Halina Jaroszewiczowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Halina Jaroszewiczowa
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 7 listopada 1892
Dziewanowo, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 21 czerwca 1940
Palmiry, Polska pod okupacją III Rzeszy
Poseł III kadencji Sejmu (II RP)
Okres od 5 grudnia 1930
do 10 lipca 1935
Przynależność polityczna BBWR
Senator IV kadencji (II RP)
Okres od 4 października 1935
do 13 września 1938
Przynależność polityczna BBWR
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości z Mieczami Krzyż Walecznych (1920-1941)

Halina Maria (Helena) Jaroszewiczowa (ur. 7 listopada 1892 w Dziewanowie, zm. 21 czerwca 1940 w Palmirach) – polska działaczka niepodległościowa i społeczna, polityk, poseł na Sejm i senator w II RP.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wykształcenie[edytuj | edytuj kod]

Ukończyła prywatną szkołę średnią Walickiej w Warszawie (zabór rosyjski) w 1910 roku, w 1911 roku zdała eksternistycznie maturę w Rydze, studiowała na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie w latach 1912–1914[1].

Działalność niepodległościowa[edytuj | edytuj kod]

W 1910 roku była delegatką warszawskich szkół średnich na Zjazd Grunwaldzki w Krakowie. W czasie studiów działała w organizacji „Skarb i Wojsko”, od 1913 roku była komendantką 1. plutonu żeńskiego Związku Strzeleckiego oraz członkinią zarządu „Promienia” i „Jedności”, od 1912 roku należała do PPS. Została aresztowana w styczniu 1914 roku za kolportaż nielegalnej prasy i była więziona przez pół roku na Pawiaku w Warszawie, została zwolniona ze względu na stan zdrowia i wróciła do Dziewanowa.

Po wybuchu I wojny światowej była kurierem, wywiadowcą, kolporterką druków, magazynierką broni i materiałów wybuchowych w strukturach Komendy I Brygady Legionów Polskich. Zorganizowała i była komendantką Oddziału Żeńskiego Lubelskiego POW, była żołnierzem Oddziału Lotnego Wojsk Polskich. Została ponownie aresztowana na przełomie marca i kwietnia 1915 roku i przewieziona do więzienia na Butyrkach w Moskwie, po 5 miesiącach pobytu w więzieniu została zwolniona za kaucją z powodu choroby. Po kilkumiesięcznym leczeniu w sanatorium, we wrześniu 1916 roku dotarła – przez Finlandię, Szwecję i Niemcy – do Zakopanego, przewożąc raport kierownictwa POW w Rosji dla Józefa Piłsudskiego.

Wznowiła działalność w POW i Pogotowiu Bojowym PPS (kierowniczka działu wywiadu i członkini Centralnego Wydziału Pogotowia). Jesienią 1918 roku była uczestniczką przygotowywania nie zrealizowanego planu ucieczki Piłsudskiego z Magdeburga[1].

Działalność społeczna w okresie II Rzeczypospolitej[edytuj | edytuj kod]

W latach 1919–1921 była sekretarzem Zarządu Głównego PSL i zarządu Związku Zawodowego Robotników Rolnych, była też organizatorką Kursów dla Dorosłych w Warszawie.

W okresie międzywojennym była członkinią władz Polskiego Białego Krzyża (1922–1933), Rodziny Wojskowej, Związku Strzeleckiego i Komitetu Społecznego Rady Szkolnej. Od 1928 kroku kierowała Wydziałem Opieki nad Matką i Dzieckiem oraz była wiceprzewodniczącą Zarządu Głównego Związku Pracy Obywatelskiej Kobiet. Uczestniczyła w międzynarodowych konferencjach poświęconych zagadnieniom opieki nad matką i dzieckiem, m.in. była wiceprzewodniczącą Kongresu Kolonii Letnich w Genewie (1930), konferencji Unii Międzyparlamentarnej w Bukareszcie (1933), członkinią Międzynarodowej Rady ds. Kolonii Letnich w Paryżu[1].

Działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

W latach 1928–1930 była zastępczynią posła z listy nr 1 w okręgu wyborczym nr 3 (Siedlce). W kampanii wyborczej 1930 roku była członkinią sztabu Komitetu Wyborczego Organizacji Kobiecych. Została posłanką na Sejm III kadencji (1930–1935) z ramienia Grupy Kobiecej BBWR. W tej kadencji działała w komisjach: budżetowej, ochrony pracy (zastępczyni członka), opieki społecznej i inwalidów (kierownik grupy) oraz regulaminowej i nietykalności poselskiej (zastępczyni członka)[1].

W 1935 roku została senatorem IV kadencji (1935–1938) z województwa lubelskiego. W tej kadencji pracowała w komisjach: budżetowej (1937–1938), opieki społecznej (1935–1936), regulaminowej (1937–1938) i spraw zagranicznych (której była sekretarzem)[1][2].

Po wybuchu II wojny światowej[edytuj | edytuj kod]

Po agresji III Rzeszy i ZSRR na Polskę, po kapitulacji Warszawy działała w utworzonej 27 września 1939 Służbie Zwycięstwu Polski, później w Związku Walki Zbrojnej – ZWZ. 15 kwietnia 1940 aresztowana przez Gestapo, więziona na Pawiaku i stracona w zbiorowej egzekucji w Palmirach[1].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Była córką Ludwika Chełmickiego, właściciela majątku Dziewanowo i Eleonory z domu Karwowskej (1863–1908). Wyszła za mąż w 1919 roku za Tadeusza Jaroszewicza (1890–1934) – zastępcę szefa sztabu Komendy Głównej Milicji Ludowej PPS, podpułkownika dyplomowanego WP, attaché wojskowego przy poselstwie RP w Finlandii i Szwecji, Chargé d’affaires poselstwa RP w Egipcie.

Mieli 2 dzieci:

Została pochowana na Cmentarzu w Palmirach (w kwaterze XVII/90).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h Biblioteka sejmowa – Parlamentarzyści RP – Halina Jaroszewiczowa. [dostęp 2016-11-07].
  2. Scriptor (opr.): Sejm i Senat 1935–1938 IV kadencja. Warszawa: nakładem Księgarni F. Hoesicka, 1936, s. 381.
  3. Halina Jaroszewiczowa w Wielkiej genealogii Minakowskiego. [dostęp 2012-05-18].

Bibliografia, linki[edytuj | edytuj kod]