Harpia wielka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Harpia wielka
Harpia harpyja[1]
(Linnaeus, 1758)
Harpia wielka
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd szponiaste
Rodzina jastrzębiowate
Podrodzina jastrzębie
Plemię Accipitrini
Rodzaj Harpia[2]
Vieillot, 1816
Gatunek harpia wielka
Synonimy
  • Vultur Harpyja Linnaeus, 1758[3]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 NT pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     Obszar stałego występowania

     Obszar, na którym harpia została wytrzebiona

Harpia wielka[5] (Harpia harpyja) – gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae); jedyny przedstawiciel rodzaju Harpia[5][6]. Zamieszkuje lasy tropikalne w Ameryce Południowej i Środkowej, od południowego Meksyku do północnej Argentyny. Najpotężniejszy ptak drapieżny Nowego Świata. Większym od harpii ptakiem drapieżnym był wymarły orzeł Haasta. Pióra stanowiły częstą ozdobę strojów Indian.

Cechy gatunku 
Samice są nieco większe od samców. Upierzenie na grzbiecie ciemnoszare, spód biały, głowa jasnopopielata. U ptaków obu płci czub na głowie. Dziób ciemny, skoki jaskrawożółte. Młode ptaki białe, ciemnieją z wiekiem. Szpony osiągają 8-12,5 cm - łapa jest większa od męskiej dłoni i ptak może nią łamać kości.
Ma doskonały wzrok - potrafi zauważyć dwucentymetrowy obiekt z odległości 200 m. Ze względu na mniejsze rozmiary samce w gęstwinie osiągają prędkość dochodzącą do 80 km/h.
Wymiary średnie 
dł. ciała ok. 90-105 cm
rozpiętość skrzydeł 180-200 cm
waga ok. 3,8-5,4 kg (samiec), 6,5-8 kg (samica)
Biotop 
Lasy tropikalne.
Gniazdo 
Budowane z patyków, na dużej wysokości (ponad 40 metrów nad ziemią), często osiąga spore rozmiary.
Jaja 
Lęgi odbywają się zazwyczaj co 2-3 lata. Samica zwykle składa 1-2 jaja.
Wysiadywanie i pisklęta 
Jaja wysiadywane są przez okres około 53-56 dni przez samicę. Pisklęta opuszczają gniazdo pomiędzy 4,5-6 miesiącem życia, ale rodzice przestają się nim interesować dopiero po usamodzielnieniu, które następuje około 1. roku życia. Dojrzałość płciową osiągają w wieku około 5 lat. Całkowita długość życia wynosi 30 lat.
Pożywienie 
Głównie ssaki nadrzewne (leniwce, małpy, oposy, koendu, kinkażu), ale również naziemne (aguti, psy leśne), ptaki (ararauny, tukany) i gady.
Ochrona
Gatunek występujący na szerokim obszarze, ale stosunkowo rozproszony i rzadki, oraz powoli się mnożący, przez co wrażliwy na odstrzał. Liczebność spada wskutek niszczenia jego naturalnego środowiska (wyrąb lasów), polowania, prawdopodobnie także konkurencji z ludźmi o pożywienie[4]. Pod ścisłą ochroną. Aby ocalić harpię, Panama uznała ją w 2002 roku za symbol swojego kraju i surowo karze kłusownictwo[7].

Przypisy

  1. Harpia harpyja, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Harpia. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2 stycznia 2011]
  3. Harpy Eagle (Harpia harpyja) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2 stycznia 2011].
  4. a b BirdLife International 2013. Harpia harpyja. W: IUCN 2016. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2016-1. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2016-10-26]
  5. a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Plemię: Accipitrini Vigors, 1824 (Wersja: 2016-02-21). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2016-10-25].
  6. F. Gill, D. Donsker (red.): New World vultures, Secretarybird, kites, hawks & eagles (ang.). IOC World Bird List: Version 6.4. [dostęp 2016-10-26].
  7. Sharon Guynup: Conservationists Fight to Save Harpy Eagles (ang.). National Geographic News, 3 czerwca 2002. [dostęp 11 kwietnia 2012].