Harpia papuaska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Harpia papuaska
Harpyopsis novaeguineae[1]
Salvadori, 1875
Harpia papuaska
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd szponiaste
Rodzina jastrzębiowate
Podrodzina jastrzębie
Plemię Accipitrini
Rodzaj Harpyopsis[2]
Salvadori, 1875
Gatunek harpia papuaska
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 VU pl.svg

Harpia papuaska[4] (Harpyopsis novaeguineae) – gatunek dużego ptaka z rodziny jastrzębiowatych. Jedyny przedstawiciel rodzaju Harpyopsis.

Charakterystyka[edytuj]

Morfologia[edytuj]

Wygląd zewnętrzny:

Harpyopsis novaeguineae jest ogromnym drapieżnikiem, o wielkości 76-89 cm. Ma on charakterystyczny, podnoszony czub, długi, zaokrąglony ogon, krótkie skrzydła i silne, długie nogi[5]. Rozpiętość skrzydeł u samicy może osiągać nawet do 157 cm[6]. Harpia Papuaska ma szaro-brązowe upierzenie, jasnobrązową górną pierś oraz jaśniejszą część brzuszną[7]. Ich ogon ma 4-5 czarnych pasków, pasmo środkowe i biały koniec. Młode osobniki są znacznie jaśniejsze, a ich ogon ma 7-8 pasków. Jak inne ptaki drapieżne, Harpyopsis novaeguineae, ma bardzo ostry wzrok, a jego oczy są brązowo-pomarańczowe i mają duże tęczówki [8].

Rozmiary:

Wielkość : 76-89 cm

Występowanie[edytuj]

Środowisko

Lasy deszczowe Nowej Gwinei. Powszechnie występuje także w lasach galeriowych, ale odwiedza także polany i ogrody[5].

Zasięg występowania

Niewielka liczba osobników jest szeroko rozpowszechniona na obszarze obejmującym około 734 000 km²[7]. Zamieszkuje ona obszary od poziomu morza, aż do wzniesień o wysokości do 3 200 metrów n.p.m..

Ekologia[edytuj]

Pożywienie

Gatunek ten żywi się głównie ssakami zamieszkującymi zarówno drzewa jak i żyjącymi na ziemi, tj. oposami, torbaczami z rodziny pałankowatych, kangurami drzewnymi, świniami oraz psami [8]. Ich pokarmem mogą być także gady i ptaki.

Sposób polowania

Harpyopsis novaeguineae poluje na sposób jastrzębia, z wysoko położonych miejsc. Przelatuje pomiędzy koronami drzew i poniżej nich w celu znalezienia zdobyczy. Potrafi ją zlokalizować za pomocą słuchu, a także dzięki obecności kryzy z piór, która najprawdopodobniej umożliwia wychwytywanie dźwięków[5].Ze swojego stanowiska, Harpia Papuaska atakuje ofiarę rzucając się w gąszcz podszytu i goni ją biegając lub skacząc z częściowo otwartymi skrzydłami, co umożliwia szybkie wzniesienie się w powietrze.

Odgłosy

Odgłosy Harpii Papuaskiej są krótkie i nieregularne. Pary aktywne są zazwyczaj o blasku i zmroku[8], a nocą obwieszczają swoją obecność i utrzymują kontakt wydając głośne, rezonujące okrzyki[5].

Rozród

Sezon rozrodu Harpii Papuaskiej trwa od kwietnia do sierpnia[8], a rozmnażaja się prawdopodobnie rzadziej niż raz w roku. Swoje gniazda budują z patyków oraz epifitów i mogą one osiągać 3 metry na szerokość i w głąb. Gniazda lokalizują na koronach wysokich drzew o niewielkiej ilości niskich gałęzi. Gniazdo Harpyopsis novaeguineae mieści jedno jajo[8]. Harpia papuaska jest gatunkiem niemigrującym, jedynie młode osobniki rozprzestrzeniają się tuż po rozrodzie.

Znaczenie w ochronie środowiska[edytuj]

Harpyopsis novaeguineae uznany jest przez BirdLife International za gatunek zagrożony i umieszczony w księdze czerwonej, jako narażony (VU). Harpia Papuaska została dodatkowo wymieniona w Załączniku Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (CITES), co zapewnia kontrolę nad każdym międzynarodowym handlem tym gatunkiem. Rozpowszechnienie lokalnych polowań dla pozyskania ogonów i piór lotnych powoduje zmniejszenie populacji gatunku[7]. Ludzie mogą także wpłynąć na populację Harpii Papuaskiej zwiększając konkurencję międzygatunkową o duże ssaki, będące jej pożywieniem oraz przez deforestację w nizinach Nowej Gwinei, która może powodować stopniowe zmniejszanie miejsca dla gniazd oraz dostępność pożywienia.

Znaczenie dla gospodarki[edytuj]

Ogon i pióra lotne wykorzystywane są przez ludność lokalną Nowej Gwinei do wyrobu ceremonialnych nakryć głowy[7].

Aktualne kierunki badań naukowych charakteryzowanego gatunku[edytuj]

Badania naukowe przeprowadzane na Harpyopsis novaeguineae opierają się na odkryciu metod ochrony gatunku. Środki ochrony związane się między innymi ze śledzeniem poziomu polowań, ustaleniem wielkości terytorium zamieszkałego przez ptaka, zlokalizowaniem gniazd, pogłębieniem wiedzy na temat jego ekologii oraz egzekwowaniem obowiązujących praw w istniejących rezerwatach[8]. Planuje się także zwiększenie świadomości istotności zachowania fauny Nowej Gwinei poprzez lepsze poznanie morfologii i ekologii jej gatunków.

Przypisy

  1. Harpyopsis novaeguineae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Harpyopsis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2 stycznia 2011]
  3. BirdLife International 2012, Harpyopsis novaeguineae, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016 [online], wersja 2016-1 [dostęp 2016-10-26] (ang.).
  4. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Plemię: Accipitrini Vigors, 1824 (Wersja: 2016-02-21). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2016-10-25].
  5. a b c d Chris Perrins, Ilustrowana encyklopedia ptaków - przewodnik po świecie ptaków, 1993.
  6. Rob Bieeregaard, Handbook of the birds of the world, 1994.
  7. a b c d Papuan Eagle (Harpyopsis novaeguineae) - BirdLife species factsheet, datazone.birdlife.org [dostęp 2017-04-24].
  8. a b c d e f New Guinea Harpy Eagle - Harpyopsis novaeguineae | The Eagle Directory, www.eagledirectory.org [dostęp 2017-04-24].

Linki zewnętrzne[edytuj]