Hanna Gronkiewicz-Waltz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hanna Gronkiewicz-Waltz
Prezydent Hanna Gronkiewicz-Waltz (cropped).jpg
Data i miejsce urodzenia 4 listopada 1952
Warszawa
Prezydent m.st. Warszawy
Okres od 2 grudnia 2006
Przynależność polityczna Platforma Obywatelska
Poprzednik Kazimierz Marcinkiewicz (p.f.)
Prezes Narodowego Banku Polskiego
Okres od 5 marca 1992
do 10 stycznia 2001
Poprzednik Andrzej Topiński (p.o.)
Następca Leszek Balcerowicz
Posłanka V kadencji Sejmu
Okres od 19 października 2005
do 26 listopada 2006
Przynależność polityczna Platforma Obywatelska
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Srebrny Krzyż Zasługi Oficer Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Kawaler 2. klasy Orderu Gwiazdy Polarnej (Szwecja) Komandor Orderu Korony (Belgia)
Hanna Gronkiewicz-Waltz podczas Parady Schumana (2007)
Podczas obchodów 70. rocznicy wybuchu powstania warszawskiego pod pomnikiem Polegli Niepokonani (2014)

Hanna Beata Gronkiewicz-Waltz (ur. 4 listopada 1952 w Warszawie) – polska prawniczka i polityk. Profesor nauk prawnych, prezes Narodowego Banku Polskiego w latach 1992–2001, przewodnicząca Rady Polityki Pieniężnej w latach 1998–2001, wiceprezes Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBOR) w latach 2001–2004, posłanka na Sejm RP V kadencji w latach 2005–2006, od 2 grudnia 2006 prezydent miasta stołecznego Warszawy, wiceprzewodnicząca PO.

Wykształcenie[edytuj | edytuj kod]

Córka Wojciecha i Marii Gronkiewiczów. Ojciec był adwokatem i powstańcem warszawskim, matka pracowała w handlu zagranicznym. W dzieciństwie mieszkała przy ul. Wspólnej, później przy placu Konstytucji i przy ul. Gierymskiego. Ukończyła Szkołę Podstawową nr 113 przy ul. Chełmskiej i Liceum Ogólnokształcące im. Antoniego Dobiszewskiego przy ul. Dolnej[1].

W 1975 ukończyła z wyróżnieniem studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego ze specjalizacją publiczne prawo gospodarcze[1]. W 1981 obroniła doktorat na podstawie pracy zatytułowanej Rola ministra przemysłowego w zarządzaniu gospodarką państwową, a w 1993 już jako urzędujący prezes NBP pracę habilitacyjną pod tytułem Bank Centralny – od gospodarki planowej do rynkowej. W 2013 otrzymała tytuł profesora nauk prawnych[2].

Praca naukowa[edytuj | edytuj kod]

Po ukończeniu studiów pracowała na Wydziale Prawa i Administracji UW. W latach 1990–1992 była adiunktem na Wydziale Prawa Kanonicznego Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. Od 1994 jest profesorem UW na Wydziale Prawa i Administracji. Pracuje w Zakładzie Administracyjnego Prawa Gospodarczego i Bankowego, Instytutu Nauk Prawno-Administracyjnych UW. Jest również profesorem Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, pracownikiem Katedry Europejskiego Prawa Bankowego i Polityki Finansowej w Instytucie Politologii Wydziału Nauk Historycznych i Społecznych tej uczelni. Członek Collegium Invisibile[3].

Działalność publiczna[edytuj | edytuj kod]

Działalność do 1991[edytuj | edytuj kod]

W 1980 brała udział w zakładaniu struktur NSZZ „Solidarność” na Wydziale Prawa i Administracji UW[4]. W latach 1989–1992 pełniła funkcję przewodniczącej koła wydziałowego. W 1982 zaczęła brać udział w Ruchu Odnowy w Duchu Świętym.

Od 1991 była członkinią Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Bankowego. W 1991 kandydowała do Sejmu z listy marginalnej partii politycznej Victoria, która miała współtworzyć zaplecze polityczne prezydenta Lecha Wałęsy.

Prezes Narodowego Banku Polskiego[edytuj | edytuj kod]

W grudniu 1991 prezydent Lech Wałęsa złożył w Sejmie wniosek o powołanie Hanny Gronkiewicz-Waltz na stanowisko prezesa Narodowego Banku Polskiego, jednak w głosowaniu 18 grudnia 1991 jej kandydatura nie uzyskała wymaganej większości. Prezydent ponowił jej kandydaturę w marcu 1992. W głosowaniu 5 marca 1992 została przez Sejm powołana na stanowisko prezesa NBP[5].

