Haligowce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Haligowce
Haligovce
ilustracja
Państwo  Słowacja
Kraj  kraj preszowski
Powiat Lubowla
Starosta Milan Volček[1]
Powierzchnia 11,365[2] km²
Wysokość 506[3] m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

674[3]
59,3 os./km²
Nr kierunkowy 052
Kod pocztowy 065 34 (pošta Veľká Lesná)
Tablice rejestracyjne SL
Położenie na mapie kraju preszowskiego
Mapa lokalizacyjna kraju preszowskiego
Haligowce
Haligowce
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Haligowce
Haligowce
Ziemia49°22′N 20°27′E/49,366667 20,450000
Strona internetowa
Haligowskie Skały

Haligowce (słow. Haligovce) – wieś (obec) na słowackim Spiszu w powiecie Lubowla.

Historia[edytuj]

Założona została na prawie niemieckim na początku XIV w. przez ród Görgyów. Założono ją na tzw. surowym korzeniu. Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z lat 1334–1338. W roku 1435 kwaterował tutaj ze swoimi ludźmi Piotr Axamit, jeden z przywódców husytów. Ukrywał się przed wojskami węgierskimi w jaskini na zboczach góry, która od jego nazwiska obecnie nosi nazwę Aksamitka. Przez jakiś czas w XIV i XV w. (do 1657) tereny Haligowców były w posiadaniu zakonników kartuzów z Czerwonego Klasztoru. W 1751 wieś zwiedzała ekspedycja wiedeńskich uczonych. To wówczas dowiedzieli się oni od miejscowej ludności o smoczych kościach w jaskini na Haligowskich Skałach. Dzisiaj ta jaskinia nosi nazwę Aksamitka (również od nazwiska Piotra Axamita). Ludzi w Haligowcach z czasem przybywało; w 1823 miały 100 domów, w 1913 austriackie rejestry wykazują 556 mieszkańców, w tym 10 grekokatolików, 3 ewangelików i 12 Żydów. W 1809 utworzono tutaj oddzielną parafię. Wieś pod koniec XIX w. przeludniła się. Wielu mieszkańców ratowało się emigracją „za chlebem”, głównie do USA, niektórzy dorabiali wypalaniem wapna z pienińskich wapieni, wytłaczaniem oleju lnianego, wożeniem furmankami wczasowiczów z Czerwonego Klasztoru, a także drutowaniem garnków, co było czymś wyjątkowym, z zasady bowiem czynnością tą zajmowali się Łemkowie.

Miejscowość ma typową dla słowackiego Spiszu zwartą zabudowę. Jeszcze do niedawna wielu jej mieszkańców mówiło językiem polskim[potrzebny przypis]. Obecnie wieś nadal ma charakter rolniczo–pasterski, chociaż coraz więcej jej mieszkańców ma już inne źródła utrzymania. Miejscowość stawia również na turystykę.

Położenie geograficzne i turystyka[edytuj]

Miejscowość położona jest na granicy dwóch regionów geograficznych: Pienin i Magury Spiskiej w dolinie rzeki Lipnik oraz w dolinie płynącego przez Magurę Spiską jego dopływu, potoku Rychwałd. Górna część miejscowości (około 560 m n.p.m.) ukryta jest w Magurze Spiskiej pomiędzy wzniesieniami Bucznika (750 m) i Kobylej Góry (877 m). Przez miejscowość przebiega droga z Czerwonego Klasztora do miejscowości Hniezdne, gdzie krzyżuje się z drogą krajową nr 77 (do miejscowości Lubowla lub Biała Spiska).

Największą atrakcją turystyczną miejscowości są bardzo oryginalne Haligowskie Skały (obszar ochrony ścisłej). Zabytkowy kościół Nawiedzenia Najświętszej Matki Boskiej wybudowano w 1757. W oddalonych od centrum wsi osiedlach zachowały się jeszcze tradycyjne drewniane domy w stylu spiskim. W miejscowości istnieje motel Goralský Dvor z restauracją, wyciąg narciarski i źródła wody mineralnej.

Szlaki turystyczne
Szlak zielony zielony: Haligowce – przełęcz Pod PłaśniamiLeśnica. 2.05 h, ↓ 2.05 h

Przypisy

  1. a b Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-10-31].
  2. a b Registre obnovenej evidencie pozemkov (słow.). Úrad geodézie, kartografie a katastra SR, 2017-08-10. [dostęp 2017-10-31].
  3. a b c Slovakia: Prešovský kraj (ang.). W: City Population [on-line]. [dostęp 2017-10-31].

Bibliografia[edytuj]