Hawajka długodzioba

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Hawajka długodzioba
Akialoa lanaiensis[1]
(Rothschild, 1893)
Ilustracja
Ilustracja autorstwa Keulemansa z 1893–1900 roku
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina łuszczakowate
Podrodzina łuskacze
Plemię Drepanidini
Rodzaj Akialoa
Gatunek hawajka długodzioba
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EX pl.svg

Hawajka długodzioba (Akialoa lanaiensis) – gatunek małego ptaka z rodziny łuszczakowatych. Występował endemicznie w Lānaʻi. Widziany po raz ostatni w 1894 – dwa lata po odkryciu. Uznany za wymarły.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy gatunek opisał Walter Rothschild w 1893 na łamach Bulletin of the British Ornithologists' Club. Nowemu gatunkowi nadał nazwę Hemignathus lanaiensis[3]. Obecnie (2017) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny umieszcza hawajkę długodziobą w rodzaju Akialoa. Uznaje ją za gatunek monotypowy[4]. Gatunek znany z 3 okazów muzealnych[5][6], przechowywanych w zbiorach w Tring i Nowym Jorku[7]. Zostały odłowione w okresie od 15 do 22 listopada 1892, najprawdopodobniej przez E.B. Wolstenholme'a, nie Henry'ego Palmera, jak się przypuszcza[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała wynosiła około 16,5 cm[7]. Dziób mierzył około 74–79 mm, skrzydła 79–84 mm (oryginalne wymiary podane w calach)[3]. Samiec miał oliwkowozielony wierzch ciała i brudnożółty spód z kremowymi pokrywami podogonowymi. Samicę cechował oliwkowy, nieco szarawy wierzch ciała i żółty brzuch. Dziób czarny[7]. Tęczówka brązowa, nogi łupkowoniebieskie, podeszwy żółtawe[8].

Zasięg, ekologia, zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Hawajki długodziobe zamieszkiwały Lānaʻi[6]; szczątki subfosylne, które należały być może do przedstawicieli gatunku, odnaleziono na Molokaʻi[7]. Hawajki te zamieszkiwały różne lasy powyżej 200 m n.p.m.[6], żywiły się owadami (w tym chrząszczami) i nektarem Cyanea angustifolia (Hāhā)[8][6]. Były to ptaki skryte, o locie szybkim i prostym. Miały odzywać się czystym gwizdem, nieco głuchym, trudnym do opisania słowami[8].

Status[edytuj | edytuj kod]

IUCN uznaje gatunek za wymarły (EX, Extinct). Ostatnia pewna obserwacja miała miejsce 9 stycznia 1894. Przyczyną wymarcia było niszczenie środowiska oraz choroby zakaźne, możliwe że również drapieżnictwo ze strony introdukowanych gatunków[6][7]. Zdaniem George'a C. Munro za wymarcie hawajki długodziobej odpowiada wycinka lasów Euphorbia celastroides var. lorifolia pod uprawy ananasów[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Akialoa lanaiensis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Akialoa lanaiensis. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b Walter Rothschild. Hemignathus lanaiensis. „Bulletin of the British Ornithologists' Club”. 1, s. xxiv–xxv, 1893. 
  4. Frank Gill & David Donsker: Finches, euphonias. IOC World Bird List (v7.3), 31 lipca 2017. [dostęp 7 września 2017].
  5. a b c MAUI-NUI 'AKIALOA Akialoa lanaiensis. W: The Birds of the Hawaiian Islands: Occurrence, History, Distribution, and Status (v2) [on-line]. Hawaii Biological Survey, 1 stycznia 2017. [dostęp 7 września 2017].
  6. a b c d e Lanai Akialoa Akialoa lanaiensis. BirdLife International. [dostęp 7 września 2017].
  7. a b c d e Julian P. Hume: Extinct Birds. Bloomsbury Publishing, 2017. ISBN 978-1-4729-3745-2.
  8. a b c Walter Rothschild: The avifauna of Laysan and the neighbouring islands. 1893-1900, s. 89–90.