W czasie sprawowania przez nią funkcji prezesa NBP upłynniono kurs złotego wobec walut wymienialnych, zaś w 1995 weszła w życie ustawa o denominacji złotego. W lutym 1998 prezydent Aleksander Kwaśniewski złożył wniosek o powołanie jej przez Sejm na stanowisko prezesa NBP na kolejną kadencję. Uchwałę powołującą ją na to stanowisko Sejm podjął 19 lutego 1998. W latach 1998–2000 była z urzędu, jako prezes NBP, przewodniczącą Rady Polityki Pieniężnej. Z pracy w NBP odeszła w trakcie drugiej kadencji.

W 1995 kandydowała w wyborach prezydenckich, popierana przez Stronnictwo Ludowo-Chrześcijańskie, Zjednoczenie Polskie, Partię Konserwatywną, Koalicję Konserwatywną, Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe (część), Niezależne Zrzeszenie Studentów oraz Stowarzyszenie Rodzin Katolickich. Negatywną kampanię pod adresem jej osoby prowadziło m.in. Radio Maryja[6]. Uzyskała wynik 2,76% i nie zakwalifikowała się do drugiej tury głosowania[7].

Lata 2001–2006[edytuj | edytuj kod]

Od 2001 do 2004 była wiceprezesem ds. zasobów ludzkich i administracji Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju[8]. W 2005 wstąpiła do Platformy Obywatelskiej. Zajmowała się przebudową struktur partii w Warszawie. Zaangażowała się w kampanię prezydencką Donalda Tuska w wyborach w 2005.

W wyborach parlamentarnych w 2005 została wybrana największą liczbą głosów z listy PO w okręgu warszawskim. W Sejmie V kadencji przewodniczyła Komisji Skarbu Państwa. 24 czerwca 2006 objęła funkcję wiceprzewodniczącej PO, a 5 października 2013 również przewodniczącej warszawskich struktur partii.

Prezydent Warszawy[edytuj | edytuj kod]

28 grudnia 2005 została ogłoszona przez Platformę Obywatelską kandydatką w wyborach samorządowych w 2006 na stanowisko prezydenta Warszawy. W pierwszej turze wyborów zajęła 2. miejsce, uzyskując 34,47% poparcia – 145 329 głosów. W drugiej turze pokonała Kazimierza Marcinkiewicza, uzyskując 53,18% poparcia[9]. W związku z wyborem na urząd prezydenta Warszawy wygasł jej mandat poselski[10]. 2 grudnia 2006 została zaprzysiężona na urząd Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy[11]. W 2010 zdecydowała się ubiegać o reelekcję. W pierwszej turze wyborów uzyskała 53,67% głosów, co zapewniło jej utrzymanie urzędu z pominięciem drugiej tury.

Podczas prezydentury Hanny Gronkiewicz-Waltz w Warszawie powstało m.in. Centrum Nauki Kopernik[12], Muzeum Historii Żydów Polskich[13] oraz Most Marii Skłodowskiej-Curie[14]. Zmodernizowana została oczyszczalnia ścieków „Czajka”[15], przeprowadzono prywatyzację Stołecznego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej[16], zainicjowano budowę centralnego odcinka II linii metra[17] oraz przebudowę nadrzecznych bulwarów[18]. Z kolei plany budowy Mostu Krasińskiego[19] oraz dokończenia obwodnicy śródmiejskiej[20] zostały odsunięte w czasie. Miasto zainwestowało w zakup nowego taboru autobusowego i tramwajowego, decydując się jednocześnie na stopniowe podnoszenie cen biletów i korekty tras[21]. W 2012 uruchomiony został system rowerów publicznych Veturilo[22].

W 2013 opozycyjni samorządowcy i politycy rozpoczęli akcję zbierania podpisów na rzecz organizacji referendum ws. odwołania Hanny Gronkiewicz-Waltz. Głosowanie w tej sprawie odbyło się 13 października 2013[23], referendum okazało się nieważne z uwagi na zbyt niską frekwencję[24].

W 2014 Hanna Gronkiewicz-Waltz po raz kolejny wystartowała z ramienia PO na prezydenta Warszawy. W pierwszej turze poparło ją 47,19% głosujących[25]. W drugiej turze pokonała kandydata PiS Jacka Sasina z wynikiem 58,64% głosów, uzyskując tym samym reelekcję na kolejną kadencję[26].

