Hełmofon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Amerykański pilot Richard Bong w czasie II wojny światowej w skórzanym hełmofonie lotniczym
Polski czołgista w hełmofonie

Hełmofon – nakrycie głowy z wmontowanymi słuchawkami oraz z laryngofonami lub mikrofonem, przeznaczone do ochrony głowy, umożliwiające łączność radiową lub telefoniczną w warunkach dużego hałasu zewnętrznego. Używane już od czasów I wojny światowej, między innymi przez pilotów samolotów wojskowych, dziś wykorzystywane prawie wyłącznie przez żołnierzy wojsk pancernych i zmechanizowanych we wnętrzach czołgów i transporterów opancerzonych. Stosowane także w marynarce wojennej, między innymi na kutrach torpedowych. Hełmofony nie chronią – tak jak wojskowe hełmy – przed skutkami trafienia odłamkami w bezpośredniej walce, ich zadaniem jest jedynie ochrona głowy w ciasnych wnętrzach pojazdu bojowego przed uderzeniami w wystające elementy wyposażenia zwłaszcza wtedy, kiedy przemieszcza się on po nierównościach i bezdrożach.

Dawniej szyte były często ze skóry lub ze sztucznej skóry i nazywane były „pilotkami”. Współczesne hełmofony czołgowe najczęściej szyje się z brezentu, pomiędzy warstwy materiału wszyte są co kilka centymetrów pasy specjalnych elastycznych poduszek, mających za zadanie amortyzację uderzeń. Czapa hełmofonu obejmuje całą głowę wraz z uszami, przy których znajdują się słuchawki wszyte tak, aby zakryć całe ucho i ograniczyć dostęp hałasu z otoczenia. Czapa zapinana jest pod szyją, gdzie umieszczane są laryngofony. Hełmofony produkuje się w wersjach letniej i zimowej (ta druga z dodatkowym ociepleniem wnętrza czapy).

Wyżej opisane hełmofony stosowane są głównie w armii rosyjskiej, a wcześniej radzieckiej. Używają ich też armie zaopatrywane przez Rosję/ZSRR w sprzęt pancerny (na przykład Ludowe Wojsko Polskie). Podobnej konstrukcji używali też czołgiści Bundeswehry.

W pozostałych krajach załogi pojazdów pancernych obywały się bez specjalnych ochronnych nakryć głowy (na przykład czołgiści niemieccy i brytyjscy w czasie II wojny światowej), zadowalając się tylko zestawem słuchawek z laryngofonem, zakładanym na zwykłą czapkę, furażerkę lub beret.

W innych armiach (na przykład United States Army) stosowano i stosuje się sztywne, stalowe, lub z tworzyw sztucznych hełmy z wbudowanymi słuchawkami.