Przejdź do zawartości

Hans Rudolf Giger

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Hans Rudolf Giger
Ilustracja
Hans Rudolf Giger (2012)
Data i miejsce urodzenia

5 lutego 1940
Chur

Data i miejsce śmierci

12 maja 2014
Zurych

Narodowość

Szwajcaria

Dziedzina sztuki

malarstwo, rzeźbiarstwo

podpis

Hans Rudolf Giger (Hans Ruedi Giger, znany jako H.R. Giger, czyt. [ˈɡi ɡɚ]) (ur. 5 lutego 1940 w Chur w Gryzonii, Szwajcaria, zm. 12 maja 2014 w Zurychu[1]) – szwajcarski malarz, rzeźbiarz, scenograf i projektant, najbardziej znany ze stworzenia postaci ksenomorfa do filmu Obcy – ósmy pasażer Nostromo. Zmarł 12 maja 2014 roku w wyniku obrażeń doznanych po upadku ze schodów[2].

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Młodość

[edytuj | edytuj kod]

Urodzony w rodzinie Hansa Richarda i Melly Gigerów. Już od najmłodszych lat miał nietypowe upodobania. Zawsze ubierał się na czarno, a w domu, w jednym z pokoi, w którym nie było okien, urządził swój pokój zabaw. Tam samodzielnie konstruował niektóre z zabawek, np. sztylety. W roku 1963 przeprowadził się do Zurychu, gdzie studiował w Szkole Sztuki Użytkowej na wydziale architektury, projektowania wnętrz oraz projektowania przemysłowego. Rok później stworzył swoje pierwsze prace, głównie w tuszu i farbie olejnej. Po pierwszej wystawie w 1966 przyszły kolejne i wkrótce Giger otrzymywał tak wiele zamówień, że mógł całkowicie oddać się sztuce. Krótko po tym odkrył farbę w sprayu, dzięki której wykreował własny, unikatowy styl. Międzynarodowa publiczność po raz pierwszy usłyszała o nim w 1971, kiedy to wydał swoje pierwsze portfolio.

Rozwój kariery

[edytuj | edytuj kod]

Twórczość Gigera jest często określana jako „biomechaniczna”, jako że świetnie opisuje istotę XX wieku, charakteryzującego się zdumiewającym postępem technologicznym. Prace Gigera pokazują w jaki sposób ów postęp zniewolił ludzkość, zmuszając ją do życia w symbiozie ze światem maszyn. Wiele jego prac przedstawia okropny świat przyszłości, zniszczony przez nuklearne opady – świat beznadziejnej alienacji, pozbawiony ludzi i zwierząt, zdominowany przez bezduszne wieżowce, plastik i stal.

Twórczość

[edytuj | edytuj kod]

Krytycy sztuki często opisują jego twórczość jako jednoczesne używanie mikroskopu i teleskopu, co służy odkryciu najgłębszych tajemnic ludzkiej psychiki. Jest to spojrzenie w głębokie pokłady nieświadomości, którą współczesna ludzkość woli negować lub ignorować.

Giger w filmie

[edytuj | edytuj kod]

Pierwszym projektem filmowym zleconym Gigerowi było wykonanie szkiców do filmu Diuna. Wziął również udział w realizacji filmu Ridleya Scotta Obcy – ósmy pasażer Nostromo. Jego wkład do filmu został 14 kwietnia 1980 nagrodzony Oscarem za Najlepsze Efekty Wizualne. Do tego filmu stworzył nie tylko postać tytułowego kosmity, zaprojektował również wygląd i wnętrze statków kosmicznych, a także drugiego kosmitę widocznego przez moment w filmie.

  • 2014 - (Dark Star - HR Gigers Welt)
  • 2013 - Diuna Jodorowskiego - (Jodorowsky's Dune)
  • 2010 - H.R. Giger. Objawienie (H.R. Giger Revealed)
  • 2009 - (Monsterland)
  • 2007 - Życie w obrazkach - (Moebius Redux: A Life in Pictures)
  • 2003 - (The Beast Within: The Making of 'Alien')
  • 2003 - (The Making of 'Alien³)
  • 2002 - (The Alien Saga)
  • 2001 - (Alien Evolution)
  • 1999 - (The Alien Legacy)
  • 1997 – serial - Horror od A do Z (A-Z of Horror)
  • 1992 - (The Making of 'Alien 3')
  • 1985 - (The Occult Experience)
  • 1982 – (A New Face of Debbie Harry)
  • 1975 - (Giger's Necronomicon)
  • 1973 - (Tagtraum)
  • 1972 - (Passagen)
  • 1968 – (Swiss Made)
  • 1967 – (High and Heimkiller)

Postać Ksenomorfa stworzona przez H.R Gigera w filmie[3]

[edytuj | edytuj kod]

Giger w muzyce i rozrywce

[edytuj | edytuj kod]

Prace Gigera można również znaleźć w branży muzycznej. Artysta projektował okładki albumów, scenografię i elementy przestrzeni koncertowej, sygnował również imitowaną edycję gitar Ibanez (używane między innymi przez gitarzystę grupy Celtic Frost - Toma Warriora).

