercią.

Kontekst historyczny[edytuj]

Po śmierci swojego mistrza Yamamoto zgodnie z buddyjskim zwyczajem ogolił głowę i jako buddyjski kapłan osiadł w małej pustelni. Zamierzał popełnić rytualne samobójstwo, tzw. junshi, ale na mocy edyktu siogunatu Tokugawa praktyka ta została zakazana[1].

Przemyślenia Yamamoto dotyczą w znacznej mierze podtrzymania gotowości bojowej oraz właściwego nastawienia w czasach pokoju. Dostrzegał problem osłabienia hartu ducha wśród członków tej klasy społecznej, która z wojowników zaczęła przeobrażać się w urzędników. Z tego względu w Hagakure autor często odwołuje się do przykładów z „dawnych czasów”.

Począwszy od lat 30. XX wieku książka zaczęła zdobywać uznanie jako jedno z najwybitniejszych dzieł prezentujących myśl bushidō.

W swojej książce pt. The Way of the Samurai: Yukio Mishima on Hagakure in Modern Life, pisarz japoński Yukio Mishima (1925–1970) porównał zawarte w niej myśli do własnych, które były bardzo zbliżone, w kontekście współczesnej mu Japonii[3].

Książka Yamamoto ukazała się w języku polskim w 2012 roku pt. Hagakure. Ukryte w listowiu[4].

Książka odgrywa ważną rolę w filmie Ghost Dog: Droga Samuraja w reżyserii Jima Jarmusha z 1999.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b Świat Nei Jia nr 20 (październik 2001)
  2. Tsunetomo Yamamoto: Hagakure. Sekretna Księga Samurajów (pol.). Edycja komputerowa: Misieq & www.zrodla.historyczne.prv.pl, 2004. [dostęp 2016-03-25]. s. 3.
  3. Tsunetomo Yamamoto: Hagakure: Book of the Samurai (ang.). 2005. [dostęp 2016-03-25]. s. 5.
  4. Tsunetomo Yamamoto: Hagakure. Ukryte w listowiu (pol.). Diamond Books. [dostęp 2016-03-25].