Hans Hartwig von Beseler

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hans Hartwig von Beseler
Ilustracja
Generaloberst Generaloberst
Data i miejsce urodzenia 27 kwietnia 1850
Związek Niemiecki Greifswald
Data i miejsce śmierci 20 grudnia 1921
Republika Weimarska Neu-Babelsberg
Przebieg służby
Lata służby 1868-1910
1914-1918
Siły zbrojne Armia Cesarstwa Niemieckiego
Główne wojny i bitwy Wojna francusko-pruska
I wojna światowa

Hans Hartwig von Beseler (ur. 27 kwietnia 1850 w Greifswaldzie, zm. 20 grudnia 1921 w Neu-Babelsberg) – niemiecki wojskowy, generał pułkownik, generał-gubernator warszawski, naczelny dowódca Polskiej Siły Zbrojnej.

Życiorys[edytuj]

Urodził się w rodzinie profesora uniwersyteckiego. Wstąpił do armii pruskiej w 1868 roku, walczył w wojnie francusko-pruskiej w latach 1870–1871. W latach 1900–1907 szef wojsk inżynieryjnych i komendant twierdz. W 1910 roku przeszedł na wojskową emeryturę. Tego samego roku otrzymał tytuł szlachecki od cesarza Wilhelma II.

Po wybuchu I wojny światowej został przywrócony do służby i mianowany na dowódcę trzeciego korpusu rezerwowego Armii Cesarstwa Niemieckiego. Kierował działaniami bojowymi, których wynikiem było zdobycie twierdz w Antwerpii i Modlinie.

Od sierpnia 1915, na stanowisku Generalnego Gubernatora okupowanej przez wojska niemieckie części Królestwa Polskiego. Jesienią tego roku ustanowił w Warszawie polskojęzyczne uczelnie – Uniwersytet Warszawski i Politechnikę Warszawską. Był rzeczywistym inicjatorem i twórcą podwalin polskiej państwowości i wojskowości według aktu 5 listopada, na którego wydanie miał główny wpływ.

8 kwietnia 1916 podpisał rozporządzenie o przyłączeniu (z dniem 1 kwietnia 1916) do Warszawy 82,1 km² terenów na przedmieściach, przez co powierzchnia miasta wzrosła ponad trzykrotnie[1][2].

Od 10 kwietnia 1917 był Naczelnym Dowódcą Polskiej Siły Zbrojnej (tytuł formalny: "Naczelny Dowódca Wojsk Polskich"). 18 października 1918 uznał zwierzchność Rady Regencyjnej nad Wojskiem Polskim, a 24 października złożył na jej ręce urząd naczelnego dowódcy[3]. 12 Listopada tegoż roku w przebraniu opuścił Warszawę, w której trwało rozbrajanie jego zrewolucjonizowanych żołnierzy i powrócił do Niemiec[4]. Tam stał się obiektem ataków konserwatystów i nacjonalistów, którzy zarzucali mu zbytnią pobłażliwość względem Polaków.

Spoczywa na Cmentarzu Inwalidów w Berlinie.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy[edytuj]

  1. Maria Nietyksza, Witold Pruss: Zmiany w układzie przestrzennym Warszawy [w:] Irena Pietrza-Pawłowska (red.) Wielkomiejski rozwój Warszawy do 1918 r.. Warszawa: Wydawnictwo Książka i Wiedza, 41, s. 1973.
  2. Krzysztof Dunin-Wąsowicz: Warszawa w czasie pierwszej wojny światowej. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1974, s. 70.
  3. Centralne Archiwum Wojskowe: VII. Narodziny Wojska Polskiego (październik – grudzień 1918) [1], s. 145
  4. Rickard, J. (4 September 2007): General Hans Hartwig von Beseler, 1850-1921 [2], dostęp 31.03.2012

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]