Nowa Organizacja Syjonistyczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Hatzohar)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nowa Organizacja Syjonistyczna
Data założenia 1936
Data rozwiązania 1943
Ideologia polityczna Rewizjonistyczny syjonizm, nacjonalizm
Członkostwo
międzynarodowe
Światowa Organizacja Syjonistyczna
Młodzieżówka Bejtar

Nowa Organizacja Syjonistyczna (hebr. הציונים הרוויזיוניסטיםBrit ha-Cijonim ha-Rewizionistim, „Związek Syjonistów - Rewizjonistów”, skrót nazwy: הצה"רBrit ha-Cohar) – prawicowa żydowska partia polityczna o charakterze nacjonalistyczno-syjonistycznym, działająca w II poł. lat 30. XX w. w II Rzeczypospolitej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ugrupowanie zostało utworzone w 1936 r. przez grupę radykalnych rewizjonistów-syjonistów z Zeewem Żabotyńskim na czele, na bazie radykalnie prawicowego skrzydła światowego ruchu syjonistycznego z główną siedzibą w Wiedniu. Żabotyński był zafascynowany polskimi doświadczeniami walki o niepodległość i podziwiał marszałka Józefa Piłsudskiego. Jego ugrupowanie miało nawiązywać do tradycji Organizacji Bojowej PPS, Polskiej Organizacji Wojskowej i Legionów Polskich. Głównymi działaczami byli m.in. Jan Bader, Józef Klarman, Aaron Propes, Józef Schechtman, Józef Szofman. W szeregach Nowej Organizacji Syjonistycznej znalazło się dużo młodzieży żydowskiej. Powstały 2 organizacje młodzieżowe: Brit Trumpeldor-Betar i Brit Naszim Leumijot (zrzeszająca kobiety). Członkowie Bejtaru nosili koszule w kolorze brązowym i pozdrawiali się „rzymskim pozdrowieniem”, czyli wzniesieniem do góry ręki na wzór włoskich faszystów. Organem prasowym było pismo „Unzer Wełt”. Liczebność ugrupowania szacuje się na ok. 1,5-2 tys. członków.

W latach 1937-1938 Zeew Żabotyński wraz z przywódcą całego ruchu syjonistycznego Nahumem Sokolowem prowadził rozmowy z Apoloniuszem Zarychtą z Ministerstwa Spraw Zagranicznych, przedstawicielem polskiego rządu premiera Felicjana Sławoja-Składkowskiego w sprawie zorganizowania szkolenia wojskowego dla członków młodzieżowego Bejtaru. W rezultacie na wiosnę 1939 r. został zorganizowany w Bolęcinie - sołectwie w Sułkowicach w rejonie Andrychowa w Beskidzie Małym 3-miesięczny obóz wojskowy dla młodych Żydów, który był utrzymany w ścisłej tajemnicy. Mieli oni stanowić przyszłą kadrę przeznaczoną do walki o państwo żydowskie. Nowa Organizacja Syjonistyczna dostała także kredyt od rządu w wysokości 212 tys. złotych. Jednocześnie Z. Żabotyński kupował w Polsce broń i amunicję, organizując ich przemyt do Palestyny.

Po klęsce wojny obronnej 1939 r. rewizjoniści-syjoniści zamknięci jak wszyscy Żydzi w gettach współtworzyli w 1942 r. Żydowski Związek Wojskowy. Kulminacją jego działalności był udział wraz z Żydowską Organizacją Bojową w powstaniu w getcie warszawskim w kwietniu-maju 1943 r. Po zakończeniu wojny rewizjoniści-syjoniści, którzy pozostali w Polsce, podjęli próbę pod koniec 1945 r. legalizacji działalności pod nazwą Związek Żołnierzy Żydów Uczestników Walki z Faszyzmem, ale już w lutym 1946 r. władze państwowe odmówiły rejestracji tej organizacji. Wobec tego podjęto nielegalną pracę, często przenikając do szeregów innych organizacji żydowskich, takich jak Aguda, Ichud, czy Mizrach. Natomiast w Palestynie rewizjoniści-syjoniści działali w ramach organizacji paramilitarnych Irgun Cwai Leumi, Lechi i Hagana, które podjęły w latach 40. akcje terrorystyczne przeciwko Brytyjczykom i miejscowym Arabom.

Idee[edytuj | edytuj kod]

Partia głosiła bezwzględną konieczność założenia państwa żydowskiego w Palestynie po obu stronach Jordanu poprzez masową imigrację Żydów oraz walkę zbrojną przeciw Arabom i Brytyjczykom. Przywódca Nowej Organizacji Syjonistycznej utrzymywał stosunki z włoskimi faszystami Benito Mussoliniego, a nawet niemieckimi narodowymi socjalistami Adolfa Hitlera. Przychylny stosunek do jego ugrupowania prezentowali polscy narodowcy ze Stronnictwa Narodowego, Obozu Narodowo-Radykalnego i Ruchu Narodowo-Radykalnego „Falanga”. Wynikało to z wąsko rozumianej wspólnoty interesów pomiędzy rewizjonistami a polskimi nacjonalistami. Dla tych ostatnich postulowana przez rewizjonistów emigracja Żydów do Palestyny wpisywała się w hasła pozbycia się Żydów z Polski.