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia państwowe[edytuj | edytuj kod]

Polskie
Zagraniczne

Inne wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

  • W latach 1994, 1997, 1998 i 1999 zaliczana przez amerykański miesięcznik finansowy „Global Finance” do grona najlepszych prezesów banków centralnych na świecie
  • Laureatka Nagrody Kisiela w 1998

Odniesienia w kulturze[edytuj | edytuj kod]

Tekst utworu „Hanna Gronkowiec walczy” grupy muzycznej Kazik na Żywo, opublikowany na albumie Bar La Curva / Plamy na słońcu (2011), stanowi bezpośrednie odniesienie do osoby Hanny Gronkiewicz-Waltz[33].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Hanna Gronkiewicz-Waltz. platforma.org. [dostęp 25 stycznia 2012].
  2. „Wyzwaniem przyspieszanie procesów innowacyjności”. prezydent.pl, 2013-11-22. [dostęp 22 listopada 2013].
  3. Lista tutorów Collegium Invisibile. ci.edu.pl. [dostęp 2 kwietnia 2011].
  4. Hanna Gronkiewicz-Waltz. forbes.pl. [dostęp 10 czerwca 2012].
  5. M.P. z 1992 r. Nr 8, poz. 56
  6. Jarosław Makowski: Niepokorni synowie Kościoła. opoka.org.pl. [dostęp 28 września 2013].
  7. Dz. U. z 1995 r. Nr 126, poz. 604
  8. Antoni Dudek: Historia polityczna Polski 1989–2012. Kraków: Znak, 2013, s. 430. ISBN 978-83-240-2130-7.
  9. Serwis PKW – Wybory 2006. [dostęp 6 lipca 2010].
  10. M.P. z 2006 r. Nr 87, poz. 883
  11. Gronkiewicz-Waltz: władza w oderwaniu od wielkiej polityki. wp.pl, 2 grudnia 2006. [dostęp 6 lipca 2010].
  12. Robert Trzaska: Centrum Nauki Kopernik już otwarte. um.warszawa.pl, 2010-11-05. [dostęp 27 września 2013].
  13. Dariusz Bartoszewicz, Tomasz Urzykowski: Muzeum Historii Żydów – nowa atrakcja Warszawy zachwyca. gazeta.pl, 2013-04-22. [dostęp 27 września 2013].
  14. „Ten most rozwiązuje wiele komunikacyjnych problemów”. tvnwarszawa.tvn24.pl, 2012-03-24. [dostęp 27 września 2013].
  15. Największa w Europie eko-inwestycja: warszawska oczyszczalnia ścieków Czajka. muratorplus.pl, 2013-03-18. [dostęp 27 września 2013].
  16. Jan Fusiecki: Warszawskie ciepło sprzedane z pakietem dla pracowników. wyborcza.biz, 2011-08-26. [dostęp 27 września 2013].
  17. Kamila Małocha: W czerwcu rusza budowa II linii metra. Będą ogromne utrudnienia w ruchu. polskatimes.pl, 2011-05-12. [dostęp 27 września 2013].
  18. Filip Pabjas: Rusza wielka metamorfoza Bulwarów Wiślanych. Nowa architektura nad wodą. archirama.pl, 2013-01-11. [dostęp 27 września 2013].
  19. Robert Biskupski: Zbudujemy nowy most. rp.pl, 2012-03-28. [dostęp 27 września 2013].
  20. Jarosław Osowski: Inwestycyjna rzeź Pragi. Dlaczego nic tu nie budują?. gazeta.pl, 2012-10-17. [dostęp 27 września 2013].
  21. Janina Blikowska: Nowy tabor pojedzie na krótsze trasy. zw.com.pl, 2013-03-26. [dostęp 27 września 2013].
  22. Krzysztof Śmietana: Ruszyły rowery Veturilo. 1000 wypożyczeń po 4 godzinach. wyborcza.pl, 2012-08-01. [dostęp 27 września 2013].
  23. Krzysztof Śmietana: Referendum w stolicy 13 października. rp.pl, 2013-08-20. [dostęp 27 września 2013].
  24. Referendum gminne w sprawie odwołania Prezydenta m.st. Warszawy przed upływem kadencji. pkw.gov.pl. [dostęp 14 października 2013].
  25. Oficjalnie: Hanna Gronkiewicz-Waltz i Jacek Sasin w drugiej turze wyborów w stolicy. tvp.info, 19 listopada 2014. [dostęp 2 grudnia 2014].
  26. Oficjalne wyniki wyborów w Warszawie. Gronkiewicz-Waltz triumfuje. dziennik.pl, 1 grudnia 2014. [dostęp 2 grudnia 2014].
  27. M.P. z 2010 r. Nr 98, poz. 1144
  28. M.P. z 2001 r. Nr 21, poz. 345
  29. Prezydent zwleka z zagranicznymi orderami. wyborcza.pl, 2008-11-03. [dostęp 5 lipca 2010].
  30. Gronkiewicz-Waltz odebrała Legię Honorową. wprost.pl, 2010-10-26. [dostęp 27 września 2013].
  31. Szwedzki order dla Prezydent Warszawy. um.warszawa.pl, 2011-05-10. [dostęp 27 września 2013].
  32. Król Belgii odznaczył prezydent Warszawy. Za co?. gazeta.pl, 2011-10-29. [dostęp 27 września 2013].
  33. Kazik Staszewski: Radio ingeruje w muzykę. rp.pl, 2011-11-25. [dostęp 6 grudnia 2011].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]