  • Pomysł zaprojektowania i wykonania statywu do mikrofonu dla wokalisty zespołu muzycznego -Korn- Jonathana Daviesa, podsunął artyście jego agent. Giger od lidera zespołu dostał wolną rękę, jednakże musiał spełnić jeden warunek: podstawa miała być ruchoma i biomechaniczna.
  • Zaprojektował posąg ISIS - formę sceniczną (projekt posągu wymagał ponad sześciu miesięcy pracy. Inspiracją dla niego był obraz nr 218 artysty z 1973 roku), dla Mylene Farmer do Mylenium Tour[4]
Okładki muzyczne
[edytuj | edytuj kod]

W przestrzeni artystycznej funkcjonuje ponad 100 okładek i form artystycznych, które są powiązane z twórczością H.R. Gigera, lub też współtworzone przez niego[5]. Do najważniejszych należą te sygnowane przez artystę: The Shiver – „Walpurgis", Emerson, Lake & Palmer – „Brain Salad Surgery", Floh De Cologne – „Mumien", Magma – „Attahk" oraz „Trilogy", Debbie Harry – „KooKoo", Dead Kennedys – „Frankenchrist" oraz „Life Sentence", Celtic Frost – „To Mega Therion", Steve Stevens – „Atomic Playboys", Danzig – „Danzig III: How the Gods Kill" oraz „Dirty Black Summer", Bloodbath – „Traumatic Memories",Carcass – „Heartwork", Deicide – „Deny The Cross",

Grafiki komputerowe

[edytuj | edytuj kod]

Stworzył grafikę do komputerowych gier przygodowych Dark Seed[6] oraz jej kontynuacji Dark Seed 2[7].

Upamiętnienie

[edytuj | edytuj kod]

Na przełomie lat 2024/2026 twórca festiwalu World Urban Art J.Pijarowski zrealizował specjalną edycję festiwalu dedykowaną artyście. Całość działań miała miejsce w kilku miastach w Szwajcarii (między innymi w mieście narodzin artysty - Chur oraz Gruyères), oraz w Polsce, w Bydgoszczy.

Muzeum HR Gigera

[edytuj | edytuj kod]

W roku 1997 Giger sfinalizował umowę kupna twierdzy Chateau St. Germain w miasteczku Gruyères w Szwajcarii[8]. Twierdza została przebudowana[9] na muzeum, w którym są wystawione kolekcje dzieł sztuki artysty z różnych okresów jego twórczości. Muzeum zawiera również dokumentacje projektów filmowych artysty. W muzeum do ekspozycji należą również zaprojektowane przez Gigera meble[10].

Giger postanowił także otworzyć w kilku miejscach na świecie własne bary. Pierwszy z nich powstał w jego rodzinnym mieście Chur. Artysta zaprojektował nie tylko sam budynek, ale także wystrój wnętrza. Wielkie otwarcie miało miejsce w roku 1992. Drugi z kolei bar znajduje się naprzeciw muzeum, w Gruyères w Szwajcarii. Dwa inne bary, w Japonii i Nowym Jorku, zostały zlikwidowane.

Galeria

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Der «Alien»-Vater ist tot. [dostęp 2014-05-13]. (niem.).
  2. ‘Alien’ creator H.R. Giger is dead. [dostęp 2014-05-13]. (ang.).
  3. Ksenomorf w filmie i serialach. filmweb.pl. [dostęp 2026-02-21].
  4. Projekt sceniczny dla M. Farmer. mylenefarmerbook.com. [dostęp 2026-02-14].
  5. Twórczość muzyczna H.R. Gigera (baza). discogs.com. [dostęp 2026-02-14].
  6. Darkseed, recenzja gry z 1992 - Entuzjasta Gier, „Entuzjasta Gier”, 27 marca 2018 [dostęp 2018-05-02] (pol.).
  7. Keith Stuart, HR Giger: artist whose biomechanical art had vast influence on game design [online], the Guardian, 13 maja 2014 [dostęp 2018-05-02] (ang.).
  8. About The H.R. Giger Museum. [dostęp 2014-08-04]. (ang.).
  9. HR Giger Museum [online], Switzerland Tourism [dostęp 2022-01-27] (ang.).
  10. A journey through time [online] [dostęp 2022-01-27].

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]