Hawajczycy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Poʻe Hawaiʻi
Nazwa polska Hawajczycy
Rejon Hawaje
Państwo  Stany Zjednoczone
Stan  Hawaje
Język hawajski,
kreolski hawajski,
angielski
Religia mitologia hawajska
Nieoficjalna flaga Hawajczyków
Flaga stanu Hawaje
Flaga używana przez nacjonalistów

Hawajczycy (haw. Poʻe Hawaiʻi) – rdzenni mieszkańcy Hawajów, pochodzenia polinezyjskiego. Komunikują się w języku angielskim oraz języku kreolskim hawajskim. Język hawajski, który był pierwotnym językiem Hawajczyków jest praktycznie językiem wymarłym, gdyż posługuje się nim nie więcej niż tysiąc osób.

Zasiedlenie wysp[edytuj | edytuj kod]

Hawaje zostały zasiedlone w dwóch falach migracyjnych. Pierwsza fala Polinezyjczyków przybyła na wyspy mniej więcej na początku naszej ery. Uważa się, że mogli to być mieszkańcy Markizów. Druga fala migracji nastąpiła mniej więcej w XIII wieku. Na wyspy przybył lud roślejszy, z Tahiti, który wkrótce wchłonął pierwotnych mieszkańców archipelagu. Po tej pierwszej fali osadniczej pozostały tylko opowiadane przez następców historie o menehunach, niskich, lecz pracowitych ludziach.

Pierwotna kultura[edytuj | edytuj kod]

W chwili, gdy na wyspy przybył kapitan Cook (1778), na wyspach żyło około 300 tysięcy Hawajczyków – ludzi o ciemnej skórze i włosach prostych lub falistych. Praktykowali oni poligynię i poliandrię i żyli w społeczeństwie klasowym. Tytuły i majątek dziedziczone były w linii żeńskiej. Hawajczycy nie znali wytopu metali, nie produkowali ceramiki, narzędzia i broń wytwarzali z kamienia, drewna, kości i muszli. Żyli na poziomie neolitycznym, wyróżniali się jednak niezwykle rozbudowaną tradycją słowną i wielką tężyzną fizyczną.

Największym źródłem informacji o kulturze rdzennych mieszkańców Hawajów jest „Fornander Collection”, wielotomowy zbiór hawajskich mitów i opowieści ludowych, zebranych przez Abrahama Fornandera.

Mitologia hawajska[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Mitologia hawajska.

Charakterystyczną cechą mitologii hawajskiej jest prawie zupełna nieobecność zwierząt jako bohaterów - tłumaczy się to ubóstwieniem fauny wyspowej. W politeistycznych wierzeniach najważniejszymi bogami byli:

oraz bogini

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tadeusz Szczerbowski, Wyspy Hawajskie: język i tradycja, Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, 2006, ISBN 83-7271-407-X
  • Tadeusz Szczerbowski, Kultura hawajska (Ka Mo'omeheu Hawai'i), Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego, 2014, ISBN 978-83-7271-898-3