Hans Hartwig von Beseler

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hans Hartwig von Beseler
Ilustracja
Generaloberst Generaloberst
Data i miejsce urodzenia 27 kwietnia 1850
Związek Niemiecki Greifswald
Data i miejsce śmierci 20 grudnia 1921
Republika Weimarska Neu-Babelsberg
Przebieg służby
Lata służby 1868-1910
1914-1918
Siły zbrojne Armia Cesarstwa Niemieckiego
Główne wojny i bitwy Wojna francusko-pruska
I wojna światowa

Hans Hartwig von Beseler (ur. 27 kwietnia 1850 w Greifswald, zm. 20 grudnia 1921 w Neu-Babelsberg) – niemiecki wojskowy, generał pułkownik, Generał-Gubernator Warszawski, Naczelny Dowódca Polskiej Siły Zbrojnej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie profesora uniwersyteckiego. Wstąpił do armii pruskiej w 1868 roku, walczył w wojnie francusko-pruskiej w latach 1870-1871. W latach 1900-1907 szef wojsk inżynieryjnych i komendant twierdz. W 1910 roku przeszedł na wojskową emeryturę. Tego samego roku otrzymał tytuł szlachecki od cesarza Wilhelma II.

Po wybuchu I wojny światowej został przywrócony do służby i mianowany na dowódcę trzeciego korpusu rezerwowego Armii Cesarstwa Niemieckiego. Kierował działaniami bojowymi, których wynikiem było zdobycie twierdz w Antwerpii i Modlinie.

Od sierpnia 1915, na stanowisku Generalnego Gubernatora okupowanej przez wojska niemieckie części Królestwa Polskiego. Jesienią tego roku ustanowił w Warszawie polskojęzyczne uczelnie - Uniwersytet Warszawski i Politechnikę Warszawską. Był rzeczywistym inicjatorem i twórcą podwalin polskiej państwowości i wojskowości według aktu 5 listopada, na którego wydanie miał główny wpływ. W kwietniu 1916 podpisał dekret o przyłączeniu do Warszawy 82,1 km² terenów na przedmieściach, przez co powierzchnia miasta wzrosła ponad trzykrotnie[1].

Od 10 kwietnia 1917 był Naczelnym Dowódcą Polskiej Siły Zbrojnej (tytuł formalny: "Naczelny Dowódca Wojsk Polskich"). 18 października 1918 uznał zwierzchność Rady Regencyjnej nad Wojskiem Polskim, a 24 października złożył na jej ręce urząd naczelnego dowódcy[2]. 12 Listopada tegoż roku w przebraniu opuścił Warszawę, w której trwało rozbrajanie jego zrewolucjonizowanych żołnierzy i powrócił do Niemiec[3]. Tam stał się obiektem ataków konserwatystów i nacjonalistów, którzy zarzucali mu zbytnią pobłażliwość względem Polaków.

Spoczywa na Cmentarzu Inwalidów w Berlinie.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Krzysztof Dunin-Wąsowicz: Warszawa w czasie pierwszej wojny światowej. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1974, s. 70.
  2. Centralne Archiwum Wojskowe: VII. Narodziny Wojska Polskiego (październik – grudzień 1918) [1], s. 145
  3. Rickard, J (4 September 2007): General Hans Hartwig von Beseler, 1850-1921 [2], dostęp 31.03.2012

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bogdan Graf von Hutten-Czapski, Sechzig Jahre Politik und Gesellschaft, 1 - 2, Berlin 1936
  • Arkadiusz Stempin. Generał-pułkownik Hans Hartwig von Beseler - generalny gubernator warszawski w latach 1915-1918. „Dzieje Najnowsze”. 3, s. 21-34, 2011. Wydawnictwo DiG. ISSN 0419-8824.  [3]
  • Newsweek Polska Plus Nr 11/2015, Bardzo porządny Niemiec [4]
  • Rickard, J (4 September 2007): General Hans Hartwig von Beseler, 1850-1921 [5]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]