Haplochromis desfontainii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Haplochromis desfontainii[1]
(Lacépède, 1802)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Rząd okoniokształtne
Rodzina pielęgnicowate
Podrodzina Pseudocrenilabrinae
Plemię Haplochromini
Rodzaj Haplochromis
Gatunek Haplochromis desfontainii
Synonimy
  • Astatotilapia desfontainii (Lacépède, 1802)
  • Astatotilapia desfontainesi (Boulenger, 1899)
  • Chromis desfontainei (Lacépède, 1802)
  • Chromis desfontainii (Lacépède, 1802)
  • Haplochromis desfontainesi (Lacépède, 1802)
  • Haplochromis desfontainesii (Lacépède, 1802)
  • Haplochromis desfontainii (Lacépède, 1802)
  • Sparus desfontaines (Lacépède, 1802)
  • Sparus desfontainii Lacépède, 1802
  • Tilapia desfontainesi Boulenger, 1899
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EN pl.svg

Haplochromis desfontainii – zagrożony wyginięciem gatunek słodkowodnej ryby okoniokształtnej z rodziny pielęgnicowatych (Cichlidae), klasyfikowany czasem w rodzaju Astatotilapia.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Gatunek ten znany jest jedynie z Tunezji i Algierii. Jest uznawany za relikt występujący w wodach stojących dawnego, nieistniejącego już szottu, pochodzący z okresu, który prawdopodobnie dobiegł końca w ostatniej epoce lodowej[3].

Ryba ta jest znana z pochodzących z epoki kamiennej malowideł, wskazujących na występowanie na Saharze również dużych zwierząt żyjących współcześnie tylko na sawannach Afryki Wschodniej[3].

Naukowy opis ryby został sporządzony na podstawie osobnika pochodzącego z okolic Kafsa w środkowej Tunezji. Stwierdzono jej występowanie w lokalnych stawach z wodą używaną do nawadniania pobliskich plantacji palm. Pod koniec XX wieku była tam gatunkiem licznym, ale do 2006 roku większość stawów została zniszczona. Odnotowano jej obecność w zbiornikach wodnych wokół Szatt al-Dżarid oraz w kilku oazach Tunezji i Algierii[2].

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Takson został opisany naukowo w 1802 roku pod nazwą Sparus desfontainii. Holotyp zaginął[4].

Pozycja taksonomiczna tego gatunku na poziomie rodzaju jest nieustalona. Autorzy są zgodni, że należy do tzw. „roju” gatunków z grupy Haplochromis w obrębie „nowoczesnych Haplochromini”. Jacques Pellegrin przyjął go za typ nomenklatoryczny rodzaju Astatotilapia. Wielu autorów optuje za pozostawieniem problematycznego „roju” gatunków w obrębie Haplochromis do czasu opracowania i opublikowania wnikliwej rewizji taksonomicznej całej grupy.

 Zobacz też: Astatotilapia.

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Haplochromis desfontainii jest podobny do Astatotilapia flaviijosephi z Lewantu i do Astatotilapia burtoni z jeziora Tanganika, co sugeruje, że należy do starej ewolucyjnie linii pielęgnic. Badania DNA sugerują, że należy do głównego kladu obejmującego pielęgnice wschodnioafrykańskie i z dorzecza Nilu. Oddzielenie się linii rozwojowej H. desfontainii od „nowoczesnych Haplochromini” nastąpiło prawdopodobnie w pliocenie[5].

Maksymalna długość samców sięga 15 cm[6]. Od pozostałych Astatotilapia wyróżnia go duża liczba łusek w linii bocznej: 31–33, w porównaniu do 28–30 u pozostałych[3]. Dymorfizm płciowy jest widoczny w ubarwieniu. Samice są srebrzyste z nielicznymi ciemnymi plamami na bokach ciała, u samców widoczne są niebieskawe przebarwienia na brzusznej i bocznej części ciała oraz czerwonawe na bokach. Atrapy jajowe samców są wyraźnie widoczne, pomarańczowe, czarno obrzeżone. Liczba kręgów wynosi 31[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Haplochromis desfontainii, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b Haplochromis desfontainii. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b c Erwin Schraml. A comparison of Haplochromis sp. “Ismailia” with other North African species. „Eggspots (English ed.) : The journal on fishes with eggspots”. 4, s. 12–24, 2010. ISSN 1869-2362 (ang.). 
  4. Eschmeyer, W. N. & Fricke, R.: Catalog of Fishes electronic version (7 June 2012) (ang.). California Academy of Sciences. [dostęp 3 sierpnia 2012].
  5. M. J. Genner, M. P. Haesler. Pliocene isolation of a north-west Saharan cichlid fish. „Journal of Fish Biology”. 76 (2), s. 435–441, 2010. DOI: 10.1111/j.1095-8649.2009.02549.x (ang.). 
  6. Astatotilapia desfontainii. (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org [dostęp 3 sierpnia 2012]
  7. M. J. P. van Oijen. The generic classification of the haplochromine cichlids of Lake Victoria, East Africa. „Zoologische Verhandelingen”. 302, s. 57–110, 1996 (ang.).  (pdf)