Hawa nagila
Hawa nagila (hebr. הבה נגילה – Radujmy się) – ludowa pieśń żydowska śpiewana na święta, m.in. na Chanukę.
Oryginalny tekst pieśni nie zachował się przez wieki i był śpiewany przez chasydów jako nigun. Pierwszej transkrypcji melodii, na podstawie której powstała Hawa nagila dokonał Abraham Zebi Idelsohn w Jerozolimie w 1915 r.[1] Idelsohn napisał również współcześnie znane słowa w 1918 roku jako wyraz radości z powodu zwycięstwa Brytyjczyków w Palestynie i deklaracji Balfoura o utworzeniu w Palestynie „żydowskiej siedziby narodowej”. W tym samym roku miała miejsce premiera utworu, w nieznanym dokładnie miejscu w Jerozolimie[2][3]. Pierwsze nagranie utworu zostało zarejestrowane w roku 1922 dla wytwórni Polyphon, w Berlinie[4].
Do autorstwa tekstu pieśni w późniejszych latach po śmierci Idelsohna przyznawał się Mosze Natanson.
Tekst
[edytuj | edytuj kod]| Transkrypcja | Oryginalny tekst hebrajski | Polskie tłumaczenie |
|---|---|---|
| Hawa nagila | הבה נגילה | Radujmy się |
| Hawa nagila | הבה נגילה | Radujmy się |
| Hawa nagila wenismecha | הבה נגילה ונשמחה | Radujmy się i cieszmy |
| (powtórzyć raz zwrotkę) | ||
| Hawa neranena | הבה נרננה | Śpiewajmy |
| Hawa neranena | הבה נרננה | Śpiewajmy |
| Hawa neranena wenismecha | הבה נרננה ונשמחה | Śpiewajmy i cieszmy się |
| (powtórzyć raz zwrotkę) | ||
| Uru, uru achim! | !עורו, עורו אחים | Zbudźcie się, zbudźcie się, bracia! |
| Uru achim belew sameach | עורו אחים בלב שמח | Zbudźcie się, bracia, z radością w sercach |
| (powtórzyć tę linię cztery razy) | ||
| Uru achim, uru achim! | !עורו אחים, עורו אחים | Zbudźcie się, bracia, zbudźcie się, bracia! |
| Belew sameach | בלב שמח | Z radością w sercach |
Wykonania
[edytuj | edytuj kod]- Dalida w roku 1958
- Harry Belafonte na płycie Belafonte at Carnegie Hall (1959)
- Sława Przybylska
- Ivan Rebroff
- Laila Kinnunen (1967)
- Azúcar Moreno na płycie Esclava de Tu Piel (1996)
- Scooter w utworze "Last Minute" album "Our Happy Hardcore" (1996)
- Party Animals w utworze 'Hava Naqila" (1996)
- Justyna Steczkowska na płycie Alkimja (2002)
- Rootwater na płycie Under (2004)
- Ray Charles na koncertowym DVD Soul of the Holy Land: August 1973 (2004)
- Infernal na płycie From Paris to Berlin (album) (2005)
- Sonata Arctica na koncertowym DVD For the Sake of Revenge (2006)
- Natasza Urbańska i zespół teatru Studio Buffo w programie Przebojowa noc (2007)
- Kayah na płycie Transoriental Orchestra (2013)
- Legend Of Kazimierz na płycie Seven Wonders (2013)
- Big band pod dyrekcją Stanisława Urbana (2018)
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ The Secret History of 'Hava Nagila', „Tablet Magazine”, 19 września 2019 [dostęp 2025-08-07] [zarchiwizowane z adresu 2025-06-02] (ang.).
- ↑ James Loeffler, The Secret History of ‘Hava Nagila’, „Tablet”, 2019 [dostęp 2025-08-07].
- ↑ Tzvi, Hava Nagila: Lyrics, Meaning, And Harry Belafonte | Aish, „Aish.com”, 1 października 2017 [dostęp 2025-08-07] [zarchiwizowane z adresu 2024-12-20] (ang.).
- ↑ Hava Nagila [online], jewish-music.huji.ac.il [dostęp 2025-08-07] [zarchiwizowane z adresu 2025-08-07] (ang.).